Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Külliyesi

Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Külliyesi, Merzifon şehir merkezinde, Gazi Mahbub Mahallesi'ndedir (Küre Ansiklopedisi). Külliyeyi, üçüncü vezirlik yıllarında Merzifonlu Kara Mustafa Paşa yaptırdı. İl hakkında genel bilgi için Amasya sayfasına bakabilirsiniz.

Tarihçe

Cami kapısındaki kitabeye göre caminin yapımına 1077 (1666–67) yılında başlandı. Paşa Hamamı, kitabesine göre 1090 (1679) yılında tamamlandı. Kitabesi olmayan diğer yapıların bu iki tarih arasında inşa edildiği düşünülüyor. Vakfiyeler 16 Nisan 1678 tarihlidir. Şehrin suyu Tavşan Dağı'ndan kanallarla getirildi ve yaklaşık otuz çeşme yaptırıldı (Küre).

Külliyenin yapıları

• Cami: dikdörtgen planlıdır. Yaklaşık 14 m çaplı orta kubbe sekizgen kasnağa oturur. Tek şerefeli minare kuzeybatı köşededir.
• Avlu: ortasında on altıgen mermer şadırvan vardır; kubbesinde Zileli Emin Usta'nın süslemeleri bulunur.
• Kütüphane: 5,30 × 5,30 m, kare planlı, doğu girişinin üstündedir.
• Sıbyan mektebi: sekizgen planlıdır.
• Taşhan: tek avlulu, üç katlıdır.
• Bedesten: yaklaşık 30 × 28 m, dokuz kubbeli, dört payelidir.
• Paşa Hamamı: L planlıdır; soyunmalığı 11 m çaplı bir kubbeyle örtülüdür.
• Tuzpazarı Hamamı: külliyenin yaklaşık 100 m güneyindedir.
• Dükkânlar: vakfiyede kırk dükkân öngörülmüştür; bugün yirmi sekizi ayaktadır.

Görülecekler

Küre'ye göre cami, taşhan ve bedesten büyük ölçüde özgün özelliklerini koruyor. Tuzpazarı Hamamı suyunu Kara Mustafa Paşa Vakfı'ndan alır ve hâlâ işletilmektedir. Minarenin üst kısmı 1975'te Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yenilendi.