İçeriğe geç
Kale ve Tabya

Mecidiye Tabyası

Erzurum / Yakutiye

Son güncelleme: 3 Ekim 2026

Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi

Mecidiye Tabyası, Top Dağı'nın kuzey ucunda 2.042 m'de, 1852'de başlanan en eski Erzurum tabyası. Nene Hatun Milli Parkı içinde; durumu ve ulaşımı burada.

Hakkında

Mecidiye Tabyası, Erzurum'un doğusundaki Top Dağı'nın kuzey ucunda, 2.042 metrede duran ve inşaatına 1852'de başlanan bir tabya; kaynaklarda tarihi verilen en eski Erzurum tabyası. Bugün Nene Hatun Tarihi Milli Parkı'nın içinde, Aziziye tabyalarının yaklaşık 300 metre kuzeyinde. Gitmeden bil: 2024 haberlerine göre odalar hayvan barınağı olarak kullanılıyordu.

Yola çıkmadan önce: Aziziye 1 Tabyası ve Nene Hatun'un mezarı Ağustos 2026'dan itibaren restorasyon için kapalı; Mecidiye'yi Aziziye'yle birlikte planlıyorsan bunu hesaba kat. Tonozlu odalara girmeden tavanı kontrol et.

Neden ilk tabya sayılıyor?

Erzurum Ansiklopedisi'ne göre inşaatına Haziran 1852'de, dönemin valisi Zarif Mustafa Paşa'nın nezaretinde başlandı. Osman Geçten'in 2017 tarihli makalesi de 1852'yi veriyor; DHA'nın 2024 haberi yapımı 1852–1855 olarak yazıyor. Amaç doğudan ve kuzeydeki Gürcü Boğazı'ndan gelecek saldırıyı durdurmaktı. Doğudaki tehdidi ansiklopedi Yanık Dere, AA'nın bir haberi Deveboynu olarak anıyor.

Tabya sayısı kaynağa göre değişiyor. Erzurum Valiliği ve Erzurum Ansiklopedisi bugün 21 tabya sayıyor. Valiliğin Ekim 2024 açıklamasını aktaran DHA ise 1856–1896 arasında 53 tabya yapıldığını, 23'ünün kaldığını yazıyor.

İçeride ne var?

Geçten'e göre sonraki tabyalarda görülen topçu odası, pusu odası ve karargâh odası gibi bölümler burada yok. Ansiklopediye göre yapı kuzey–güney doğrultusunda yay biçimli bir plana sahip; odalar birbirine bağlı ve her odada avluya açılan iki, doğuya açılan üç mazgal pencere var. Kuzeydeki alt kata geçiş bölümünde hamam, tuvalet ve ahır bulunuyor. Söve ve kemerlerde kesme taş, duvarlarda moloz taş kullanılmış. Batıda beşik tonozlu, tek odalı bir cephanelik var.

DHA ve AA haberlerine göre Gazi Ahmet Muhtar Paşa, 9 Kasım 1877'de, Aziziye Tabyalarına yapılan Rus baskını sırasında burayı karargâh olarak kullandı.

Bugünkü durumu nasıl?

DHA'nın Milliyet'te 28 Temmuz 2024'te yayımlanan haberine göre hayvancılık yapanlar öğle sıcağında hayvanlarını tabyanın odalarına getiriyordu. Valiliğin 2024 projesinde 23 tabya kurumlara zimmetlendi; İHA'nın yayımladığı listeye göre Mecidiye İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne verildi. Zimmetten sonra durumun değişip değişmediğini doğrulayamadık.

Tabyalar 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında. Taş sökmek, duvara yazı yazmak ve kazı yapmak yasak.

Nasıl gidilir?

Tabya Nene Hatun Tarihi Milli Parkının içinde, Aziziye tabyalarının kuzeyinde. Milli parka Erzurum–Kars yolu tarafından girilir; şehir merkezinden araçla kısa bir çıkış. Toplu taşıma hattı doğrulanmadı.

Sayfadaki koordinat harita kaydından alındı, yerinde doğrulanmadı.

Bir ziyaretçi yorumuna göre milli parka araçla girişte ücret alınıyor; güncel ücret doğrulanmadı.

Ne zaman, ne kadar süre?

Mayıs–ekim arası rahat. Kışın alan karla kaplanıyor, rüzgâr sert. Mecidiye için 30–45 dakika yeter. Şehrin savunma tarihini tamamlamak istersen Erzurum Kalesi ve kuzeydeki Karagöbek Tabyası ile birleştir.

Ekim 2026 itibarıyla: Gazete Güncel'in Ağustos 2026 tarihli iki haberine göre Aziziye 1 Tabyası ve Nene Hatun'un mezarı restorasyon nedeniyle 6 Ağustos 2026 – 20 Ekim 2028 arasında ziyarete kapalı; işi Doğa Koruma ve Milli Parklar 13. Bölge Müdürlüğü yürütüyor. Haziran 2026 tarihli AA haberi de restorasyonun ihale edildiğini yazıyor. Gitmeden kapanmanın sürüp sürmediğini kontrol et.

Bilmediklerimiz

  • İnşaat 1855'te mi tamamlandı, yoksa Kırım Savaşı sırasında yarım mı kaldı?
  • Ahmet Muhtar Paşa'nın 9 Kasım 1877'de karargâh kurduğu oda hangisiydi?
  • 2024'teki zimmetten sonra hayvan barınağı kullanımı sona erdi mi?
  • Milli parka giriş ücretli mi, ücret ne kadar?
  • Hamam ve cephanelik bugün görülebilir durumda mı?
  • Rakım 2042 m
  • Öne çıkan Tarihi bilinen en eski Erzurum tabyası (1852)
  • Kategori Kale ve Tabya
  • Yapım 1852'de başlandı; DHA 1852–1855 diyor
  • Yaptıran Vali Zarif Mustafa Paşa
  • Aziziye 3'e ~300 m (güneyde)
  • Zimmet (2024) İl Milli Eğitim Müdürlüğü

Galeri

1 fotoğraf
Erzurum Mecidiye Tabyası'nın dış surları Erzurum Mecidiye Tabyası'nın dış surları · Dosseman / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0) 1/1

Harita

Konum Bilgileri

39.916422, 41.297086

Erzurum / Yakutiye

Haritada Aç

Bu yer bir rotada

Erzurum tabyaları: 2,5 günde 20 tabya: 19 durak, Mecidiye Tabyası 1. durak.

Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.

Rotayı aç

  1. Mecidiye Tabyası Buradasınız

    Başlangıç

    45 dk

Buradan Az Ötede

Mecidiye Tabyası'na yakın tarihi ve doğal yerler

Tüm benzer yerleri gör

Kaynaklar

  • Erzurum Ansiklopedisi "Erzurum Tabyaları", erzurumansiklopedi.com (yazar ve tarih belirtilmemiş Ansiklopedi
  • dayandığı kaynaklar: Konyalı 1960 Çam 1993, Aşıroğlu 1996)
  • Erzurum Valiliği "Tabyalar", (26.10.2024 Resmî Yayın
  • erişim 03.10.2026)
  • Geçten O. (2017). Aziziye ve Mecidiye Tabyalarının Askeri Tahkimat Yapısı Olarak Mimari Özelliklerinin İncelenmesi. TÜBAV Bilim, 10(1), 1–11. Akademik Çalışma
  • Tekin S. / DHA, "İsyan ettiren görüntü! Tarihi yapı ahıra döndü", Milliyet, 28.07.2024
  • AA "Erzurum'un asırlık tabyalarından Mecidiye Tabyası tüm ihtişamıyla ayakta duruyor"
  • İHA "Tabyalar gün yüzüne çıkıyor", Vitrin Haber, 07.09.2024 (zimmet listesi)
  • Gazete Güncel "Erzurum'da tarihi tabya 2 yıl ziyarete kapalı olacak", 19.08.2026 ve "Erzurum'da tarihi tabyada restorasyon sürüyor", 31.08.2026 https://www.gazeteguncel.com/erzurumda-tarihi-tabyada-restorasyon-suruyor-174035h.htm
  • Google Haritalar yer kaydı ve ziyaretçi yorumu (koordinat araç ücreti
  • doğrulanmadı)
Kaynak öner

Katkıda Bulun

  • Fotoğraf Paylaş

    Mecidiye Tabyası'ndan fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.

    Fotoğraf yükle

  • Bilgi Ekle

    Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.

    Bilgi ekle

  • Hata Düzelt

    Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.

    Hata bildir

  • Kaynak Öner

    Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.

    Kaynak ekle

Gelen Katkılar

  • Daha fazla katkı bekliyoruz

    Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Mecidiye Tabyası hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.

    Katkıda bulunun

Mecidiye Tabyası Hakkında Sık Sorulanlar

Mecidiye mi eski, Aziziye mi?

Mecidiye. İnşaatına 1852'de başlandı; Aziziye tabyaları 1867–1872 arasında yapıldı.

Mecidiye Tabyası nerede?

Erzurum'un doğusundaki Top Dağı'nın kuzey ucunda, 2.042 metrede, Nene Hatun Tarihi Milli Parkı'nın içinde.

İçine girilebiliyor mu?

Açık alanda duruyor. Bakımsız olduğu için tonozlu odalara girmeden önce tavanı kontrol et.

Karagöbek Tabyası'nın da Osmanlı adı Mecidiye mi?

Küçükuğurlu (2017) ve 2024 zimmet listesi Karagöbek'i de "Mecidiye" adıyla anıyor. İkisi ayrı yapılar; bu sayfa Top Dağı'ndakini anlatıyor.

Giriş ücretli mi?

Doğrulanmadı. Bir ziyaretçi yorumu milli parka araç girişinde ücret alındığını söylüyor.

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?

Haritada Keşfet Rotaları Gör