İçeriğe geç
Kale ve Tabya

Küçük Palandöken Tabyası

Erzurum / Palandöken

Son güncelleme: 3 Ekim 2026

Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi

Küçük Palandöken Tabyası, Erzurum–Tekman yolunun 20. km'sinde Palandöken Geçidi'ni tutan, II. Abdülhamid döneminden 27 odalı Osmanlı tabyası.

Fotoğraf bekleniyor

Bu yer için fotoğraf paylaşabilirsiniz.

Fotoğraf paylaşın

Hakkında

Küçük Palandöken Tabyası, Palandöken Dağı’nın güneyindeki vadiyi ve oradan Erzurum’a ulaşan Palandöken Geçidi’ni denetlemek için II. Abdülhamid döneminde yapılmış, 27 odalı koğuşu olan bir tabya. Valiliğe göre Erzurum–Tekman karayolunun 20. kilometresinde, yolun sağında duruyor. Gitmeden bil: yapının bir bölümü harap; 2020'de üç noktada çöküntü haberi çıktı.

Yola çıkmadan önce: Girişin solundaki harap yapıya girme. Tabyaya çıkan yolun kışın durumu doğrulanmadı.

Tabyada ne var?

Erzurum Ansiklopedisi'ne göre tabya karargâh, koğuş ve topçu odalarından oluşuyor; bütün örtü sistemi beşik tonoz. 27 odalı koğuş bölümünün avluya açılan dört kapısı var; topçu odalarına avlu girişinin iki yanındaki rampalarla çıkılıyor. Girişin solunda ne olduğu bilinmeyen ve harap olduğu için içine girilemeyen bir yapı var.

Aynı yolun devamında Büyük Palandöken Tabyası var. Erzurum’u çevreleyen 21 tabyadan biri. Tabyaların en bilineni, 93 Harbi’nin simgesi olan Aziziye Tabyaları.

Gitmeden ne bilmelisin?

Girişin solundaki harap yapıya girme. İHA'nın Haziran 2020 haberine göre tabya üç ayrı noktadan çöktü. 2024'te Valiliğin "Ecdada Vefa" projesiyle bakım ve temizliği 9. Kolordu'ya verildi; tam bir restorasyon kaydı bulamadık (İstiklal, 2020 ve 2024).

Yapım yılı kaynağa göre değişiyor: Erzurum Ansiklopedisi ve AA 1884–1896, Erzurum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün turizm rehberi 1888–1894 diyor.

Rakım da çelişkili: Erzurum Ansiklopedisi iki Palandöken tabyası için birlikte 2.850 m veriyor, AA 3.000 m, İHA 3.200 m diyor. Valilik ve Kültür ve Turizm rehberi 2.850 m'yi yalnızca Büyük Palandöken için veriyor. Küçük Palandöken'in kesin rakımı doğrulanmadı.

Tabyalar 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında. Taş sökmek, duvara yazı yazmak ve kazı yapmak yasak.

Nasıl gidilir?

Erzurum Valiliği'ne göre Erzurum–Tekman karayolunun 20. kilometresinde, yolun sağında. Tabyaya çıkan yolun durumunu ve kışın geçilip geçilmediğini resmî bir kaynakta doğrulayamadık. Diğer tabyalarla birlikte gezmek için tabyalar rotasına bak.

Sayfadaki koordinat harita kaydından alındı, yerinde doğrulanmadı.

Ne zaman gidilmeli?

Bu yükseklikte en uygun dönemi resmî bir kaynakta bulamadık. Mevsimler için Erzurum'a ne zaman gidilir rehberine bak.

Resmî adı ve konumu ne?

Küçük Palandöken, kayıtlarda II. Palandöken Tabyası olarak da geçiyor. Murat Küçükuğurlu'nun 2017 tarihli çalışmasına göre tabya Erzurum'un yaklaşık 15 km güneyinde, Palandöken Dağları'nda, Ejder Tepesi'nin güneybatısında. Erzurum Valiliği ise Tekman karayolunun 20. kilometresinde, yolun sağında gösteriyor.

Büyük Palandöken'de ne var?

Erzurum Ansiklopedisi Büyük Palandöken'i (I. Palandöken) Erzurum'un en büyük tabyası olarak tanımlıyor. Komuta merkezi, üç yanı koğuşlarla çevrili yapısı, pusu odaları ve beş topçu odası var. Duvarları moloz taş, köşe ve kenarları kesme taş. Ansiklopediye göre tabya İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra terk edildi. Küçük tabyayı gördükten sonra stabilize yolda devam edip ikisini karşılaştırabilirsin.

Tasarımın mantığı

Erzurum Ansiklopedisi'ne göre II. Abdülhamid döneminde yapılan tabyaların bir kısmı Şahap Paşa'nın projesine göre inşa edildi. Düşman saldırısının geleceği cepheler kalın bir toprak yığınıyla güçlendirildi. Palandöken tabyalarında bu cephe, güneydeki vadiye ve geçide bakıyor. Küçük Palandöken, 93 Harbi'nden sonra yapılan ikinci kuşak tabyalardan; tüm liste için Erzurum tabyaları rehberine bak.

Pratik not

Konum tarifleri arasındaki fark, ölçümün şehir merkezinden kuş uçuşu mu yoksa Tekman yolu boyunca mı yapıldığından kaynaklanıyor olabilir. Yola çıkmadan önce iki tabyanın konumunu çevrimdışı haritaya kaydet.

Bilmediklerimiz

  • Tabyanın kesin rakımı kaç metre?
  • Tabya Palandöken ilçesinde mi, Tekman ilçesinde mi?
  • Sayfadaki koordinat Küçük Palandöken'e mi ait?
  • Büyük Palandöken Tabyası'na mesafe ne kadar?
  • Tabyaya çıkan yol kışın geçilebiliyor mu?
  • Öne çıkan 27 odalı koğuş, Palandöken Geçidi
  • Kategori Kale ve Tabya
  • Yapım II. Abdülhamid dönemi; 1884–1896 ya da 1888–1894
  • Koğuş 27 oda
  • Durum Kısmen harap; 2020'de üç noktada çöküntü

Galeri

Fotoğraf bekleniyor

Bu yer henüz fotoğraflanmamış.

Küçük Palandöken Tabyası'ndan bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Harita

Konum Bilgileri

39.816975, 41.310669

Erzurum / Palandöken

Haritada Aç

Bu yer bir rotada

Erzurum tabyaları: 2,5 günde 20 tabya: 19 durak, Küçük Palandöken Tabyası 18. durak.

Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.

Rotayı aç

  18. Küçük Palandöken Tabyası Buradasınız

    Palandöken

    45 dk

Buradan Az Ötede

Küçük Palandöken Tabyası'na yakın tarihi ve doğal yerler

Tüm benzer yerleri gör

Kaynaklar

  • Erzurum Ansiklopedisi (M. Y. Çağlayan) "Erzurum Tabyaları" (2021) Ansiklopedi
  • Erzurum Valiliği "Tabyalar" Resmî Yayın
  • Erzurum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Erzurum Turizm Rehberi (İngilizce, PDF) Resmî Yayın
  • TRT Haber/AA "Erzurum'da asırlık Küçük Palandöken Tabyası ihtişamını koruyor", 06.08.2024
  • İstiklal/İHA "135 yıllık tabya üç ayrı noktadan çöktü", 26.06.2020
  • İstiklal "Mehmetçik 147 yıl sonra bir kez daha Osmanlı tabyasında", 14.10.2024
  • Bengü Türk "Erzurum'da 5 tarihi tabya daha koruma altına alınacak", 29.08.2024
  • Küçükuğurlu M., ETÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (2017) Akademik Çalışma
Kaynak öner

Katkıda Bulun

  • Fotoğraf Paylaş

    Küçük Palandöken Tabyası'ndan fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.

    Fotoğraf yükle

  • Bilgi Ekle

    Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.

    Bilgi ekle

  • Hata Düzelt

    Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.

    Hata bildir

  • Kaynak Öner

    Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.

    Kaynak ekle

Gelen Katkılar

  • Daha fazla katkı bekliyoruz

    Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Küçük Palandöken Tabyası hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.

    Katkıda bulunun

Küçük Palandöken Tabyası Hakkında Sık Sorulanlar

Küçük ve Büyük Palandöken tabyaları aynı yolda mı?

İkisi ayrı tepelerde duran ayrı tabyalar. Aradaki mesafeyi resmî bir kaynakta doğrulayamadık (Erzurum Valiliği; Erzurum Ansiklopedisi).

Küçük Palandöken Tabyası nerede?

Valiliğe göre Erzurum–Tekman karayolunun 20. kilometresinde, yolun sağında (Erzurum Valiliği).

Ne zaman yapıldı?

II. Abdülhamid döneminde: Erzurum Ansiklopedisi ve AA 1884–1896, Kültür ve Turizm rehberi 1888–1894 diyor.

Rakımı kaç?

Kaynaklar 2.850, 3.000 ve 3.200 m arasında çelişiyor; kesin değer doğrulanmadı (Erzurum Ansiklopedisi; AA; İHA).

İçine girilebilir mi?

Girişin solundaki yapı harap olduğu için girilemiyor; 2020'de üç noktada çöküntü bildirildi (Erzurum Ansiklopedisi; İHA).

Restore edildi mi?

2024'te bakım ve temizliği 9. Kolordu üstlendi; tam bir restorasyon kaydı bulamadık (İstiklal, 2024).

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?

Haritada Keşfet Rotaları Gör