İspir

Coğrafya ve iklim

Kaçkar (3.937 m), Verçenik (3.711 m) ve Mescit Dağı (3.240 m) gibi yüksek zirvelerle çevrili ilçe, Çoruh Nehri'nin doğduğu Mescit Dağları'nın batı yamaçlarına yakındır. Geniş ormanlık alanlar ilçeyi Erzurum'un yeşil köşelerinden biri yapar. İklim, karasal iklim ile Karadeniz iklimi arasında geçiş özelliği gösterir; kışlar Erzurum'un diğer ilçelerine göre daha yumuşaktır.

Gezilecek yerler

• İspir Kalesi: Çoruh'a bakan sarp kayalıklar üzerindeki kale; içinde Saltuklu dönemine ait bir kale mescidi ve Bizans dönemine ait bir kilise kalıntısı bulunur. Restorasyon nedeniyle ziyarete kapalı; açılışın 2027 sonbaharında olması hedefleniyor (Ekim 2026 itibarıyla).
• Sultan Melik Camii ve Medresesi: Kaynaklarda 13. yüzyıla tarihlenen yapılar.
• Kadıoğlu (Kadızade Mehmet) Medresesi (1725) ve Çarşı (Tuğrul Şah) Camii.
• İspir Yedigöller: Verçenik Dağları'nda, yaklaşık 3.200 metre yükseklikteki yaklaşık 10 buzul gölü, "Saklı Cennet" olarak da anılır.
• Çoruh Nehri: Vadi boyunca manzaralı yollar sunar. İspir'de güncel ticari rafting yapılıp yapılmadığını doğrulayamadık.

İspir'i ziyaret etmek için en uygun dönem Haziran–Eylül aralığıdır; bu aylarda yüksek yaylalara ve göllere ulaşmak kolaylaşır. İlçe, Karadeniz'in yeşil yaylalarıyla Doğu Anadolu'nun yüksek platolarını birbirine bağlayan bir geçiş noktası olduğu için Rize yönüne devam eden bir rotanın parçası olarak da planlanabilir. Kaleye çıkan yokuş kısa ama diktir; uygun ayakkabı tercih edilmelidir.

Yöresel lezzetler

İspir'in en ünlü ürünü İspir kuru fasulyesidir; 2008'den beri menşe adı olarak tescilli bir coğrafi işaretli üründür (TÜRKPATENT, tescil no. 141). Dut ağaçlarının bolluğu sayesinde dut pestili, dut pekmezi ve kuru dut da ilçenin simge ürünleri arasındadır. Mıhlama ve Erzurum mutfağının cağ kebabı, su böreği gibi lezzetleri de sofralarda yer bulur.

Yönetim

İspir Kaymakamlığı sitesine göre (03.10.2026 kontrol) Kaymakam Berker Çırak 13.07.2026'da göreve başlamıştır. Belediye Başkanı Ahmet Coşkun, 31 Mart 2024'te MHP'den seçilmiştir. Erzurum büyükşehir statüsünde olduğu için 6360 sayılı Kanun gereği 2014'ten bu yana köyler ve belde belediyeleri mahalleye dönüşmüştür; bu nedenle ilçede belde belediyesi ve tüzel kişiliği olan köy bulunmuyor. Vikipedi listesine göre ilçede 101 mahalle bulunur.

Ulaşım

İspir, Karayolları Genel Müdürlüğü'nün uzaklık cetveline göre Erzurum il merkezine 143 kilometredir; yol, Ovit Tüneli üzerinden Rize'ye bağlanan güzergâhla da ilişkilidir. Erzurum'dan düzenli otobüs ve minibüs seferleri vardır. Yedigöller gibi yüksek noktalara ancak yaz aylarında, uygun araçla ulaşılabilir.