Pazar

Bölge 11. yüzyılda Danişmendlilerin, ardından Selçukluların yönetimine girdi. 1392'de Osmanlı topraklarına katıldı. Pazar, 3392 sayılı kanunla 1987'de ilçe oldu. İlçe teşkilatı 1 Ağustos 1988'de çalışmaya başladı.

Coğrafya

İlçenin kuzeyinde Yeşilırmak ve Kazova uzanır. Irmak ovayı sular. Güney kesim dağlıktır ve Artova sınırına kadar yükselir. İklim, Karadeniz ile İç Anadolu arasında geçiş özelliği gösterir.

Tarım ekonominin temelidir. Domates, biber, patlıcan, fasulye, şeker pancarı, kavun ve karpuz yetiştirilir. 2016'da yaklaşık 10 bin ton taze fasulye üretildi. Kiraz, şeftali ve elma bahçeleri de vardır. TÜİK'in 2025 adrese dayalı sonuçlarına göre ilçe nüfusu 12.875'tir.

Pazar'da neler görülür?

• Ballıca Mağarası: Ballıca köyünün yakınında, 1.085 metre yükseklikte bir tepededir. Tokat merkezine yaklaşık 26 km uzaklıktadır. Gezilebilen bölüm 680 metre uzunluğundadır. Oluşumunun yaklaşık 3,4 milyon yıl önce başladığı belirtilir. Soğan biçimli sarkıtları ve cüce yarasa kolonileriyle bilinir. İçerideki sıcaklık ortalama 18°C'dir. Mağara, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ndedir.
• Mahperi Hatun Kervansarayı: 1238–1239'da Sultan I. Alaeddin Keykubad'ın eşi Mahperi Hatun yaptırdı. Tokat–Amasya ticaret yolu üzerindedir. Kesme taştan yazlık ve kışlık bölümleri vardır. 1999'da onarıldı. Bugün restoran olarak kullanılır.
• Yeşilırmak Köprüsü: İlçeye yaklaşık 3 km uzaklıktadır. Dört sivri kemerli taş köprünün Selçuklu döneminde yapıldığı düşünülür.
• Kaz Gölü Yaban Hayatı Koruma Sahası: Üzümören beldesinde, Pazar'a 11 km uzaklıktadır. Sazlık alanda 108 kuş türü kaydedilmiştir. Gözlem kuleleri bulunur.
• Tarihi çınar: İlçe merkezinde 1884'te dikilen büyük bir çınar ağacı vardır.

Köy ve mahalleler

İlçede Pazar ve Üzümören olmak üzere iki belediye bulunur. Köy sayısı 15–16 arasında verilir. Ballıca, Çiftlikköy, Dereköy, Kaledere, Menteşe, Ovacık ve Tatarköy bunlardan bazılarıdır. Nüfusun yaklaşık üçte ikisi kırsal kesimde yaşar.

Yöresel ürünler

• Sebze: Taze fasulye, domates, biber, patlıcan ve barbunya ilçenin başlıca ürünleridir.
• Meyve: Kavun, karpuz, kiraz, şeftali ve elma yetiştirilir.
• Endüstri ürünleri: Şeker pancarı yakındaki fabrikalara gönderilir.

Yönetim

Pazar, Tokat'ın 12 ilçesinden biridir. İlçede bir kaymakamlık ile Pazar ve Üzümören belediyeleri bulunur. Telefon alan kodu 0356'dır.