Alaçam

Selçuklular yerleşimi Uluköy olarak adlandırdı. Alaçam 1402'de Candaroğulları'na, 1461'de Osmanlı egemenliğine geçti. İlk belediye teşkilatı 1879'da kuruldu. 1 Eylül 1944'te 4642 sayılı Kanun ile ilçe oldu ve Samsun'un sekizinci ilçesi sayıldı. Adının yöredeki çam ağaçlarından geldiği anlatılır.

Coğrafya

İlçenin yüzölçümü yaklaşık 632 km²'dir. Kıyı şeridi 17 km uzunluğundadır ve belediyeye göre tamamı kumsaldır. Kıyı kesimi düz ya da hafif engebelidir. Güneye doğru arazi yükselir ve Nebiyan Dağı'nın yamaçlarına ulaşır.

Güneydeki Dürtmen (Dütmen) Dağı yaklaşık 1.600 m yüksekliktedir. Kızlan çevresi yayla niteliğindedir. Doğuda Kızılırmak Deltası'nın batı kanadı ilçe sınırına girer. İklim Karadeniz iklimidir. Yağış en çok sonbahar ve kışta düşer.

Alaçam'da neler görülür?

• Geyikkoşan: Kumsalın çam ormanıyla buluştuğu kıyı alanıdır. Mesire yeri, Geyikkoşan Baba Türbesi, lokanta ve konaklama tesisleri bulunur.
• Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti: Deltanın batı kesimi Alaçam sınırlarındadır. Delta Ramsar Sözleşmesi ile korunur ve UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ndedir.
• Şadi Bey Camii: 1515 tarihli yapı ilçenin tescilli eserlerindendir.
• Çarşı Camii: 1887 tarihlidir.
• Tarihi konaklar: İlçede 63 tescilli yapı vardır ve bunların 57'si konak ya da evdir. Karşıyaka ve Çeşme mahalleleri sit alanı kapsamındadır.
• Dürtmen Yaylası: Yaklaşık 1.000 m yükseklikte yayla çileği yetiştirilir. Konaklama imkânı olan bir dinlenme alanıdır.
• Sivritepe: Geleneksel keşkek gününün yapıldığı tepedir.

Köy ve mahalleler

İlçe 65 mahalleden oluşur. Mahalleler kıyıdaki Alaçam Ovası ile güneydeki ormanlık yamaçlar arasında dağılır. Göçkün Mahallesi'nde bir kereste fabrikası bulunur.

Yöresel ürünler

• Balık: Balıkçı barınağında hamsi, kefal, tirsi ve palamut avlanır.
• Tütün, çeltik, mısır ve buğday: Tarımın başlıca ürünleridir. Tütün ekimi geçmişte daha yaygındı.
• Yayla çileği: Dürtmen Yaylası'nda yaklaşık 130 dekarda üretilir.
• Keşkek, katık böreği ve pırasa kayganası yöresel yemekler arasında sayılır.

Yönetim

Alaçam, Samsun Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde bir ilçe belediyesidir. Posta kodu 55800, telefon alan kodu 0362'dir. Her yıl 6 Mayıs'ta Geyikkoşan'da Hıdrellez şenlikleri ve yağlı güreş müsabakaları düzenlenir.