İçeriğe geç

Pontus kaya mezarları, Yalıboyu evleri, Amasya elması

Amasya

Amasya, Pontus Kral Kaya Mezarları, Yalıboyu evleri, Sultan II. Bayezid Külliyesi, Borabay Gölü ve misket elmasıyla bilinen Orta Karadeniz ili.

  • 7 İlçe
  • 13 Yer sayfası
  • 478 Köy
  • 1 Rota
  • 0 Yazı

Amasya Hakkında

Amasya, Orta Karadeniz'in iç kesiminde, Yeşilırmak'ın açtığı dar bir vadiye kurulmuş bir il. Şehir Pontus Krallığı'na başkentlik yaptı. Coğrafyacı Strabon burada doğdu. Osmanlı döneminde şehzadeler yönetim deneyimi kazanmak için Amasya'ya gönderildi, bu yüzden şehir "Şehzadeler Şehri" diye anılıyor. Harşena Dağı'na oyulmuş Kral Kaya Mezarları, ırmak kıyısındaki Yalıboyu evleri, Sultan II. Bayezid Külliyesi ve Darüşşifa merkezin başlıca durakları. İlçelerde Borabay Gölü, Merzifon'daki Kara Mustafa Paşa Külliyesi ve Hamamözü kaplıcaları öne çıkıyor. Sofrada Amasya elması, Amasya çöreği ve bakla dolması var.

Amasya nerede, kaç ilçesi var?

Amasya yedi ilçeden oluşuyor: Merkez, Göynücek, Gümüşhacıköy, Hamamözü, Merzifon, Suluova ve Taşova. Kuzeyinde Samsun, doğusunda Tokat, güneyinde Yozgat, batısında Çorum var. Plaka kodu 05, telefon alan kodu 0358.

İlin yüzölçümü 5.628 km². TÜİK'in 31.12.2025 tarihli Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verisine göre nüfus 342.242. Bunun 172.102'si erkek, 170.140'ı kadın. Nüfus yoğunluğu km² başına yaklaşık 61 kişi.

İlçe nüfusları (2025): Merkez 151.433, Merzifon 77.077, Suluova 46.928, Taşova 30.034, Gümüşhacıköy 22.319, Göynücek 10.823, Hamamözü 3.628.

Verimli ovaları Yeşilırmak, Çekerek Irmağı ve Tersakan Çayı suluyor. Amasya-Merzifon Havalimanı 2008'de hizmete açıldı.

İklim ve ne zaman gidilir?

Amasya, Karadeniz iklimi ile karasal iklim arasında bir geçiş bölgesinde. Denize yakın olmasına karşın yazları sıcak, kışları orta derecede soğuk. MGM'nin 1961–2025 ölçümlerine göre merkezde ocak ortalaması 2,7 °C, temmuz ortalaması 23,9 °C. Ölçülen en yüksek sıcaklık 45,0 °C, en düşük sıcaklık −21,0 °C. 1991–2020 normallerinde yıllık yağış yaklaşık 469 mm, yıllık güneşlenme 2.091 saat. İlkbahar en yağışlı, yaz en kurak mevsim.

Gezmek için en rahat dönemler ilkbahar ve sonbahar. Temmuz ve ağustosta vadide sıcaklık yükseliyor. Elma hasadı eylül ortasından ekim sonuna kadar sürüyor. Borabay Gölü çevresi sonbaharda renkleniyor.

Amasya'da neler görülür?

Merkez: Kral Kaya Mezarları ve Harşena Kalesi

Merkez'in simgesi, Harşena Dağı'nın eteğinde Yeşilırmak vadisine bakan Kral Kaya Mezarları. Amasya MÖ 302 ile MÖ 26 arasında Pontus Krallığı'nın başkentiydi. Kurucu kral I. Mithridates Ktistes'ten I. Pharnakes'e kadar beş Pontus kralının mezarı yaklaşık 30 m yüksekliğindeki kalker kayalara oyuldu. Alan 2015'te UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alındı.

Amasya (Harşena) Kalesi deniz seviyesinden 700 m, Yeşilırmak'tan yaklaşık 300 m yüksekte. Kale Pers, Roma, Bizans, Danişmendli, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde kullanıldı. Yukarı Kale, Kızlar Sarayı ve Aşağı Kale olmak üzere üç bölümü var. Cilanbolu adlı tünel 150 basamaklı. Kazılar 2009'da başladı.

Merkez: Yalıboyu evleri ve Hazeranlar Konağı

Yalıboyu evleri Yeşilırmak kıyısında, eski sur hattının üzerinde sıralanıyor. Bir ya da iki katlı bu evlerin üst katları cumbalarla ırmağa taşıyor. Restore edilen evlerin bir bölümü bugün kafe, restoran ve otel olarak kullanılıyor. Bu sıranın en bilinen yapısı Hazeranlar Konağı. 19. yüzyılın ikinci yarısında Hasan Talat Efendi tarafından yaptırılan konak bugün Etnografya Müzesi. Harem ve selamlık bölümleri geziliyor.

Merkez: Camiler, medreseler ve Darüşşifa

Sultan II. Bayezid Külliyesi 1485–86'da yapıldı. Cami, medrese, imaret, türbe ve şadırvandan oluşuyor. L planlı külliyenin iki minaresi var. Minarelerin yanındaki çınarların külliye kadar yaşlı olduğu tahmin ediliyor.

Burmalı Minare Camii Selçuklu döneminde, 1237–1247 arasında yapıldı. Adını sonradan eklenen burmalı minaresinden alıyor. Gök Medrese Camii'nin 1267'de Selçuklu emiri Torumtay tarafından yaptırıldığı kabul ediliyor.

Darüşşifa (Bimarhane) 1308'de İlhanlı Sultanı Olcaytu ve eşi İldiz Hatun adına yaptırıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı, burayı hastaları müzik ve su sesiyle tedavi eden ilk sağlık kurumlarından biri olarak tanıtıyor. Bina 23 Ekim 2011'den beri Sabuncuoğlu Tıp ve Cerrahi Tarihi Müzesi. Müze, Amasyalı hekim Sabuncuoğlu Şerefeddin'in adını taşıyor.

Merkez: Amasya Müzesi ve Saraydüzü

Amasya Arkeoloji Müzesi yeni binasında 14 Haziran 1980'de açıldı. Birinci kattaki salonda İlhanlı dönemine ait 8 mumya cam tabutlarda sergileniyor. Hitit dönemine ait Fırtına Tanrısı Teşup heykelciği, 1486 tarihli ahşap pencere kanatları ve Amasya Elmalı Mozaiği öteki önemli eserler. Ferhat Dağı eteğinde kayaya oyulmuş Ferhat Su Kanalı ise Ferhat ile Şirin efsanesiyle anılıyor. Yeşilırmak kıyısındaki Saraydüzü Kışlası, 22 Haziran 1919 tarihli Amasya Genelgesi'nin yazıldığı yer. Yeniden yapılan bina bugün Kurtuluş Savaşı müzesi ve kongre merkezi.

Merzifon: Kara Mustafa Paşa Külliyesi

Merzifon 740 m rakımda, ilin ikinci büyük ilçesi. Kara Mustafa Paşa Külliyesi'nin camisine 1666–67'de başlandı, Paşa Hamamı 1679'da tamamlandı. Tek kubbeli caminin orta kubbesi yaklaşık 14 m çapında. Dokuz kubbeli bedesten yaklaşık 30 × 28 m. Üç katlı Taşhan'da üçüncü kat uygulaması ilk kez denendi. Vakfiyede öngörülen kırk dükkândan yirmi sekizi bugüne ulaştı. İlçede 1414–1415 tarihli Sultaniye (Çelebi Mehmet) Medresesi de var.

Taşova: Borabay Gölü

Taşova, il merkezine yaklaşık 50 km uzaklıkta, Yeşilırmak kıyısında. Borabay (Boraboy) Gölü ilçe merkezine yaklaşık 15 km, deniz seviyesinden yaklaşık 1.050 m yüksekte. Göl, krater gölü sanılsa da bir heyelanın akarsuyu tıkamasıyla oluşmuş bir set gölü. Tabiat parkında çam, kayın ve gürgen dahil 37 ağaç türü ve 6 endemik bitki türü var. Kamp, piknik, kiralık kulübe ve kayık gezisi imkânı sunuluyor. İlçede Yukarı Baraklı Kalesi, Uluköy Sinan Paşa Hamamı ve Özbaraklı Şelalesi de görülebilir.

Gümüşhacıköy ve Hamamözü

Gümüşhacıköy 810 m rakımda, Amasya'ya yaklaşık 70 km. Adını çevredeki eski gümüş madenlerinden alıyor. İbn Battuta 1332'de kasabayı kaydetti. Haliliye Medresesi (1413), Yörgüç Rüstem Paşa Camii (1429), Köprülü Mehmet Paşa Camii (1660) ile kervansaray ve bedesteni (1669) ilçenin tarihi yapıları.

Hamamözü Amasya'ya yaklaşık 90 km. 1990'da ilçe oldu. Arkut Bey Kaplıcaları Evliya Çelebi'nin Seyahatname'sinde anılıyor. İlçe merkezinde güreşçi Hamit Kaplan adına bir müze var.

Suluova ve Göynücek

Suluova il merkezinin yaklaşık 25 km batısında, ortalama 510 m rakımda. Amasya Şeker Fabrikası 1954'te açıldı. Yedikır Barajı ve Derinoz Barajı göl kıyıları kuş gözlemi için uygun alanlar. Göynücek 1954'te ilçe oldu. Gökçeli Kalesi, Ilısu Kaplıcası ve su değirmenleri ilçenin gezi noktaları.

İlçeler ve köyler

Köy sayıları: Merkez 100, Merzifon 70, Taşova 63, Gümüşhacıköy 44, Suluova 40, Göynücek 38. Yüzölçümünde Merkez 1.889 km² ile ilk sırada. Onu Taşova 971 km², Merzifon 888 km², Gümüşhacıköy 629 km², Göynücek 591 km², Suluova 456 km² ve Hamamözü 204 km² izliyor. Nüfusun yaklaşık yüzde 75'i il ve ilçe merkezlerinde yaşıyor.

Yöresel lezzetler

  • Amasya misket elması: 14.03.2019'da 424 tescil numarasıyla menşe adı aldı. Orta büyüklükte, kabuğu ince, eti gevrek ve sulu. Hasat eylül ortasından ekim sonuna kadar sürüyor.
  • Amasya çöreği: 24.08.2021'de 874 tescil numarasıyla mahreç işareti aldı. Avuç büyüklüğünde, yarım ay biçimli, cevizli bir çörek. Hamuru nohut mayasıyla kabarıyor.
  • Amasya baklalı dolması, Merzifon keşkeği ve çiçek bamyası coğrafi işaretli ürünler arasında.
  • Toyga çorbası, çatal çorba, sıkma tarhana, yuka tatlısı ve paluze sofrada sık görülüyor.

Yönetim

Amasya'nın valisi Önder Bakan. İlde yedi ilçe belediyesi var. Merkez ilçede bir belde belediyesi daha bulunuyor.

Gitmeden bilmen gerekenler

  • Kral Kaya Mezarları ve kale yamaçta. Kaleye çıkan yol dik, rahat ayakkabı giy.
  • Yalıboyu evleri ve kaya mezarları ırmağın iki yakasında. Merkezi yürüyerek gezebilirsin.
  • Müzelerin ziyaret saatlerini ve ücretlerini gitmeden kontrol et.
  • Borabay Gölü'ndeki kulübeler yaz ve hafta sonlarında dolabiliyor. Önceden yer ayırt.
  • İlin havalimanı Merzifon'da, 2008'de açıldı. Uçuş seçeneklerini gitmeden kontrol et.

Komşu illerde neler var?

  • Samsun: Kuzey komşusu. Karadeniz kıyısındaki komşu il.
  • Tokat: Doğu komşusu.
  • Çorum: Batı komşusu.
  • Yozgat: Güney komşusu.
  • Plaka 5
  • Bölge Karadeniz

Amasya İlçeleri

7 ilçesini keşfedin.

Koyu ilçelerin sayfası hazır (4 ilçe). Tıklayınca açılır.

Merkez

Amasya

Amasya Merkez, Yeşilırmak vadisindeki il merkezidir. Kral Kaya Mezarları, Sultan II. Bayezid Külliyesi, Darüşşifa ve Yalıboyu evleriyle bilinir.

  • 10 yer sayfası
  • 1 rota
  • 139 köy/mahalle
İlçeyi keşfet

Amasya'dan Fotoğraflar

12 fotoğraf

Amasya'da Öne Çıkan Yerler

Tüm yerleri gör

Tarihi yapıları, doğal güzellikleri ve kültürel mirasıyla Amasya'nın en özel yerleri.

  • Fotoğraf henüz yok
    Doğa ve Manzara

    Arkutbey Kaplıcası

    Amasya / Hamamözü

    Doğa ve Manzara

    Arkutbey Kaplıcası, Amasya'nın Hamamözü ilçe merkezinde, yaklaşık 42,5 °C termal suyu olan ve antik çağdan beri kullanıldığı düşünülen kaplıcadır.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Doğa ve Manzara

    Borabay Gölü

    Amasya / Taşova

    Doğa ve Manzara

    Borabay Gölü, Amasya'nın Taşova ilçesinde, 1.045 m yükseklikte heyelanla oluşmuş, 2013'te tabiat parkı olarak tescil edilen ormanlık bir set gölüdür.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Cami ve Medrese

    Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Külliyesi

    Amasya / Merzifon

    Cami ve Medrese

    Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Külliyesi, Merzifon merkezinde 1666–1679 arasında yapılan cami, bedesten, taşhan, hamam ve mektepten oluşan yapı topluluğudur.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Tarihi Yapı

    Ferhat Su Kanalı

    Amasya / Merkez

    Tarihi Yapı

    Ferhat Su Kanalı, Amasya'ya su taşımak için geç Helenistik ya da erken Roma döneminde yapılan, Ferhat ile Şirin efsanesiyle anılan antik kanaldır.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Tarihi Yapı

    Amasya Arkeoloji Müzesi

    Amasya / Merkez

    Tarihi Yapı

    Amasya Arkeoloji Müzesi, kökeni 1925'e uzanan, 14 Haziran 1980'den beri bugünkü binasında hizmet veren, İlhanlı mumyalarıyla tanınan müzedir.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Tarihi Yapı

    Amasya Darüşşifası

    Amasya / Merkez

    Tarihi Yapı

    Amasya Darüşşifası, İlhanlı döneminde 1308'de Sultan Olcaytu ve eşi İldüz Hatun adına yapılmış, hastane ve tıp okulu olarak kullanılmış yapıdır.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Cami ve Medrese

    Gök Medrese Camii

    Amasya / Merkez

    Cami ve Medrese

    Gök Medrese Camii, Amasya'da Selçuklu valisi Seyfeddin Torumtay'ın yaptırdığı, 1266–67 tarihli vakfiyesi bulunan, cami ve medrese olarak kullanılmış yapıdır.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Cami ve Medrese

    Burmalı Minare Camii

    Amasya / Merkez

    Cami ve Medrese

    Burmalı Minare Camii, Amasya'da Selçuklu Sultanı II. Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde 1237–1246 arasında yapılan, burmalı taş minaresiyle tanınan camidir.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Cami ve Medrese

    Sultan II. Bayezid Külliyesi

    Amasya / Merkez

    Cami ve Medrese

    Sultan II. Bayezid Külliyesi, Amasya'da 1485–86'da Sultan II. Bayezid adına yapılan cami, medrese, imaret, şadırvan ve türbeden oluşan yapı topluluğudur.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Tarihi Yapı

    Hazeranlar Konağı

    Amasya / Merkez

    Tarihi Yapı

    Hazeranlar Konağı, Amasya'da Yeşilırmak kıyısında 1865'te Hasan Talat Efendi'nin yaptırdığı, bugün etnografya müze evi olarak kullanılan konaktır.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Tarihi Yapı

    Yalıboyu Evleri

    Amasya / Merkez

    Tarihi Yapı

    Yalıboyu Evleri, Amasya'da Yeşilırmak kıyısında tarihî sur duvarına yaslanarak sıralanan, çoğu 19. yüzyıldan kalma Osmanlı sivil konutlarıdır.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Kale ve Tabya

    Amasya Kalesi

    Amasya / Merkez

    Kale ve Tabya

    Amasya Kalesi, kent merkezinin kuzeyinde Harşena Dağı üzerinde yükselen, Helenistik dönemden Osmanlı'ya dek kullanılmış çok katmanlı bir kaledir.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

Amasya'da Hazır Rotalar

Tüm rotaları gör

Amasya'yı keşfetmek için hazırladığımız özel rotalar.

Amasya Mutfağı

Tüm lezzetleri gör

Amasya yöresinin tescilli ve geleneksel lezzetleri; tarifleri tescil belgelerinden.

Komşu İller

Amasya'ya komşu illeri keşfedin.

Amasya Hakkında Sık Sorulanlar

Amasya'nın nüfusu kaç?

TÜİK'in 31.12.2025 tarihli verisine göre 342.242. Nüfusun 151.433'ü Merkez ilçede yaşıyor.

Amasya'nın kaç ilçesi var?

Yedi: Merkez, Göynücek, Gümüşhacıköy, Hamamözü, Merzifon, Suluova ve Taşova.

Kral Kaya Mezarları kime ait?

Pontus krallarına. Amasya MÖ 302–26 arasında krallığın başkentiydi. Mezarlar Harşena Dağı'nın eteğindeki kayalara oyuldu ve 2015'te UNESCO Geçici Listesi'ne girdi.

Amasya'ya neden Şehzadeler Şehri deniyor?

Osmanlı döneminde şehzadeler yönetim deneyimi kazanmak için Amasya sancağına gönderildi. II. Murad ve I. Selim Amasya'da doğdu.

Borabay Gölü nerede?

Taşova ilçesinde, ilçe merkezine yaklaşık 15 km, yaklaşık 1.050 m rakımda. Heyelanla oluşmuş bir set gölü.

Kaynaklar (erişim 13.10.2026): TÜİK ADNKS 2025 verileri (nufusune.com), MGM il ve ilçe istatistikleri, Kültür ve Turizm Bakanlığı Amasya sayfaları, Küre Ansiklopedi (Amasya il ve ilçe maddeleri, Kral Kaya Mezarları, Amasya Kalesi, Amasya Arkeoloji Müzesi, Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Külliyesi, Sabuncuoğlu Tıp ve Cerrahi Tarihi Müzesi, Amasya misket elması, Amasya çöreği), Vikipedi EN (Amasya, Amasya Province ve ilçe maddeleri), Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı kültür rehberi, Taşova İlçe Raporu 2018, AA (memurlar.net), NTV, Habertürk.

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?