İlkadım
Samsun
İlkadım, Samsun'un Karadeniz kıyısındaki merkez ilçesidir. Gazi Müzesi, 1884 tarihli Büyük Cami, Pazar Camii ve Bandırma Gemi Müzesi'yle bilinir.
- 5 yer sayfası
- 1 rota
- 61 köy/mahalle
Amisos'tan Kızılırmak Deltası'na Orta Karadeniz kıyısı
Samsun
Samsun, Orta Karadeniz'in en kalabalık ili: Bandırma Gemi Müzesi, Amisos Tepesi, Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti, Şahinkaya Kanyonu ve Bafra pidesi.
- 17 İlçe
- 19 Yer sayfası
- 1251 Köy
- 1 Rota
- 0 Yazı
Samsun Hakkında
Samsun, Orta Karadeniz kıyısında, Kızılırmak ile Yeşilırmak deltaları arasında uzanan bir il. Bölgenin en kalabalık şehri. Antik adı Amisos. Kent, MÖ 6. yüzyılda Miletoslu kolonistlerce kuruldu. 19 Mayıs 1919'da Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı, Kurtuluş Savaşı'nın başlangıcı olarak anılıyor. Gezginler için başlıca duraklar Bandırma Gemi Müzesi, Gazi Müzesi, Amisos Tepesi, Samsun Müzesi, Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti, Şahinkaya Kanyonu ve Tekkeköy Mağaraları. Sofrada Bafra pidesi, Çarşamba pidesi, kaz tiridi ve Samsun simidi öne çıkıyor.
Samsun nerede, kaç ilçesi var?
Samsun büyükşehir statüsünde ve 17 ilçeden oluşuyor. Şehir merkezi dört ilçeye bölünmüş: İlkadım, Atakum, Canik ve Tekkeköy. Plaka kodu 55. Yüzölçümü 9.725 km². Karadeniz kıyısı yaklaşık 150 km. En yüksek nokta, Canik Dağları'ndaki Akdağ (2.062 m).
TÜİK'in 31.12.2025 tarihli verisine göre il nüfusu 1.392.403. Bir yıl önce 1.382.376'ydı. Kızılırmak Bafra Ovası'ndan, Yeşilırmak Çarşamba Ovası'ndan denize ulaşıyor. Samsun Çarşamba Havalimanı şehrin 23 km doğusunda, 1998'de hizmete girdi. Şehir içinde 2008'de açılan tramvay hattı Ondokuz Mayıs Üniversitesi'ni merkeze bağlıyor.
Samsun'un iklimi nasıl, ne zaman gidilir?
Kıyıda ılıman ve nemli Karadeniz iklimi hâkim. MGM'nin 1929–2025 verilerine göre en sıcak ay ağustos: ortalama 23,7 °C, ortalama en yüksek 27,2 °C. En serin ay şubat: ortalama 7,2 °C. Ocak ortalaması 7,3 °C.
Yağış yıl boyunca görülüyor. En yağışlı aylar kasım (82,8 mm), aralık (80,8 mm) ve ekim (79,9 mm). En kurak ay temmuz (35,4 mm). Aylık ortalamaların toplamı yaklaşık 724 mm. Ölçülen en yüksek sıcaklık 39,0 °C, en düşük −9,8 °C. 3 Şubat 1960'ta 76 cm kar kalınlığı kaydedildi.
Deniz ve şehir gezisi için haziran–eylül arası uygun. Kuş gözlemi için delta ilkbahar ve sonbahar göçlerinde canlanıyor. Akdağ ve Nebiyan Dağı kışın karla kaplanıyor.
Samsun'da neler görülür?
Merkez: İlkadım, Canik ve Atakum
Bandırma Gemi Müzesi, Atatürk'ü 1919'da Samsun'a getiren vapurun bire bir kopyası. Özgün gemi 1878'de Glasgow'da yapılmıştı. Kopya 2001'de tamamlandı, 18 Mayıs 2003'te Doğupark'ta ziyarete açıldı. Gemide Atatürk'ün kamarası, toplantı salonu ve telsiz odası var. Müze gemi daha sonra Doğupark'tan Kurtuluş Yolu kenarındaki yeni alana taşındı.
Gazi Müzesi, Atatürk'ün 19 Mayıs 1919'da altı gün kaldığı eski Mıntıka Palas oteli. İki katlı tuğla yapı 8 Kasım 1998'de müze olarak açıldı. Atatürk Parkı'ndaki Onur Anıtı'nı Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel yaptı, anıt 1931'de tamamlandı.
Samsun Müzesi 13 Mart 2024'te açıldı. Dokuz salonda yaklaşık 10.000 eser sergileniyor. Öne çıkanlar 56 m²'lik Amisos Mozaiği, Amisos Hazinesi'nin altın takıları ve İkiztepe buluntuları.
Amisos Tepesi, İlkadım'ın Baruthane Mahallesi'nde. İki tümülüsteki mezarlar MÖ 330–30 arasına tarihleniyor. Tepe açık hava müzesi olarak düzenlendi. Batıpark'tan kalkan 320 m'lik teleferikle çıkılabiliyor. Şehirdeki en eski yapı 13. yüzyıla tarihlenen Pazar Camii. Saathane Meydanı'ndaki Büyük Cami 1884'te yapıldı. Atakum sahili yaz aylarında kalabalık.
Tekkeköy Mağaraları
Tekkeköy'deki mağaralarda yaşam izleri Paleolitik'ten İlk Tunç Çağı'na uzanıyor. İlk kazılar 1940'ta başladı. Arkeoloji vadisi 2013'te ziyarete açıldı. Vadide buluntuların kopyalarını sergileyen bir müze ev var.
Bafra ve Kızılırmak Deltası
Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti, Bafra, Alaçam ve 19 Mayıs sınırlarında, şehir merkezine yaklaşık 40 km. Delta yaklaşık 56.000 hektar. 1998'de Ramsar listesine, 2016'da UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne girdi. 20'den fazla göl ve 352 kuş türü kaydedildi. Bafra'daki İkiztepe höyüğünde kazılar 1974'te başladı. Buluntuların çoğu İlk Tunç Çağı'na ait. Bafra'da Büyük Cami ve Tütün Müzesi de görülebilir.
Vezirköprü ve Şahinkaya Kanyonu
Şahinkaya Kanyonu, Vezirköprü sınırında, Kızılırmak üzerindeki Altınkaya Baraj Gölü'nde. İlçe merkezine yaklaşık 13 km, Samsun'a 125 km. Kanyon duvarları yaklaşık 340 m yükseliyor. Tekne turları Türkmen Köyü ve Vezirsuyu Tabiat Parkı'ndan kalkıyor. İlçedeki Oymaağaç Höyüğü'nden Hitit tabletleri çıktı. Kunduz ormanları da ilçe sınırında.
Havza ve Ladik
Havza, merkeze yaklaşık 84 km. Kaplıcaları Roma döneminden beri biliniyor. Aslanağzı ve Kızgözü adlı iki termal kaynak var. Atatürk 25 Mayıs 1919'da geldiği Havza'da yaklaşık 18 gün kaldı. Kaldığı bina bugün Atatürk Evi ve Müzesi. Ladik merkeze 82 km. Tektonik kökenli Ladik Gölü kuş alanı olarak biliniyor. Akdağ'ın yamaçlarında kayak tesisleri var.
Çarşamba, Terme ve 19 Mayıs
Çarşamba'daki Göğceli Camii 1206 tarihli. Ahşap yapı, geçme ve kama tekniğiyle çivi kullanılmadan yapıldı. Terme Çayı'nın antik adı Thermodon. Yunan mitolojisi Amazonları bu ovadaki Themiskyra'ya yerleştirir. Simenit (Akgöl) Gölü sonbahar renkleriyle tanınıyor. 19 Mayıs'taki Nebiyan Dağı 1.224 m. Merkeze yaklaşık 30 km. 2011'de doğa turizmi alanı ilan edildi.
İlçeler ve köyler
2025 ADNKS nüfusları:
- İlkadım: 330.290
- Atakum: 261.809
- Bafra: 143.387
- Çarşamba: 143.206
- Canik: 100.247
- Vezirköprü: 87.575
- Terme: 71.348
- Tekkeköy: 59.356
- Havza: 38.103
- 19 Mayıs: 28.658
- Kavak: 25.370
- Alaçam: 24.560
- Salıpazarı: 19.406
- Ayvacık: 18.557
- Ladik: 15.942
- Asarcık: 15.673
- Yakakent: 8.916
Kavak'ta 1596 tarihli Bekdemir Çivisiz Camii bulunuyor. Yakakent sahili yaz turizmiyle anılıyor. Çarşamba ve Terme ovalarında fındık, mısır ve pirinç tarımı yaygın.
Yöresel lezzetler
- Samsun kaz tiridi: Haşlanmış kaz eti, kaz suyunda pişen bulgur ve kaz yağına bulanan tilit ekmeği. Kış yemeği. 2011'de 174 numarayla coğrafi işaret aldı.
- Çarşamba pidesi: Uzun oval, kenarları elle kıvrılan, ortası açık pide. İçi zırhla çekilmiş dana eti, kuyruk yağı ve soğan. 2018'de 333 numarayla tescillendi.
- Bafra pidesi: Uzun ve ince. Kıyma, soğan ve tereyağıyla yapılıyor. Peynirli ve pastırmalı türleri de var.
- Samsun simidi: Hamuru sıcak pekmezle haşlanan çıtır simit.
- Bafra kaymaklı lokumu, Bafra nokulu, Terme pidesi ve Yakakent mantısı da tescilli ürünler arasında.
Vezirköprü semaveri, Tahtaköprü kilimi ve Çarşamba ayakkabısı da coğrafi işaretli el ürünleri.
Yönetim
Samsun Valisi: Orhan Tavlı. Samsun büyükşehir belediyesi ile yönetiliyor. Ondokuz Mayıs Üniversitesi 1975'te 1873 sayılı kanunla kuruldu.
Gitmeden bilmen gerekenler
- Yağmur her mevsim olası. Ekim–aralık en yağışlı dönem. Yanına yağmurluk al.
- İl geniş. Şahinkaya Kanyonu merkeze 125 km, Havza 84 km. İç kesim gezilerini ayrı bir güne planla.
- Şahinkaya tekne turları ve kayak tesislerinin çalışma dönemini gitmeden yerel kaynaklardan kontrol et.
- Samsun Müzesi 1 Nisan–1 Ekim arası 08.30–21.00, kışın 08.30–17.00 açık.
- Kuş Cenneti'nde yürüyüş yollarının dışına çıkma, kuşları rahatsız etme.
Komşu illerde neler var?
- Plaka 55
- Bölge Karadeniz
Samsun İlçeleri
17 ilçesini keşfedin.
- İlkadım 5
- Bafra 3
- Havza 2
- Vezirköprü 2
- 19 Mayıs 1
- Canik 1
- Çarşamba 1
- Kavak 1
- Ladik 1
- Tekkeköy 1
- Terme 1
- Alaçam 0
- Asarcık 0
- Atakum 0
- Ayvacık 0
- Salıpazarı 0
- Yakakent 0
Bu adla bir ilçe bulunamadı.
Koyu ilçelerin sayfası hazır (10 ilçe). Tıklayınca açılır.
Samsun'dan Fotoğraflar
17 fotoğraf
Tarihi yapıları, doğal güzellikleri ve kültürel mirasıyla Samsun'un en özel yerleri.
-
Fotoğraf henüz yokCami ve Medrese
Bekdemir Camii
Samsun / Kavak
Cami ve Medrese
Bekdemir Camii, Kavak'ın Bekdemir Mahallesi'nde, 16. yüzyıl sonuna tarihlenen, meşe ağacından çivisiz yığma teknikle yapılmış iki katlı ahşap camidir.
Son güncelleme: 13 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokDoğa ve Manzara
Nebiyan Dağı
Samsun / 19 Mayıs
Doğa ve Manzara
Nebiyan Dağı, Samsun'un 19 Mayıs ilçesinde, kent merkezine yaklaşık 30 km uzaklıkta, 2011'de doğa turizm alanı ilan edilen 1224 metrelik ormanlık dağdır.
Son güncelleme: 13 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokDoğa ve Manzara
Ladik Gölü
Samsun / Ladik
Doğa ve Manzara
Ladik Gölü, Samsun'un Ladik ilçesinde 870 hektarlık, yüzen adacıklarıyla bilinen ve ulusal öneme sahip sulak alanlar arasında sayılan tektonik göldür.
Son güncelleme: 13 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokCami ve Medrese
Mustafa Bey Külliyesi
Samsun / Havza
Cami ve Medrese
Mustafa Bey Külliyesi, Havza'da Yörgüç Paşa'nın oğlu Mustafa Bey'in 15. yüzyılda yaptırdığı cami, imaret-zaviye ve kaplıca hamamından oluşan yapı topluluğudur.
Son güncelleme: 13 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokTarihi Yapı
Havza Atatürk Evi Müzesi
Samsun / Havza
Tarihi Yapı
Havza Atatürk Evi Müzesi, Mustafa Kemal'in 25 Mayıs–12 Haziran 1919 arasında karargâh olarak kullandığı, eski Mesudiye Oteli binasındaki müzedir.
Son güncelleme: 13 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokÖren Yeri ve Eski Yerleşim
Oymaağaç Höyüğü (Nerik)
Samsun / Vezirköprü
Ören Yeri ve Eski Yerleşim
Oymaağaç Höyüğü, Vezirköprü'de Hititlerin kutsal kenti Nerik olarak tanımlanan, 2005'ten beri kazılan ve çivi yazılı tabletler veren bir höyüktür.
Son güncelleme: 13 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokDoğa ve Manzara
Şahinkaya Kanyonu
Samsun / Vezirköprü
Doğa ve Manzara
Şahinkaya Kanyonu, Vezirköprü'de Kızılırmak üzerinde, Altınkaya Baraj Gölü'nü ikiye bölen ve tekne turlarıyla gezilen yaklaşık 1.500 metrelik su kanyonudur.
Son güncelleme: 13 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokTarihi Yapı
Bafra Arkeoloji ve Etnografya Müzesi
Samsun / Bafra
Tarihi Yapı
Bafra Arkeoloji ve Etnografya Müzesi, 1858 yapımı üç katlı tarihi bir konakta 2011'den beri İkiztepe buluntularını ve etnografik eserleri sergileyen müzedir.
Son güncelleme: 13 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokDoğa ve Manzara
Amazon Tabiat Parkı ve Simenlik Gölü
Samsun / Terme
Doğa ve Manzara
Amazon Tabiat Parkı ve Simenlik Gölü, Samsun'un Terme ilçesinde deniz, göl ve ormanın buluştuğu, kuş göç yolu üzerindeki sulak alan ve koruma sahasıdır.
Son güncelleme: 13 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokDoğa ve Manzara
Gölalan Şelaleleri
Samsun / Canik
Doğa ve Manzara
Gölalan Şelaleleri, Samsun'un Canik ilçesinde Gölalan köyü yakınında, orman içinde art arda dizilen 12 basamaktan oluşan şelale grubudur.
Son güncelleme: 13 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokCami ve Medrese
Göğceli Camii
Samsun / Çarşamba
Cami ve Medrese
Göğceli Camii, Samsun'un Çarşamba ilçesinde 1206'da Selçuklu döneminde yapılan, ahşap kalaslarla çivisiz tekniğe göre inşa edilmiş tarihi camidir.
Son güncelleme: 13 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokCami ve Medrese
Pazar Camii
Samsun / İlkadım
Cami ve Medrese
Pazar Camii, Samsun'un Pazar Mahallesi'nde, 14. yüzyılda İlhanlılar döneminde yapılan, dikdörtgen planlı ve ahşap çatılı tarihi camidir.
Son güncelleme: 13 Ekim 2026
Samsun'u keşfetmek için hazırladığımız özel rotalar.
-
Fotoğraf henüz yok
Samsun yöresinin tescilli ve geleneksel lezzetleri; tarifleri tescil belgelerinden.
-
Bafra Pidesi
Samsun
-
Bafra Nokulu
Bafra
-
Çarşamba Pidesi
Çarşamba
-
Salıpazarı Kestane Balı
Salıpazarı
-
Samsun Kaz Tiridi
Samsun
-
Samsun Simidi
Samsun
-
Terme Pidesi
Terme
-
Yakakent Mantısı
Yakakent
Komşu İller
Samsun'a komşu illeri keşfedin.
Samsun Hakkında Sık Sorulanlar
Samsun'un nüfusu kaç?
TÜİK'in 31.12.2025 tarihli verisine göre 1.392.403. En kalabalık ilçe 330.290 kişiyle İlkadım.
Samsun'un kaç ilçesi var?
On yedi. Merkez ilçeler İlkadım, Atakum, Canik ve Tekkeköy.
Kızılırmak Deltası nerede?
Bafra, Alaçam ve 19 Mayıs sınırlarında, şehir merkezine yaklaşık 40 km. 2016'dan beri UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde.
Şahinkaya Kanyonu'na nasıl gidilir?
Kanyon Vezirköprü'de, Altınkaya Baraj Gölü'nde. Tekne turları Türkmen Köyü ve Vezirsuyu Tabiat Parkı'ndan kalkıyor.
Atatürk Samsun'a ne zaman geldi?
19 Mayıs 1919'da Bandırma Vapuru ile. Samsun'da altı gün kaldıktan sonra Havza'ya geçti.
Kaynaklar: TÜİK ADNKS 2025 verisini aktaran nufusune.com, MGM il istatistikleri (1929–2025), Küre Ansiklopedisi, Vikipedi (EN), UNESCO Dünya Mirası Merkezi, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Samsun Müzesi tanıtım broşürü (KVMGM), GoTürkiye, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Samsun İl Müdürlüğü, TRT Haber, AA (Bengütürk), Habertürk ve Cumhuriyet (erişim 13.10.2026).
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.