İçeriğe geç
Kale ve Tabya

Çobandede Tabyası

Erzurum / Pasinler

Son güncelleme: 3 Ekim 2026

Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi

Çobandede (Süleymaniye) Tabyası, Erzurum ile Pasinler Ovası arasındaki tepede 1884–1896 yapımı tabya. 1916, 2024 yolu, rakım çelişkisi ve ziyaret.

Hakkında

Çobandede Tabyası, Erzurum Ovası ile Pasinler Ovası arasındaki dağların kuzey ucunda, Çobandede Tepesi'nde duran ve 1884–1896 arasında Şahap Paşa'nın planıyla yapılan bir tabya. 1916'da Erzurum'un doğu savunmasının ana noktalarından biriydi. Gitmeden bil: Küçükuğurlu en çok tahrip olmuş tabyalardan biri sayıyor; 2024'te Büyükşehir tabyaya yol yaptı ve bakım yaptı.

Yola çıkmadan önce: Köprüköy'deki Çobandede Köprüsü ile karıştırma. Tepe yüksek ve rüzgârlı; 2024'te yapılan yolun bugünkü durumunu yola çıkmadan sor.

Neden buraya yapıldı?

Erzurum Ansiklopedisi'ne ve AA'nın 5 Eylül 2024 haberine göre tabya 1884–1896 arasında Şahap Paşa'nın hazırladığı plana göre yapıldı ve karargâh binası, koğuş ve topçu odalarından oluşuyor. Tepe, Erzurum Ovası ile Pasinler Ovası arasındaki geçidi gören en uç nokta.

Murat Küçükuğurlu (2017) tabyayı Osmanlı dönemindeki adıyla Süleymaniye Tabyası olarak kaydediyor; Erzurum'un yaklaşık 20 km doğusunda, Çobandede Dağı'nın üstünde gösteriyor ve "en çok tahrip olmuş tabyalardan biri" sayıyor.

Tabya sayısı kaynağa göre değişiyor: Erzurum Valiliği ve ansiklopedi 21, 2024 haberleri 23 tabyanın ayakta olduğunu yazıyor.

1916'da Çobandede

Mevlüt Yüksel'in çalışmasına göre 29. Tümen'in dört gün savunduğu Çobandede Tabyası, Dolangez Tabyası ile birlikte 12 Şubat 1916 sabahı Rusların eline geçti. Doğu hattının çökmesiyle Rus birlikleri 16 Şubat sabahı Kars Kapı tarafından şehre girdi.

Bugünkü durumu

Valiliğin 2024'teki "Ecdada Vefa" projesinde tabya Büyükşehir Belediyesi'ne (ERAKUT) zimmetlendi. AA'nın 11 Kasım 2024 haberine göre Büyükşehir Çobandede ve Dolangez tabyalarına 14 km yol yaptı, bakım ve çevre düzenlemesini tamamladı. Atatürk Üniversitesi'nin haberine göre Haziran 2025'te tabyada bir bisiklet ve atlı etkinlik düzenlendi.

Yine de ayakta sağlam bir yapı bekleme; daha çok duvar kalıntıları göreceksin.

Tabyalar 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında. Taş sökmek, duvara yazı yazmak ve kazı yapmak yasak.

Nasıl gidilir?

Erzurum–Pasinler arasında, Çobandede Tepesi'nde. 2024'te yapılan 14 km'lik yolun tabyaya kadar çıktığı yazıyor; yolun güncel durumunu doğrulayamadık.

Kültür Envanteri tabyayı Palandöken ilçesinde gösteriyor; sayfanın adresindeki Pasinler ile çelişiyor. Kayıttaki koordinat Kültür Envanteri noktasının yaklaşık 850 metre batısında; ikisi de yerinde doğrulanmadı.

Aynı hatta Hasankale (Pasinler) Kalesi var. Tabyaların en bilineni Aziziye Tabyaları; Aziziye 1 Ağustos 2026'dan itibaren restorasyon için kapalı.

Ne zaman gidilir?

Temmuz–eylül. Tepe yüksek; hava çabuk değişebilir, kalın bir üstlük al. Pasinler Ovası ile Erzurum Ovası arasındaki geçidi görmek için açık bir gün seç.

Bilmediklerimiz

  • Tabyanın rakımı 2.641 m mi, 2.453 m mi?
  • Tabya hangi ilçenin sınırında: Pasinler mi, Palandöken mi?
  • 2024'teki yol tabyanın dibine kadar ulaşıyor mu?
  • Bakım çalışması duvarları kapsadı mı, yoksa yalnızca çevre düzenlemesi mi?
  • Tabyanın kesin koordinatı ne?
  • Rakım 2641 m
  • Öne çıkan 1916'da doğu savunmasının ana noktası olan tepe tabyası
  • Kategori Kale ve Tabya
  • Erzurum'dan ~20 km doğu (Küçükuğurlu 2017)
  • Yapım 1884–1896, Şahap Paşa planı
  • Osmanlıca adı Süleymaniye Tabyası
  • Zimmet (2024) Büyükşehir Belediyesi – ERAKUT

Galeri

4 fotoğraf
Çobandede Tabyası Çobandede Tabyası · Erzurum Valiliği 1/4 Çobandede Tabyası Çobandede Tabyası Çobandede Tabyası

Harita

Konum Bilgileri

40.003104, 41.392581

Erzurum / Pasinler

Haritada Aç

Bu yer bir rotada

Erzurum tabyaları: 2,5 günde 20 tabya: 19 durak, Çobandede Tabyası 12. durak.

Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.

Rotayı aç

  12. Çobandede Tabyası Buradasınız

    Pasinler

    1 saat

Buradan Az Ötede

Çobandede Tabyası'na yakın tarihi ve doğal yerler

Tüm benzer yerleri gör

Kaynaklar

  • Erzurum Ansiklopedisi "Erzurum Tabyaları", (yazar ve tarih belirtilmemiş) Ansiklopedi
  • Erzurum Valiliği "Tabyalar" Resmî Yayın
  • Küçükuğurlu M. (2017). Erzurum Kalesi ve Tabyaları Hakkında Bazı Tespitler. ETÜSBED, II/3, 67–84. Akademik Çalışma
  • Yüksel M. I. Dünya Savaşı'nda Erzurum'un İlk İşgal Günleri. Atatürk Üniv. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 37 Akademik Çalışma
  • AA (M. Mutaf) "Erzurum'un tarihi Dolangez ve Çobandede tabyaları bir asrı aşkındır ayakta duruyor", 05.09.2024
  • AA "Erzurum Büyükşehir Belediyesi ulaşımın zor olduğu tarihi tabyalara yol yaptı", 11.11.2024 Belediye Yayını
  • İHA "Tabyalar gün yüzüne çıkıyor", Vitrin Haber, 07.09.2024
  • Kültür Envanteri "Çobandede Tabyası"
Kaynak öner

Katkıda Bulun

  • Fotoğraf Paylaş

    Çobandede Tabyası'ndan fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.

    Fotoğraf yükle

  • Bilgi Ekle

    Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.

    Bilgi ekle

  • Hata Düzelt

    Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.

    Hata bildir

  • Kaynak Öner

    Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.

    Kaynak ekle

Gelen Katkılar

  • Daha fazla katkı bekliyoruz

    Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Çobandede Tabyası hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.

    Katkıda bulunun

Çobandede Tabyası Hakkında Sık Sorulanlar

Çobandede Tabyası ile Çobandede Köprüsü aynı yerde mi?

Hayır. Köprü Köprüköy'de, Aras üzerinde; tabya Erzurum ile Pasinler Ovası arasındaki dağların kuzey ucunda.

Tabya kaç metrede?

Kaynaklar farklı: Erzurum Ansiklopedisi 2.641 m, AA 2.453 m diyor.

Tabyaya araçla gidilir mi?

2024'te Büyükşehir 14 km yol yaptı; yolun bugünkü durumu doğrulanmadı.

1916'da ne oldu?

Yüksel'e göre 12 Şubat 1916 sabahı Dolangez ile birlikte Rusların eline geçti.

Osmanlıca adı ne?

Küçükuğurlu (2017) ve 2024 zimmet listesine göre Süleymaniye Tabyası.

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?

Haritada Keşfet Rotaları Gör