İçeriğe geç
Kale ve Tabya

Karagöbek Tabyası

Erzurum / Yakutiye

Son güncelleme: 3 Ekim 2026

Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi

Karagöbek Tabyası, Tortum yolundaki Gürcü Boğazı'nda 1884–1896 yapımı siyah bazalt tabya. 1916'da ne oldu, bugün ne kaldı, nasıl gidilir; kaynaklarıyla.

Hakkında

Karagöbek Tabyası, Erzurum–Tortum yolundaki Gürcü Boğazı'nda, Karagöbek köyünün 1 km güneyindeki sarp tepede siyah bazalttan yapılmış bir tabya. Erzurum Ansiklopedisi'ne göre 1884–1896 arasında, Tortum yönünden gelecek saldırıya karşı inşa edildi. Gitmeden bil: Küçükuğurlu'nun 2017 çalışmasına göre yapı "neredeyse tamamen yok olmuş".

Yola çıkmadan önce: Tepeye çıkan yolun durumu doğrulanmadı; Tortum yoluna çıkmadan konumu bir harita uygulamasından kontrol et. Kalıntı duvarlara tırmanma.

Neden buraya yapıldı?

Erzurum Ansiklopedisi'ne göre tabya sarp bir tepede, yaklaşık 50 × 25 metrelik bir alana siyah bazalt taşlarla, Tortum yönünden gelecek saldırıları önlemek için yapıldı. Erzurum Valiliği de yeri Gürcü Boğazı denen vadide, Karagöbek köyünün 1 km güneyindeki tepe olarak veriyor. Boğazın öbür kilidi Tafta Tabyası.

Küçükuğurlu (2017) tabyayı Osmanlı dönemindeki adıyla "Mecidiye" olarak kaydediyor; 2024 zimmet listesi de "Karagöbek Tabya (Mecidiye Tabyası)" yazıyor. Top Dağı'ndaki Mecidiye Tabyası ile karıştırma; ikisi ayrı yapılar.

1916'da ne oldu?

Kaynaklar farklı anlatıyor. Erzurum Ansiklopedisi, I. Dünya Savaşı'nda Gürcü Boğazı'ndan Erzurum'a girmek isteyen Rusların ilk hedefi olduğu için tabyanın ağır hasar gördüğünü yazıyor. İngilizce Vikipedi'nin Erzurum Taarruzu maddesi ise Rus kuvvetlerinin 12 Şubat 1916'da terk edilmiş durumdaki Karagöbek'i ele geçirdiğini belirtiyor. Ramin Sadıgov'un (2020) Rus kaynaklarına dayanan makalesi tabyayı II. Türkistan Kolordusu'nun aldığını aktarıyor; makale tarihleri eski takvimle veriyor.

Mevlüt Yüksel'e (2008) göre Tafta 14–15 Şubat gecesi düştü; Rus birlikleri 16 Şubat sabahı şehre girdi.

Bugün ne göreceksin?

Küçükuğurlu'ya göre yapı neredeyse tamamen yok olmuş. Tepede ayakta bir tabya değil, büyük ölçüde temel ve duvar kalıntısı göreceksin. Valiliğin 2024 projesinde tabya Yakutiye'ye zimmetlendi; kurum adı kaynaklarda farklı geçiyor (İHA: Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü / Yakutiye Kaymakamlığı; DHA: Yakutiye Belediyesi).

Tabya sayısı kaynağa göre değişiyor. Erzurum Valiliği ve Erzurum Ansiklopedisi bugün 21 tabya sayıyor. Valiliğin Ekim 2024 açıklamasını aktaran DHA ise 1856–1896 arasında 53 tabya yapıldığını, 23'ünün kaldığını yazıyor. Tabyaların en bilineni, 93 Harbi'nin simgesi olan Aziziye Tabyaları.

Tabyalar 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında. Taş sökmek, duvara yazı yazmak ve kazı yapmak yasak.

Nasıl gidilir?

Erzurum–Tortum yolu üzerinde, Gürcü Boğazı'nda; Karagöbek köyünün 1 km güneyindeki tepe. Tepeye çıkış yolu doğrulanmadı. Tortum yönüne gidiyorsan yol üstünde kısa bir mola; aynı yönde Tortum Gölü ve Tortum Şelalesi var.

Sayfadaki koordinat harita kaydından alındı, yerinde doğrulanmadı.

Ne zaman gidilir?

Mayıs–ekim. Kışın tepe karla kaplanır. Kalıntı için 30 dakika yeter; şehrin savunma hattını bütün olarak görmek istersen Erzurum Kalesi ile başla.

Bilmediklerimiz

  • Tabya 12 Şubat 1916'da gerçekten terk edilmiş miydi, yoksa çatışmayla mı düştü?
  • 50 × 25 m'lik planın ne kadarı bugün zeminde izlenebiliyor?
  • Tepeye araçla nereye kadar gidilebiliyor?
  • 2024'teki zimmetten sonra tabela ya da çevre düzenlemesi yapıldı mı?
  • Siyah bazalt yöreden mi çıkarıldı?
  • Öne çıkan Gürcü Boğazı'nı tutan siyah bazalt tabya
  • Kategori Kale ve Tabya
  • Erzurum'dan ~30 km kuzey (Küçükuğurlu 2017)
  • Yapım 1884–1896
  • Ölçü ~50 × 25 m alan
  • Malzeme Siyah bazalt
  • Osmanlıca adı Mecidiye (Küçükuğurlu 2017)
  • Durum Büyük ölçüde kalıntı

Galeri

4 fotoğraf
Karagöbek Tabyası Karagöbek Tabyası · Erzurum Valiliği (erzurum.gov.tr, Tabyalar sayfası) 1/4 Karagöbek Tabyası Karagöbek Tabyası Karagöbek Tabyası

Harita

Konum Bilgileri

40.147237, 41.430514

Erzurum / Yakutiye

Haritada Aç

Bu yer bir rotada

Erzurum tabyaları: 2,5 günde 20 tabya: 19 durak, Karagöbek Tabyası 14. durak.

Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.

Rotayı aç

  14. Karagöbek Tabyası Buradasınız

    Yakutiye

    30 dk

Buradan Az Ötede

Karagöbek Tabyası'na yakın tarihi ve doğal yerler

Tüm benzer yerleri gör

Kaynaklar

  • Erzurum Ansiklopedisi "Erzurum Tabyaları", erzurumansiklopedi.com (yazar ve tarih belirtilmemiş Ansiklopedi
  • dayandığı kaynaklar: Konyalı 1960 Çam 1993, Aşıroğlu 1996)
  • Erzurum Valiliği "Tabyalar", (26.10.2024 Resmî Yayın
  • erişim 03.10.2026)
  • Küçükuğurlu M. (2017). Erzurum Kalesi ve Tabyaları Hakkında Bazı Tespitler. ETÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, II/3, 67–84. Akademik Çalışma
  • Yüksel M. (2008). I. Dünya Savaşı'nda Erzurum'un İlk İşgal Günleri. Atatürk Üniv. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 37, 259–287. Akademik Çalışma
  • Sadıgov R. (2020). Birinci Dünya Savaşı'nda Erzurum'un İşgali: Rus Basını ve Literatürüne Göre. Osmanlı Araştırmaları, 55, 281–318. (tarihler eski takvimle) Akademik Çalışma
  • Wikipedia (EN) "Erzurum offensive" (12 Şubat 1916) Ansiklopedi
  • İHA "Tabyalar gün yüzüne çıkıyor", Vitrin Haber, 07.09.2024 (zimmet listesi)
  • DHA "Erzurum'daki 23 tabya, 23 kuruluşa zimmetlendi", 24.10.2024
Kaynak öner

Katkıda Bulun

  • Fotoğraf Paylaş

    Karagöbek Tabyası'ndan fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.

    Fotoğraf yükle

  • Bilgi Ekle

    Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.

    Bilgi ekle

  • Hata Düzelt

    Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.

    Hata bildir

  • Kaynak Öner

    Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.

    Kaynak ekle

Gelen Katkılar

  • Daha fazla katkı bekliyoruz

    Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Karagöbek Tabyası hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.

    Katkıda bulunun

Karagöbek Tabyası Hakkında Sık Sorulanlar

Karagöbek neden bu kadar harap?

Erzurum Ansiklopedisi'ne göre 1916'da Gürcü Boğazı'ndan giren Rusların ilk hedefiydi ve ağır hasar gördü. Başka bir kaynak ise tabyanın terk edilmiş halde ele geçirildiğini yazıyor.

Karagöbek Tabyası nerede?

Erzurum–Tortum yolundaki Gürcü Boğazı'nda, Karagöbek köyünün 1 km güneyindeki sarp tepede.

Ne zaman yapıldı?

Erzurum Ansiklopedisi'ne göre 1884–1896 arasında, II. Abdülhamid döneminde.

Mecidiye Tabyası ile aynı yer mi?

Hayır. Karagöbek'in Osmanlıca adı da "Mecidiye" olarak geçiyor ama Top Dağı'ndaki Mecidiye Tabyası ayrı bir yapı.

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?

Haritada Keşfet Rotaları Gör