Samsun Kaz Tiridi

Samsun Kaz Tiridi nedir?

Samsun kaz tiridi; kaz eti, bulgur pilavı ve yufkayla hazırlanan, Samsun'un iç kesimlerinde özellikle kış aylarında yapılan bir yemektir. Türk Patent ve Marka Kurumunun coğrafi işaret sicilinde Samsun Kaz Tiridi adıyla mahreç işareti olarak kayıtlıdır. Tescil belgesine göre yemeği ayıran özellik, kaz pişerken altındaki tavaya akan yağa "tirit" denmesi ve yufkaların bu yağa bandırılmasıdır. Hazırlığı yaklaşık 3–3,5 saat sürer.

Malzemeler

Belgedeki on kişilik tarifte 1 kaz, kazı ovmak için 1,5 kilogram kepek ve yarım kilogram tuz kullanılır. Terbiye için un, bir miktar tuz ve su; bulgur pilavı için 2 yemek tabağı bulgur, 1 litre su, tuz ve 1 su bardağı sıvı yağ gerekir. Sofraya 30 yufka konur.

Kaz nasıl hazırlanır?

Belge kazın yetiştirilmesini de anlatır: yavrular önce badik otu karışımlı lapayla, sonra arpa kırığı ve buğdayla beslenir; kesimden önce hareket alanı daraltılarak yaklaşık bir ay arpa, buğday ve mısırla besiye alınır. Kesilen kaz tercihen kuru yolunur, ütülenip yıkanır, iç organları çıkarılır ve karın boşluğundaki yağlar yerine konur. Bir gün dondurucuda bekletilen kaz kepekle ovulur, tuzlanır ve suyunu akıtması için asılır; kuruyunca üzerine un serpilerek terbiye edilir.

Nasıl pişirilir ve sunulur?

Kaz, ocağın üstündeki çengele boynundan asılarak odun ateşinde pişirilir; altındaki tavada biriken yağ tirit olarak toplanır. Kaz kızarıp derisi çıtırlaşınca pişmiş sayılır. Bulgur pilavının üzerine kaz yağı serpilir, parçalanan kaz eti pilavın yanına konur ve tirite bandırılan yufkalarla birlikte elle yenir.

Coğrafi işaret

Samsun İç Bölge Belediyeler Birliğinin 27 Aralık 2011 tarihli başvurusuyla (C2012/012) 174 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; TÜRKPATENT portalındaki tescil tarihi 9 Temmuz 2013'tür. Belgede kaynaklandığı alan Samsun olarak gösterilir. Denetimi; Samsun Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğüne bağlı Kavak, Ladik, Havza, Vezirköprü ve Asarcık ilçe müdürlükleri ile Ladik Köylere Hizmet Götürme Birliğinden oluşan komisyon yılda en az bir kez, gerektiğinde ve şikâyet üzerine yapar.

Aynı ilden: Yakakent Mantısı, Bafra Pidesi, Samsun Simidi, Çarşamba Pidesi