İçeriğe geç
Kale ve Tabya

İlave Tabya

Erzurum / Palandöken

Son güncelleme: 3 Ekim 2026

Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi

İlave Tabya, Erzurum'da Deveboynu Dağları'nda 1884–1896'da yapılmış, yaklaşık 180×72 m'lik kesme taş tabya; Uzunahmet Tabyası'nın 1 km kuzeyinde.

Hakkında

İlave Tabya, 1877–78 savaşından sonra Deveboynu sırtlarına "ilave" olarak yapılmış, yaklaşık 180 × 72 metrelik kesme taş bir Osmanlı tabyası. Erzurum–Kars karayolunun güneyinde, yüksek bir tepede duruyor; Uzunahmet Tabyası yaklaşık 1 km güneyinde (Valilik). Gitmeden bil: alt kattaki koğuşlara inen merdivenler bakımsız; yol durumu doğrulanmadı.

Yola çıkmadan önce: Tabya kırsalda, yüksek bir tepede ve ziyaretçi düzenlemesi olduğuna dair bir bilgi yok. Gündüz ve sağlam ayakkabıyla git; yıkık merdivenlere ve alt kattaki karanlık bölümlere girme.

Neden "İlave" deniyor?

Erzurum Ansiklopedisi'ne göre 1877–1878 savaşının önemli bir kısmı bu mevkide geçtiği için savaştan sonra, 1884–1896 yıllarında buraya bir tabya yapıldı ve adına "İlave Tabya" dendi. Aynı sırtlarda 4 Kasım 1877'de Deveboynu (Uzunahmet) Muharebesi yaşanmıştı.

Tabyada ne var?

Ansiklopediye göre tabya toprak takviyelerle birlikte kuzey–güney doğrultusunda yaklaşık 180, doğu–batı doğrultusunda 72 metre; KTB rehberi de aynı ölçüleri veriyor. Alt kısımdaki koğuş ve depolara merdivenle iniliyor, üstteki topçu odalarına rampaların yanındaki merdivenlerle çıkılıyor. Yapımda düzgün kesme taş kullanılmış.

Uzunahmet İlavesi ile aynı yapı mı?

Muhtemel ama kesin değil. Murat Küçükuğurlu'nun 2017 çalışması "Uzunahmet İlavesi (Selimiye), Uzunahmet Köyü yakınında, Araptarlası mevkiindedir" diyor ve bunu Karadedeler mevkiindeki Uzunahmet (Mahmudiye) Tabyası'ndan ayrı sayıyor. Valilik ve Ansiklopedi ise İlave'yi Uzunahmet'in 1 km kuzeyine koyuyor. İki adı açıkça eşleştiren bir kaynak bulamadık.

Gitmeden ne bilmelisin?

Ekim 2024'te Valiliğin "Ecdada Vefa" projesiyle tabyanın bakımı Erzurum Orman Bölge Müdürlüğü'ne zimmetlendi (DHA). Erzurum Valiliği'ne göre şehrin çevresine 21 tabya yapıldı. Valiliğin Ekim 2024 açıklamasını aktaran DHA ise 1856–1896 arasında 53 tabya yapıldığını, bugün 23'ünün kaldığını yazıyor.

Tabyalar 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında. Taş sökmek, duvara yazı yazmak ve kazı yapmak yasak.

Nasıl gidilir?

Valiliğe göre tabya Erzurum–Kars karayolunun güneyinde, Deveboynu Dağları'nda, yüksek bir tepe üzerinde. Uzunahmet Tabyası yaklaşık 1 km güneyde. Diğer tabyalar için tabyalar rotasına ve Erzurum tabyaları rehberine bak.

Sayfadaki koordinat harita kaydından alındı, yerinde doğrulanmadı.

Ne zaman gidilmeli?

Önerilen bir dönemi resmî bir kaynakta bulamadık. Mevsimler için Erzurum'a ne zaman gidilir rehberine bak. Tabyaların en bilineni, 93 Harbi'nin simgesi olan Aziziye Tabyaları.

Bilmediklerimiz

  • Tabyanın rakımı kaç metre?
  • Tabyaya araçla ne kadar yaklaşılabiliyor?
  • İlave Tabya ile Uzunahmet İlavesi (Selimiye) aynı yapı mı?
  • Bugünkü fiziksel durumu nasıl?
  • Sayfadaki koordinat tabyanın kendisine mi ait?
  • Öne çıkan 93 Harbi'nden sonra eklenen 180 × 72 m'lik tabya
  • Kategori Kale ve Tabya
  • Yapım 1884–1896 (Erzurum Ansiklopedisi); KTB rehberi başlangıcı II. Abdülhamid dönemi, 1882–1887 diye veriyor
  • Ölçü Toprak takviyelerle yaklaşık 180 × 72 m (Erzurum Ansiklopedisi; KTB rehberi)
  • Malzeme Düzgün kesme taş (Erzurum Ansiklopedisi)
  • Tasarım Şahap Paşa (KTB rehberi)
  • Bakım 2024'ten beri Erzurum Orman Bölge Müdürlüğü'ne zimmetli (DHA)

Galeri

6 fotoğraf
İlave Tabya İlave Tabya · Erzurum Valiliği 1/6 İlave Tabya İlave Tabya İlave Tabya İlave Tabya +1fotoğraf

Harita

Konum Bilgileri

39.952648, 41.419616

Erzurum / Palandöken

Haritada Aç

Bu yer bir rotada

Erzurum tabyaları: 2,5 günde 20 tabya: 19 durak, İlave Tabya 10. durak.

Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.

Rotayı aç

  10. İlave Tabya Buradasınız

    Palandöken

    40 dk

Buradan Az Ötede

İlave Tabya'ya yakın tarihi ve doğal yerler

Tüm benzer yerleri gör

Kaynaklar

  • Erzurum Valiliği "Tabyalar" (26.10.2024) Resmî Yayın
  • Erzurum Ansiklopedisi (M. Y. Çağlayan) "Erzurum Tabyaları" (2021) Ansiklopedi
  • Erzurum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Erzurum Turizm Rehberi (İngilizce, PDF) Resmî Yayın
  • Küçükuğurlu M., "Erzurum Kalesi ve Tabyaları Hakkında Bazı Tespitler", ETÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi II/3 (2017), s. 67–84 Akademik Çalışma
  • DHA "Erzurum'daki 23 tabya 23 kuruluşa zimmetlendi", 24.10.2024
Kaynak öner

Katkıda Bulun

  • Fotoğraf Paylaş

    İlave Tabya'dan fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.

    Fotoğraf yükle

  • Bilgi Ekle

    Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.

    Bilgi ekle

  • Hata Düzelt

    Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.

    Hata bildir

  • Kaynak Öner

    Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.

    Kaynak ekle

Gelen Katkılar

  • Daha fazla katkı bekliyoruz

    Siz de deneyimlerinizi paylaşarak İlave Tabya hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.

    Katkıda bulunun

İlave Tabya Hakkında Sık Sorulanlar

İlave Tabya nerede?

Erzurum–Kars karayolunun güneyinde, Deveboynu Dağları'nda yüksek bir tepede (Erzurum Valiliği).

Neden "İlave" deniyor?

93 Harbi'nden sonra bölgeye ek olarak 1884–1896'da yapıldığı için (Erzurum Ansiklopedisi).

Ne kadar büyük?

Toprak takviyeleriyle birlikte yaklaşık 180 × 72 m (Erzurum Ansiklopedisi; KTB rehberi).

Uzunahmet İlavesi ile aynı yapı mı?

Muhtemel ama kesin değil; Küçükuğurlu "Uzunahmet İlavesi (Selimiye)" adında bir tabyadan söz ediyor, ancak İlave adıyla açıkça eşleştirmiyor (Küçükuğurlu 2017).

Yakınında başka tabya var mı?

Uzunahmet Tabyası yaklaşık 1 km güneyde (Erzurum Valiliği).

Bakımını kim yapıyor?

Ekim 2024'ten beri Erzurum Orman Bölge Müdürlüğü'ne zimmetli (DHA).

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?

Haritada Keşfet Rotaları Gör