Turhal

Malazgirt'ten sonra bölge Danişmendlilerin yönetimine girdi. 12. yüzyılda Selçuklu topraklarına katıldı. 1392'de Osmanlı hâkimiyetine geçti. Belediye 1892'de kuruldu. Demiryolu istasyonu 23 Ağustos 1928'de açıldı. Şeker fabrikasının temeli 7 Kasım 1933'te atıldı ve fabrika 1934'te üretime başladı. Turhal, 1944'te ilçe oldu.

Coğrafya

Yeşilırmak ilçenin içinden geçer. Kıyısında yürüyüş yolları ve dinlenme alanları vardır. Kuzeyde ormanlık kayalık sırtlar, güneyde Kazova'ya uzanan alüvyal düzlükler yer alır. Kesicik Tepe 1.450 metre, Mercimek Tepe 1.201 metre yüksekliktedir.

İlçe, Orta Karadeniz ile İç Anadolu arasında geçit konumundadır. Yıllık ortalama yağış yaklaşık 410 mm, yıllık ortalama sıcaklık yaklaşık 11 °C'dir.

Tahıllar, şeker pancarı, sofralık domates ve yağlık ayçiçeği başlıca tarım ürünleridir. Meyvelerde elma, vişne, üzüm, armut ve ceviz öne çıkar. Tekstil, yem, süt ürünleri ve mermer işleme ilçedeki sanayi kolları arasındadır.

Turhal'da neler görülür?

• Turhal Kalesi: Yeşilırmak vadisine bakan kayalık bir akropol üzerindedir. Bugün iki burç kalıntısı, sarnıçlar ve kayaya oyulmuş geçitler görülebilir.
• Kesikbaş Camii: 1759 tarihlidir.
• Ahi Yusuf Türbesi: 1324 tarihlidir.
• Şeyh Şahabettin Türbesi: 14. yüzyıldan kalmadır.
• Turhal Şeker Fabrikası: 1934'te açılan fabrika, ilçenin gelişiminde belirleyici oldu.
• Mercimek Tepe: 1.201 metre yüksekliktedir. Tepede ilk yamaç paraşütü uçuşları 2004'te yapıldı.

Köy ve mahalleler

İlçede Turhal Belediyesi ile Şenyurt belde belediyesi olmak üzere 2 belediye bulunur. OKA'nın 2018 raporunda köy sayısı 47 ile 52 arasında verilir.

Yöresel ürünler

• Şeker: İlçede şeker pancarından şeker üretilir.
• Pestil, tarhana, erişte, mantı ve katmer yöresel yiyecekler arasındadır.
• Yayla yerleşimlerinde peynir ve yoğurt yapımı yaygındır.

Yönetim

Turhal, Tokat'a bağlı bir ilçedir. İlçe statüsünü 1944'te kazanmıştır. TÜİK 2025 adrese dayalı verilerine göre ilçe nüfusu 77.707'dir.