İçeriğe geç

Ballıca Mağarası, Zile Kalesi, Gök Medrese, Tokat kebabı

Tokat

Tokat, Gök Medrese, Taşhan, Ballıca Mağarası, Zile Kalesi, Niksar'ın Danişmendli eserleri ve Tokat kebabıyla bilinen Orta Karadeniz ili.

  • 12 İlçe
  • 15 Yer sayfası
  • 911 Köy
  • 1 Rota
  • 0 Yazı

Tokat Hakkında

Tokat, Orta Karadeniz'in iç kesiminde, Karadeniz ile İç Anadolu arasında bir geçiş ilidir. Yeşilırmak ve Kelkit Çayı ilin başlıca akarsularıdır. Şehir merkezinde Tokat Kalesi, Gök Medrese, Taşhan ve Latifoğlu Konağı yürüme mesafesindedir. Pazar'daki Ballıca Mağarası, Zile Kalesi, Niksar'ın Danişmendli eserleri ve Sulusaray'daki Sebastopolis antik kenti öteki başlıca duraklardır. Sofrada coğrafi işaretli Tokat kebabı öne çıkar. El sanatlarında ise ıhlamur kalıplarla yapılan Tokat yazması tanınır.

Tokat nerede, kaç ilçesi var?

Tokat'ın kuzeyinde Samsun, kuzeydoğusunda Ordu, güney ve güneydoğusunda Sivas, güneybatısında Yozgat, batısında Amasya vardır. Plaka kodu 60. Yüzölçümü yaklaşık 10.072 km².

İl, merkezle birlikte 12 ilçeden oluşur: Merkez, Almus, Artova, Başçiftlik, Erbaa, Niksar, Pazar, Reşadiye, Sulusaray, Turhal, Yeşilyurt ve Zile. TÜİK ADNKS 2025 sonuçlarına göre nüfus 614.141'dir. 2024'te bu sayı 612.674 idi. Tokat 1923'te il oldu. Tokat Havalimanı 2022'de hizmete açıldı.

Tokat'ın iklimi nasıl, ne zaman gidilir?

İlde Karadeniz ve İç Anadolu iklimlerinin etkisi birlikte görülür. MGM'nin 1929–2025 dönemi verilerine göre Tokat merkezde en sıcak ay ağustostur. Ağustosta ortalama en yüksek sıcaklık 30,0 °C'dir. En soğuk ay ocaktır, ocakta ortalama en düşük sıcaklık −1,5 °C'dir. Aylık ortalamaların toplamı yılda yaklaşık 433 mm yağışa karşılık gelir. En yağışlı ay ortalama 59,1 mm ile mayıstır.

Şehir gezisi ve antik kentler için ilkbahar ile sonbahar en rahat dönemdir. Ballıca Mağarası'nın içi yıl boyu ortalama 18 °C civarındadır. Bu yüzden mağara yaz sıcağında da gezilebilir. Almus Baraj Gölü ve yaylalar için yaz ayları uygundur.

Tokat'ta neler görülür?

Merkez

Tokat merkez tarihî yapılarla doludur. Tokat Kalesi sarp bir kaya üzerinde yükselir. Kale Roma döneminde yol güvenliği için kurulmuş, 1074'te Danişmendli Melik Gazi tarafından alınmıştır. Gök Medrese 13. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenen bir Selçuklu yapısıdır. Adını iç duvarlarını kaplayan firuze çinilerden alır. Genel kabule göre Muînüddin Süleyman Pervâne tarafından darüşşifa olarak yaptırıldı. Yapı 1930'da müzeye dönüştürüldü.

Tokat Müzesi 18 Eylül 2012'den beri Arastalı Bedesten'de hizmet verir. Koleksiyonda 36.253 eser kayıtlıdır. Maşat Höyük'ten çıkan Hitit kil tabletleri, Roma dönemi bronz heykeller ve 1191 tarihli el yazması bir Kur'an öne çıkar. İki salon Tokat yazması ve bakırcılık gibi Osmanlı dönemi zanaatlarına ayrılmıştır.

Taşhan, 1631'de yapılmış iki katlı bir Osmanlı hanıdır. Avlu çevresinde 112 odası vardır. Bugün çevresi kafe ve dükkânlarla çevrilidir. Latifoğlu Konağı 1746'da Osmanlı barok üslubunda yapıldı. L planlı ve havuzlu avlulu konak müze olarak gezilir. Yağıbasan Medresesi (Çukur Medrese) 1151–1152 yıllarına tarihlenir. Garipler Camii, Ulu Camii'nin duvarındaki taş kuş evi, Ali Paşa Camii, Hatuniye Camii, Mevlevihane, Deveciler Hanı ve saat kulesi de merkezdedir. Yeşilırmak üzerindeki Hıdırlık Köprüsü 13. yüzyıldan kalmadır.

Pazar: Ballıca Mağarası

Ballıca Mağarası, Pazar'a bağlı Ballıca köyünde, 1.085 m yükseklikteki bir tepededir. İlçe merkezinin yaklaşık 7 km güneyinde, il merkezine yaklaşık 26 km uzaklıktadır. Mağaranın yaşı 3,4 milyon yıl olarak tahmin edilir. Mağara 2019'da UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alındı. Soğan sarkıtları ve cüce yarasa kolonileri ile bilinir. Havuzlu, Büyük Damlataşlar, Yarasalı ve Mantarlı salonları gezilebilir. Pazar merkezde 1238 tarihli Mahperi Hatun Kervansarayı ve 12 km uzaklıkta Kaz Gölü de görülebilir.

Zile: Zile Kalesi

Zile, il merkezine yaklaşık 67 km uzaklıktadır. Zile Kalesi ilçe merkezinde, 710 m rakımlı bir höyük üzerindeki akropol kalesidir. Kalenin yapımı MS 1. yüzyıla, Roma dönemine tarihlenir. Jül Sezar MÖ 47'de Pontus Kralı II. Pharnakes'i yendi. Rivayete göre "Veni, vidi, vici" sözünü ilk kez burada söyledi. Kalede bir saat kulesi, restore edilmiş bir sarnıç ve kuzeydoğusunda kayaya oyulmuş küçük bir Roma tiyatrosu bulunur. İlçede Zile Ulu Camii ve Hitit tabletlerinin çıktığı Maşat Höyük de vardır.

Niksar: Danişmendli mirası

Niksar, Yeşilırmak'ın en büyük kolu Kelkit vadisinde, yaklaşık 350 m yükseklikte kurulmuştur. Şehir, Danişmendlilerin merkezlerinden biri oldu. Tepedeki Niksar Kalesi'nin kalıntıları bugün de ayaktadır. 1145 tarihli Ulu Cami (Melik Gazi Camii), 1160 tarihli Cin Camii, Melik Ahmed Danişmend Gazi Türbesi ve 13. yüzyıldan Kırkkızlar Türbesi başlıca eserlerdir. İlçede MS 2.–3. yüzyıla tarihlenen Roma dönemi bir cephanelik yapısı da vardır. Niksar cevizi coğrafi işaretlidir.

Sulusaray: Sebastopolis

Sulusaray'daki Sebastopolis, Tunç Çağı'ndan beri iskân edilmiş bir höyük üzerinde gelişen Roma dönemi kentidir. İlk kazılar 1987–1990'da Tokat Müzesi başkanlığında yapıldı. Kazılar 2010, 2013, 2018 ve 2021–2023'te sürdü. Şehir suru, bölümleri büyük ölçüde açığa çıkarılmış bir Roma hamamı ve üç apsisli, üç nefli bir Bizans bazilikası bulundu. İlçede yaklaşık 55 °C sıcaklıkta tuzlu, sülfatlı bir kaplıca suyu da bulunur.

Almus, Reşadiye, Turhal ve Erbaa

Almus'taki Almus Barajı, Yeşilırmak üzerinde kuruludur. Temeli 1957'de atıldı, baraj 1966'da açıldı. Baraj gölü 31,3 km² genişliktedir ve alabalık üretim alanıdır. Reşadiye Kelkit vadisindedir. İlçede ormanla çevrili Zinav Gölü piknik alanı olarak kullanılır. İlçenin en yüksek noktası 2.183 m ile Erdem Kırı'dır. Turhal'da Yeşilırmak vadisine bakan kaya üzerindeki kalede Roma ve Bizans dönemi sur kalıntıları, sarnıçlar ve kayaya oyulmuş bir tiyatronun izleri vardır. Turhal Şeker Fabrikası'nın temeli 1933'te atıldı. Erbaa, il merkezine yaklaşık 85 km uzaklıkta, Kelkit vadisinde verimli bir ovadadır. Kalkolitik ve Tunç Çağı buluntularıyla bilinen Horoztepe, Boğazkesen Köprüsü ve 17. yüzyıldan Silahtar Ömer Paşa Camii ilçededir.

İlçeler ve köyler

TÜİK ADNKS 2025 verisine göre ilçe nüfusları:

Nüfusun yaklaşık üçte biri merkez ilçede yaşar. Erbaa, merkezden sonra 100 bini aşan tek ilçedir. Küre Ansiklopedisi'ne göre ilde ayrıca üç belde bulunur: Güryıldız, Akıncılar ve Çevreli.

Yöresel lezzetler

  • Tokat kebabı: Coğrafi işaret no. 188, mahreç işareti. Karayaka kuzusu, kuyruk yağı, patlıcan, patates ve Tokat biberiyle hazırlanır. Şişler odun ateşli özel fırında 20–25 dakika pişer ve ince pide üzerinde servis edilir.
  • Turhal yoğurtmacı: Coğrafi işaret no. 181. Cevizli iç harçla katlanıp taş tabanlı fırında pişirilen bir hamur işidir.
  • Zile kömesi: Coğrafi işaret no. 224. Narince üzümü ve ceviz ile bakır kazanlarda hazırlanır.
  • Erbaa narince bağ yaprağı: Coğrafi işaret no. 258. Çabuk pişen, damarsız yapraklarıyla sarmalık olarak aranır.
  • Niksar cevizi: Coğrafi işaret no. 177. Yaklaşık yüzde 65 yağ oranıyla bilinir.
  • Turhal mutfağında pestil, tarhana, erişte, mantı ve katmer de yaygındır. Erbaa'da narince üzümünden pekmez yapılır.

Tokat yazması da coğrafi işaretlidir (no. 484, 2020, mahreç işareti). Kalıplar yalnızca ıhlamur ağacından oyulur. Desenler pamuklu bez üzerine renk renk kalıpla basılır.

Yönetim

Tokat'ın valisi 24 Temmuz 2024'ten beri Abdullah Köklü'dür.

Gitmeden bilmen gerekenler

  • Merkezdeki tarihî yapılar birbirine yakındır. Kale, Gök Medrese, Taşhan, Latifoğlu Konağı ve müze bir günde gezilebilir.
  • Ballıca Mağarası il merkezine yaklaşık 26 km uzaklıktadır. Pazar'daki kervansarayla aynı güne sığar.
  • Zile, Turhal, Niksar ve Erbaa farklı yönlerde kalır. İlçeleri gezmek için ayrı günler planlamak gerekir.
  • Kış ayları soğuk geçer. Ocakta ortalama en düşük sıcaklık sıfırın altındadır.

Komşu illerde neler var?

Tokat'ın komşuları Samsun, Ordu, Sivas, Yozgat ve Amasya'dır.

  • Plaka 60
  • Bölge Karadeniz

Tokat İlçeleri

12 ilçesini keşfedin.

Koyu ilçelerin sayfası hazır (7 ilçe). Tıklayınca açılır.

Merkez

Tokat

Tokat Merkez, Yeşilırmak kıyısındaki il merkezidir. Gök Medrese, 28 burçlu kalesi, Hıdırlık Köprüsü, Komana ören yeri ve Tokat kebabıyla bilinir.

  • 7 yer sayfası
  • 1 rota
  • 162 köy/mahalle
İlçeyi keşfet

Tokat'tan Fotoğraflar

14 fotoğraf

Tokat'ta Öne Çıkan Yerler

Tüm yerleri gör

Tarihi yapıları, doğal güzellikleri ve kültürel mirasıyla Tokat'ın en özel yerleri.

  • Fotoğraf henüz yok
    Doğa ve Manzara

    Almus Baraj Gölü

    Tokat / Almus

    Doğa ve Manzara

    Almus Baraj Gölü, Tokat'ın Almus ilçesinde Yeşilırmak üzerine 1966'da tamamlanan barajın oluşturduğu 31,3 km² yüzölçümlü yapay göldür.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Doğa ve Manzara

    Zinav Gölü Tabiat Parkı

    Tokat / Reşadiye

    Doğa ve Manzara

    Zinav Gölü Tabiat Parkı, Tokat'ın Reşadiye ilçesinde heyelanla oluşmuş, ormanla çevrili tatlı su gölünü kapsayan 401 hektarlık tabiat parkıdır.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Kale ve Tabya

    Zile Kalesi

    Tokat / Zile

    Kale ve Tabya

    Zile Kalesi, Tokat'ın Zile ilçe merkezinde bir höyük üzerine kurulmuş, yaklaşık 3,5 hektarlık akropol nitelikli Roma dönemi kalesidir.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Ören Yeri ve Eski Yerleşim

    Sebastopolis Antik Kenti

    Tokat / Sulusaray

    Ören Yeri ve Eski Yerleşim

    Sebastopolis, Tokat'ın Sulusaray ilçesinde Roma hamamı ve Bizans kilisesi kazılarıyla bilinen, Karadeniz bölgesinin büyük Roma kentlerinden biridir.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Cami ve Medrese

    Niksar Ulu Camii

    Tokat / Niksar

    Cami ve Medrese

    Niksar Ulu Camii, Niksar'ın dış kale kesiminde 1145'te Danişmendliler döneminde yapılmış, Anadolu'nun erken tarihli camilerinden biridir.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Kale ve Tabya

    Niksar Kalesi

    Tokat / Niksar

    Kale ve Tabya

    Niksar Kalesi, Niksar'da Çanakçı ve Maduru derelerinin Kelkit Çayı'na kavuştuğu yerdeki tepede kurulu, iç ve dış kale bölümlü tarihi kaledir.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Tarihi Yapı

    Mahperi Hatun Kervansarayı

    Tokat / Pazar

    Tarihi Yapı

    Mahperi Hatun Kervansarayı, Tokat'ın Pazar ilçesinde Konya–Sinop kervan yolu üzerinde 1238'de yapılmış iki bölümlü Selçuklu kervansarayıdır.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Doğa ve Manzara

    Ballıca Mağarası

    Tokat / Pazar

    Doğa ve Manzara

    Ballıca Mağarası, Tokat'ın Pazar ilçesinde 1.085 m rakımlı tepede, damlataşlarıyla bilinen ve UNESCO Geçici Listesi'ndeki bir mağaradır.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Ören Yeri ve Eski Yerleşim

    Komana Pontika Ören Yeri

    Tokat / Merkez

    Ören Yeri ve Eski Yerleşim

    Komana Pontika, Tokat'ın yaklaşık 9 km kuzeydoğusunda, Gümenek yakınında Yeşilırmak kıyısındaki tanrıça Ma tapınak devletinin antik kentidir.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Tarihi Yapı

    Hıdırlık Köprüsü

    Tokat / Merkez

    Tarihi Yapı

    Hıdırlık Köprüsü, Tokat'ın kuzeyinde Yeşilırmak üzerinde 1250'de yapılmış, beş kemerli ve 151 m uzunluğundaki Selçuklu taş köprüsüdür.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Tarihi Yapı

    Latifoğlu Konağı

    Tokat / Merkez

    Tarihi Yapı

    Latifoğlu Konağı, Tokat merkezde Gaziosmanpaşa Bulvarı üzerindeki, 1746 tarihli kabul edilen Osmanlı barok süslemeli iki katlı müze-evdir.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

  • Fotoğraf henüz yok
    Tarihi Yapı

    Taşhan (Voyvoda Hanı)

    Tokat / Merkez

    Tarihi Yapı

    Taşhan (Voyvoda Hanı), Tokat merkezde 17. yüzyılın ilk yarısında yapılmış, iç avlulu ve 112 odalı iki katlı tarihi Osmanlı hanıdır.

    Son güncelleme: 13 Ekim 2026

Tokat'ta Hazır Rotalar

Tüm rotaları gör

Tokat'ı keşfetmek için hazırladığımız özel rotalar.

Tokat Mutfağı

Tüm lezzetleri gör

Tokat yöresinin tescilli ve geleneksel lezzetleri; tarifleri tescil belgelerinden.

Komşu İller

Tokat'a komşu illeri keşfedin.

Tokat Hakkında Sık Sorulanlar

Tokat'ın nüfusu kaç?

TÜİK ADNKS 2025 sonuçlarına göre 614.141. En kalabalık ilçe 201.969 ile Merkez, en az nüfuslu ilçe 6.536 ile Sulusaray'dır.

Tokat'ın kaç ilçesi var?

Merkezle birlikte 12: Merkez, Almus, Artova, Başçiftlik, Erbaa, Niksar, Pazar, Reşadiye, Sulusaray, Turhal, Yeşilyurt ve Zile.

Ballıca Mağarası nerede?

Pazar ilçesine bağlı Ballıca köyünde, il merkezine yaklaşık 26 km uzaklıktadır. Mağara UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ndedir.

"Veni, vidi, vici" nerede söylendi?

Jül Sezar'ın MÖ 47'de II. Pharnakes'e karşı kazandığı zaferden sonra bu sözü Zile'de söylediği rivayet edilir. Zile Kalesi bu nedenle tanınır.

Kaynaklar: TÜİK ADNKS 2025 verisini aktaran nufusu.com, MGM il istatistikleri (1929–2025), Küre Ansiklopedisi, TDV İslam Ansiklopedisi, GoTürkiye, Vikipedi (EN), TÜRKPATENT coğrafi işaret tescilleri, OKA Orta Karadeniz Coğrafi İşaretli Ürünler Kataloğu ve Reşadiye İlçe Raporu, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Arkeoloji Bölümü, AA (Milliyet) (erişim 13.10.2026).

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?