İçeriğe geç
Kale ve Tabya

Sivişli Tabyası

Erzurum / Palandöken

Son güncelleme: 3 Ekim 2026

Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi

Sivişli Tabyası, Erzurum-Kars yolunun 5. km'sinde, 2.125 m'lik tepede 1884-1896 arasında yapılmış 18 odalı Osmanlı tabyası. Restore edilmedi.

Fotoğraf bekleniyor

Bu yer için fotoğraf paylaşabilirsiniz.

Fotoğraf paylaşın

Hakkında

Sivişli Tabyası, Kars yolunun 5. kilometresinde Paşapınarı’ndan sola ayrılan yolun çıktığı 2125 metrelik tepede duran, 18 odalı yay biçimli bir tabya. II. Abdülhamid döneminde, 1884–1896 arasında Hamam Deresi yönünü korumak için yapıldı. Gitmeden bil: restore edilmedi ve tepeye çıkan yolun durumu doğrulanmadı.

Yola çıkmadan önce: Tepeye çıkan yolun durumu doğrulanmadı. Tonozlu odalara girmemen daha güvenli.

Tabyada ne var?

Tabya karargâh, koğuşlar, topçu odaları ve dehlizlerin ucundaki pusu odalarından oluşuyor. Yay biçimli bina, ortadaki bir dehlizle ikiye ayrılıyor; toplam on sekiz oda ve çok sayıda mazgal pencere var. Hamam Deresi istikametinden gelecek tehlikeyi önlemek için yapıldı (AA; KTB Erzurum turizm rehberi).

Valilik, Sivişli’yi 2024’te koruma talimatı verdiği tabyalar arasında sayıyor. Kars yolunun güneyindeki Ağzıaçık Tabyası aynı Hamam Deresi hattını tutuyor.

Erzurum’u çevreleyen 21 tabyadan biri. Tabyaların en bilineni, 93 Harbi’nin simgesi olan Aziziye Tabyaları.

Gitmeden ne bilmelisin?

Tabya restore edilmedi. 2025'te Atatürk Üniversitesi mimarlık öğrencileri yapının ilk rölöve ve restorasyon projesini hazırladı; uygulamaya geçildiğine dair bir haber bulamadık (DHA/Habertürk, 2025). Tonozlu odalara girmemen daha güvenli.

Harita kaydında tabya Palandöken ilçesinin Şehitler mahallesinde görünüyor; ilçe resmî kaynakla doğrulanmadı.

Tabyalar 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında. Taş sökmek, duvara yazı yazmak ve kazı yapmak yasak.

Nasıl gidilir?

Tabya Erzurum–Kars kara yolunun 5. kilometresinde, Paşapınarı yakınında 2.125 m yükseklikteki tepede (KTB Erzurum turizm rehberi; AA). Tepeye çıkan yolun araçla geçilip geçilmediği doğrulanmadı. Diğer tabyalarla birlikte gezmek için tabyalar rotasına bak.

Sayfadaki koordinat harita kaydından alındı, yerinde doğrulanmadı.

Ne zaman gidilmeli?

Tabya için resmî bir ziyaret dönemi ya da saat bilgisi yok. Yağıştan sonra toprak yol kayganlaşabilir; mevsimler için Erzurum'a ne zaman gidilir rehberine bak.

Tabyanın resmî adı ne?

Sivişli Tabyası'nın Osmanlı kayıtlarındaki adı Hamidiye. Murat Küçükuğurlu'nun 2017'de ETÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi'nde yayımlanan çalışması tabyayı bu adla ve Pasinler yolu üzerinde, Sivişli köyü yakınında gösteriyor. Halk arasındaki adı köyden geliyor.

Mimarisi nasıl?

AA'nın haberine göre yapı yay şeklinde ve ortadaki dehlizle iki kısma ayrılıyor; KTB Erzurum turizm rehberi ise pusu odalarını beşgen planlı olarak tanımlıyor. İki kaynak büyük olasılıkla farklı birimleri anlatıyor. Erzurum Ansiklopedisi'ne göre tabya kesme taş ve moloz taşla örülmüş. Aynı kaynak, II. Abdülhamid döneminde yapılan tabyaların ortak bir mantığını anlatıyor: Bu yapılar hilal ya da yay biçiminde planlanmış ve düşmanın geleceği yöne bakan cepheleri kalın bir toprak yığınıyla güçlendirilmiş. Sivişli'nin yay biçimli planı bu tasarımın tipik bir örneği. Tabyayı dolaşırken dış cephedeki toprak örtüsünün hangi yöne baktığına dikkat et; Hamam Deresi'nin nereden göründüğünü böylece daha kolay anlarsın.

Tabya sistemi içindeki yeri

Erzurum Valiliği'ne göre kenti Rus ve İran saldırılarına karşı korumak için üç dağ geçidini tutan 21 tabya yapıldı. Bunların yedisi 1877–78 Osmanlı–Rus Savaşı'ndan önce inşa edildi. Sivişli, savaş sonrasında 1884–1896 arasında kurulan ikinci kuşağın parçası. Tüm liste için Erzurum tabyaları rehberine bak.

Bugünkü durumu ne?

Anadolu Ajansı'nın 2024 haberi tabyanın ihtişamını koruduğunu yazıyor. DHA'nın 2025 haberine göre ise yapının daha önce hiç projesi yoktu; ilk rölöve ve restorasyon projesini Atatürk Üniversitesi öğrencileri hazırladı.

Bilmediklerimiz

  • Tabya hangi ilçenin sınırında: Palandöken, Yakutiye mi Aziziye mi?
  • Tepeye çıkan yol araçla geçilebiliyor mu?
  • 2025'te hazırlanan restorasyon projesi uygulamaya geçti mi?
  • Tabyanın tam koordinatı ne?
  • Giriş ücreti veya ziyaret saati sınırı var mı?
  • Rakım 2125 m
  • Öne çıkan 18 odalı yay biçimli tabya, 2125 m
  • Kategori Kale ve Tabya
  • Yapım 1884–1896, II. Abdülhamid dönemi
  • Oda sayısı 18
  • Durum Restore edilmedi; 2025'te restorasyon projesi hazırlandı

Galeri

Fotoğraf bekleniyor

Bu yer henüz fotoğraflanmamış.

Sivişli Tabyası'ndan bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Harita

Konum Bilgileri

39.935283, 41.352346

Erzurum / Palandöken

Haritada Aç

Bu yer bir rotada

Erzurum tabyaları: 2,5 günde 20 tabya: 19 durak, Sivişli Tabyası 3. durak.

Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.

Rotayı aç

  3. Sivişli Tabyası Buradasınız

    Önceki duraktan ~6 km

    40 dk

Buradan Az Ötede

Sivişli Tabyası'na yakın tarihi ve doğal yerler

Tüm benzer yerleri gör

Kaynaklar

  • Erzurum Ansiklopedisi (M. Y. Çağlayan) "Erzurum Tabyaları" (2021) Ansiklopedi
  • Erzurum Valiliği "Tabyalar" Resmî Yayın
  • Erzurum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Erzurum Turizm Rehberi (İngilizce, PDF) Resmî Yayın
  • AA haberi (Bengü Türk'te) "Erzurum'un asırlık tabyalarından Sivişli ihtişamını koruyor", 30.08.2024
  • DHA/Habertürk "Mimarlık öğrencilerinden ecdada vefa: 129 yıllık tabyanın restorasyon projesi", 05.07.2025
  • Erzurum Valiliği açıklaması "Erzurum'un tarihi 6 tabyası daha koruma altına alınacak", Halk TV, 15.08.2024 Resmî Yayın
  • Küçükuğurlu M., ETÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (2017) Akademik Çalışma
Kaynak öner

Katkıda Bulun

  • Fotoğraf Paylaş

    Sivişli Tabyası'ndan fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.

    Fotoğraf yükle

  • Bilgi Ekle

    Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.

    Bilgi ekle

  • Hata Düzelt

    Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.

    Hata bildir

  • Kaynak Öner

    Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.

    Kaynak ekle

Gelen Katkılar

  • Daha fazla katkı bekliyoruz

    Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Sivişli Tabyası hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.

    Katkıda bulunun

Sivişli Tabyası Hakkında Sık Sorulanlar

Sivişli Tabyası nerede?

Erzurum–Kars kara yolunun 5. kilometresinde, Paşapınarı yakınında 2.125 m rakımlı bir tepede (KTB Erzurum turizm rehberi; AA).

Ne zaman ve neden yapıldı?

93 Harbi'nden sonra, 1884–1896 arasında, Hamam Deresi yönünden gelecek saldırılara karşı (AA; KTB).

İçinde kaç oda var?

18 oda: karargâh, koğuşlar, topçu odaları ve pusu odaları (AA).

Restore edildi mi?

Hayır. 2025'te ilk rölöve ve restorasyon projesi hazırlandı; uygulama haberi yok (DHA/Habertürk, 2025).

Sivişli Tabyası müze mi?

Hayır. Bazı internet kaynakları restore edilip müze yapıldığını yazıyor, ama 2025 tarihli haberler yapının henüz restore edilmediğini gösteriyor. Giriş ücreti ve saat bilgisi Ekim 2026 itibarıyla doğrulanamadı.

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?

Haritada Keşfet Rotaları Gör