İçeriğe geç
Kale ve Tabya

Dolangez Tabyası

Erzurum / Pasinler

Son güncelleme: 3 Ekim 2026

Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi

Dolangez (Çelebi) Tabyası, Kars yolunun 15. km'sinden 2 km kuzeyde 1884–1896 yapımı tabya. 1916'da doğu hattının kırıldığı yer; ulaşım ve durumu.

Hakkında

Dolangez Tabyası, Erzurum–Kars yolunun 15. kilometresinden yaklaşık 2 km kuzeyde, Büyüktuy ve Küçüktuy köyleri yakınındaki tepede duran bir tabya. Erzurum Ansiklopedisi'ne göre II. Abdülhamid döneminde (1884–1896) Şahap Paşa'nın çizdiği plana göre yapıldı; 1916'da Erzurum'un doğu hattının kırıldığı yerlerden biri. Gitmeden bil: tepeye çıkan yolun güncel durumu doğrulanmadı.

Yola çıkmadan önce: 2024'te Büyükşehir'in tabyalara yol yaptığı haberi var; yine de yağıştan sonra toprak yolda kayabilirsin. Tonozlu odalara girmeden tavanı kontrol et.

İçeride ne var?

Erzurum Ansiklopedisi'ne göre tabya koğuş, topçu ve pusu odalarından oluşuyor. Dış avludan beşik tonozlu bir dehlizle iç avluya geçiliyor; odalarda ocak, havalandırma delikleri ve mazgallar var. Erzurum Valiliği yeri Erzurum–Kars yolunun 15. kilometresinden 2 km kuzeyde, Büyüktuy ve Küçüktuy köyleri yakınında veriyor.

Küçükuğurlu (2017) tabyayı Osmanlı dönemindeki adıyla Çelebi Tabya olarak kaydediyor ve Erzurum'un 18 km doğusunda, Hamamderesi'nin doğu ağzında, güneydeki sırtlar üzerinde gösteriyor. Aynı çalışmaya göre 1877–78 savaşından sonra yapıldı ve önemli ölçüde hasar gördü.

1916'da burada ne oldu?

Mevlüt Yüksel'in (2008) çalışmasına göre Dolangez ve Çobandede Tabyası 12 Şubat 1916 sabahı Rusların eline geçti. Ramin Sadıgov (2020), Rus kaynaklarına dayanarak tabyayı I. Kafkas Kolordusu'nun aldığını, Osmanlı ordusunun geri almak için sekiz kez hamle yaptığını aktarıyor.

Yüksel'e göre doğu hattının çökmesinden dört gün sonra, 16 Şubat sabahı, Rus birlikleri Kars Kapı tarafından şehre girdi.

Kime emanet, yol nasıl?

Valiliğin 2024 projesinde 23 tabya kurumlara zimmetlendi; İHA'nın yayımladığı listeye göre Dolangez, Çobandede ile birlikte Erzurum Büyükşehir Belediyesi'ne (ERAKUT) verildi. Doğu Gazetesi'nin 11 Kasım 2024 haberine göre Büyükşehir tabyalara 14 km yeni yol yaptı; haberde adı geçen tabyalar Çobandede ve Dolangez. Tek kaynak; yolun tabyanın dibine kadar ulaşıp ulaşmadığı doğrulanmadı. Daha eski ziyaretçi yorumları yolun otomobille zorlayıcı olduğunu söylüyordu.

Tabya sayısı kaynağa göre değişiyor. Erzurum Valiliği ve Erzurum Ansiklopedisi bugün 21 tabya sayıyor. Valiliğin Ekim 2024 açıklamasını aktaran DHA ise 1856–1896 arasında 53 tabya yapıldığını, 23'ünün kaldığını yazıyor. Tabyaların en bilineni, 93 Harbi'nin simgesi olan Aziziye Tabyaları.

Tabyalar 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında. Taş sökmek, duvara yazı yazmak ve kazı yapmak yasak.

Nasıl gidilir?

Erzurum–Kars yolunun 15. km'sinden kuzeye yaklaşık 2 km. Aynı yönde Çobandede Tabyası ve Hasankale (Pasinler) Kalesi var; üçünü bir günde gezebilirsin.

Sayfadaki koordinat harita kaydından alındı, yerinde doğrulanmadı.

Harita kaydı tabyayı Pasinler'in Büyüktuy mahallesinde gösteriyor; ilçe resmî kaynakla doğrulanmadı.

Ne zaman gidilir?

Mayıs–ekim. Tabya için 30–45 dakika yeter.

Bilmediklerimiz

  • "Dolangez" adı nereden geliyor, "Çelebi" kime atıf?
  • 2024'teki 14 km'lik yol tabyanın dibine kadar ulaşıyor mu?
  • Şahap Paşa'nın çizdiği plan arşivde duruyor mu?
  • Tabya hangi ilçenin sınırında: Pasinler mi, Aziziye mi?
  • ERAKUT'a zimmetten sonra restorasyon ya da çevre düzenlemesi yapıldı mı?
  • Öne çıkan 1916'da Erzurum'un doğu hattının kırıldığı tabya
  • Kategori Kale ve Tabya
  • Erzurum'dan ~18 km doğu (Küçükuğurlu 2017)
  • Yapım 1884–1896
  • Plan Şahap Paşa
  • Osmanlıca adı Çelebi Tabya
  • Zimmet (2024) Büyükşehir Belediyesi – ERAKUT

Galeri

5 fotoğraf
Dolangez Tabyası Dolangez Tabyası · Erzurum Valiliği (erzurum.gov.tr, Tabyalar sayfası) 1/5 Dolangez Tabyası Dolangez Tabyası Dolangez Tabyası Dolangez Tabyası

Harita

Konum Bilgileri

39.987724, 41.422855

Erzurum / Pasinler

Haritada Aç

Bu yer bir rotada

Erzurum tabyaları: 2,5 günde 20 tabya: 19 durak, Dolangez Tabyası 11. durak.

Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.

Rotayı aç

  11. Dolangez Tabyası Buradasınız

    Pasinler

    40 dk

Buradan Az Ötede

Dolangez Tabyası'na yakın tarihi ve doğal yerler

Tüm benzer yerleri gör

Kaynaklar

  • Erzurum Ansiklopedisi "Erzurum Tabyaları", erzurumansiklopedi.com (yazar ve tarih belirtilmemiş Ansiklopedi
  • dayandığı kaynaklar: Konyalı 1960 Çam 1993, Aşıroğlu 1996)
  • Erzurum Valiliği "Tabyalar", (26.10.2024 Resmî Yayın
  • erişim 03.10.2026)
  • Küçükuğurlu M. (2017). Erzurum Kalesi ve Tabyaları Hakkında Bazı Tespitler. ETÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, II/3, 67–84. Akademik Çalışma
  • Yüksel M. (2008). I. Dünya Savaşı'nda Erzurum'un İlk İşgal Günleri. Atatürk Üniv. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 37, 259–287. Akademik Çalışma
  • Sadıgov R. (2020). Birinci Dünya Savaşı'nda Erzurum'un İşgali: Rus Basını ve Literatürüne Göre. Osmanlı Araştırmaları, 55, 281–318. (tarihler eski takvimle) Akademik Çalışma
  • İHA "Tabyalar gün yüzüne çıkıyor", Vitrin Haber, 07.09.2024 (zimmet listesi)
  • Doğu Gazetesi "Erzurum'da tarihi tabyalar yeniden hayat buluyor", 11.11.2024
  • Google Haritalar yer kaydı ve ziyaretçi yorumları (koordinat yol bilgisi
  • doğrulanmadı)
Kaynak öner

Katkıda Bulun

  • Fotoğraf Paylaş

    Dolangez Tabyası'ndan fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.

    Fotoğraf yükle

  • Bilgi Ekle

    Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.

    Bilgi ekle

  • Hata Düzelt

    Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.

    Hata bildir

  • Kaynak Öner

    Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.

    Kaynak ekle

Gelen Katkılar

  • Daha fazla katkı bekliyoruz

    Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Dolangez Tabyası hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.

    Katkıda bulunun

Dolangez Tabyası Hakkında Sık Sorulanlar

Dolangez Tabyası nerede?

Erzurum–Kars yolunun 15. kilometresinden kuzeye yaklaşık 2 km, Büyüktuy ve Küçüktuy köyleri yakınındaki tepede.

Ne zaman yapıldı?

Erzurum Ansiklopedisi'ne göre II. Abdülhamid döneminde, 1884–1896 arasında, Şahap Paşa'nın planıyla.

Çelebi Tabya ile aynı yer mi?

Evet. Küçükuğurlu (2017) ve 2024 zimmet listesi Dolangez'in Osmanlıca adını Çelebi Tabya olarak veriyor.

1916'da ne oldu?

Yüksel'e (2008) göre 12 Şubat 1916 sabahı Çobandede ile birlikte Rusların eline geçti; dört gün sonra Ruslar şehre girdi.

Otomobille gidilir mi?

2024'te yeni yol yapıldığı haberi var ama tabyaya kadar ulaşıp ulaşmadığı doğrulanmadı. Yağıştan sonra dikkatli ol.

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?

Haritada Keşfet Rotaları Gör