Ahlat
Bitlis
Ahlat, Van Gölü kıyısında Bitlis ilçesi: UNESCO geçici listesindeki Selçuklu Meydan Mezarlığı, Ulu Kümbet, Bayındır Kümbeti, Sahil Kalesi ve Ahlat Müzesi.
- 8 yer sayfası
- 1 rota
- 41 köy/mahalle
Nemrut Krater Gölü, Ahlat kümbetleri ve büryan
Bitlis
Bitlis, Nemrut Krater Gölü, Ahlat Selçuklu Meydan Mezarlığı, Bitlis Kalesi, Süphan Dağı ve büryan kebabıyla bilinen, Van Gölü kıyısındaki Doğu Anadolu ili.
- 7 İlçe
- 24 Yer sayfası
- 476 Köy
- 1 Rota
- 0 Yazı
Bitlis Hakkında
Bitlis, Doğu Anadolu'da Van Gölü'nün batı ve kuzeybatı kıyısında bir il. Şehir merkezi, dağlarla çevrili dar ve uzun bir vadiye kurulmuş. En bilinen duraklar Tatvan'daki Nemrut Krater Gölü, Ahlat'taki Selçuklu Meydan Mezarlığı ve kümbetler, şehir merkezindeki Bitlis Kalesi ile tarihi camiler, El-Aman Hanı ve Adilcevaz'ın üzerinde yükselen Süphan Dağı.
Bitlis nerede, kaç ilçesi var?
Bitlis yedi ilçeden oluşuyor: Merkez, Tatvan, Ahlat, Adilcevaz, Güroymak, Hizan ve Mutki. Komşuları Van, Muş, Siirt ve Batman. Plaka kodu 13. Osmanlı döneminde 1879'da Bitlis Vilayeti kuruldu; il, 1923'ten sonra Türkiye Cumhuriyeti'nin bir ili olarak devam etti (Küre Ansiklopedisi).
- Nüfus: 360.423 (31.12.2025, TÜİK ADNKS). İlçelere göre Tatvan 105.045, Merkez 74.904, Güroymak 49.372, Ahlat 45.637, Hizan 29.948, Adilcevaz 28.769, Mutki 26.748.
- Yüzölçümü: 8.294 km² (Küre, Vikipedi EN).
- Dağlar: Süphan Dağı 4.058 m, Nemrut Dağı 2.948 m, Ziyaret Dağı 2.531 m. İlin ortalama yükseltisi 1.500–2.500 m arasında (Küre).
- Akarsular: Bitlis Çayı, Murat Nehri ve Ahlat ile Adilcevaz'dan geçen Karasu Çayı (Küre). Bitlis Çayı'nın oyduğu derin vadide kurulan şehir merkezi yaklaşık 1.400–1.450 m yükseklikte (TDV İslam Ansiklopedisi).
- Van Gölü: 3.713 km² yüzölçümüyle Türkiye'nin en büyük gölü. Ortalama derinliği 171 m, en derin noktası 451 m, yüzeyi 1.650 m yükseklikte (DAKA Bitlis tanıtım broşürü).
- Ulaşım: Van Gölü Ekspresi Ankara'dan Tatvan'a yaklaşık 27 saatte ulaşıyor (Memurlar.net, 2019). En yakın havalimanı yaklaşık 30 km uzaklıktaki Muş Sultan Alparslan Havalimanı; Van Ferit Melen Havalimanı yaklaşık 100 km (Küre).
Bitlis'in iklimi nasıl, ne zaman gidilir?
Bitlis'te kışları uzun ve karlı, karasal bir iklim var. MGM'nin 2011–2025 ölçümlerine göre:
- Ocak ortalaması: −4,2 °C
- Temmuz ortalaması: 22,7 °C, ağustos ortalaması: 23,1 °C
- Ölçülen en yüksek sıcaklık: 36,1 °C (ağustos)
- Ölçülen en düşük sıcaklık: −24,4 °C (aralık)
- En yağışlı ay: mart, ortalama 195,8 mm
- En yüksek kar kalınlığı: 250 cm (5 Mart 2012)
Küre'ye göre kar kasımda başlayıp nisana kadar yerde kalabiliyor. Nemrut Krater Gölü, Süphan Dağı ve Van Gölü kıyısı için en rahat dönem haziran–eylül arası. Kar manzarası ve kış sporları için Nemrut'un güney yamacında 2007'de kurulan bir merkez var.
Bitlis'te neler görülür?
Merkez
- Bitlis Kalesi: Bitlis Çayı ile Kömüs Deresi arasındaki dar bir sırtın üzerinde. Kuruluşu Büyük İskender'in bir komutanına bağlanan bir rivayet var. Moğol tahribatından sonra 1232'de Anadolu Selçukluları döneminde onarıldı (TDV İslam Ansiklopedisi).
- Ulu Cami: Şehrin en alçak kesiminde, kentin en önemli tarihi yapılarından. TDV yapım tarihini soru işaretiyle 1150 olarak veriyor; Küre 12. yüzyıl diyor.
- Şerefiye Külliyesi: 1529 tarihli (TDV). Şeref Han tarafından yaptırılan cami ve medreseden oluşuyor (Küre).
- Gökmeydan Camii (1801) ve İhlasiye Medresesi (1589): Medresenin kalıntıları Gökmeydan'da (TDV).
- El-Aman Hanı: Bitlis–Tatvan karayolu üzerinde, Rahva Düzlüğü'nde. Köse Hüsrev Paşa'nın yaptırdığı han muhtemelen 1579'da tamamlandı. Yaklaşık 90 × 70 m; 160 oda, cami, hamam ve 10 dükkân barındırıyor. 2012'de restore edildi ve Bitlis Eren Üniversitesi'ne tahsis edildi (Küre).
- Tarihi taş evler: Muştakbaba Mahallesi'ndeki Alemdar Sokağı başta olmak üzere sokak sağlıklaştırma çalışmalarıyla taş evler yenilendi (TRT Haber, 2020).
Tatvan
- Nemrut Krater Gölü: Tatvan'a 13 km. Göl yüzeyi 2.247 m yükseklikte, alanı yaklaşık 12,4 km², en derin noktası 176 m (Vikipedi EN, Küre). Kaldera 2003'te tabiat anıtı olarak tescillendi. Kaldera içinde sıcak su kaynaklarıyla beslenen Ilıgöl de var; Küre'ye göre son lav püskürmesi 1441'de kaydedildi.
- Nemrut kış sporları merkezi: Dağın güney yamacında 2007'de kuruldu (Vikipedi EN).
- Tatvan İskelesi: Van Gölü üzerinden demiryolu bağlantısı sağlayan feribotların kalktığı iskele (Küre). 136 m uzunluğundaki "Sultan Alparslan" feribotu 50 vagon taşıyabiliyor (CNN Türk, 2018).
Ahlat
- Selçuklu Meydan Mezarlığı: 12.–13. yüzyıldan kalan mezarlık UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde (Küre). DHA'nın aktardığına göre burada 8.200 anıtsal mezar taşı var (Habertürk, 2022). Taşlar volkanik tüften, geometrik desenli ve kûfi yazılı (GoTürkiye).
- Kümbetler: 13. yüzyıldan Ulu Kümbet (Usta Şağirt Kümbeti) bölgenin en büyük Selçuklu kümbeti. Mezarlığın kuzeydoğusunda 1477 tarihli Bayındır Kümbeti ve Camii, kasabaya doğru Çifte Kümbet var (GoTürkiye).
- Ahlat Sahil Kalesi: Kanuni Sultan Süleyman döneminde yapıldı (GoTürkiye).
- Ahlat Müzesi: 1970'te kuruldu (Küre). Ahlat, Cittaslow (sakin şehir) ağında yer alıyor (GoTürkiye).
Adilcevaz
- Süphan Dağı: 4.058 m. Adilcevaz Süphan Dağı Yaban Hayatı Geliştirme Sahası yaklaşık 30.000 hektar ve 16 Ekim 2005'te ilan edildi (Küre).
- Kef Kalesi: Süphan Dağı eteğinde, yaklaşık 2.300 m yükseklikte. Urartu kralı II. Rusa döneminde (MÖ 685–645) yapıldı. Kazılar Mayıs 2025'te başladı (Bengütürk, 2025).
- Tuğrulbey (Zal Paşa) Camii: 1557–58 tarihli, kasaba merkezinin girişinde. Kasabanın üzerinde 16. yüzyıldan kalma bir kalenin kalıntıları var (Turkey from the Inside).
Güroymak, Hizan ve Mutki
- Güroymak: Budaklı kaplıcaları ve yazıtına göre 1290 tarihli bir kümbet bulunuyor (DAKA).
- Hizan: Asırlık taş evleri, şelaleleri ve köprüleriyle sonbaharda fotoğrafçıların ilgisini çekiyor (TRT Haber/AA, 2019). Hizan Köprüsü ilin tarihi köprüleri arasında (Küre).
- Mutki: Mutki Kemerli Köprüsü tarihi köprüler arasında sayılıyor (Küre).
İlçeler, köyler ve mahalleler
Vikipedi'nin (EN) ilçe sayfalarına göre ilçe alanları şöyle: Tatvan 1.885 km², Adilcevaz 1.586 km², Ahlat 1.153 km², Mutki 1.069 km², Merkez 1.064 km², Hizan 1.021 km² ve Güroymak 515 km². Aynı kaynağa göre köy sayıları Merkez'de 77, Hizan'da 76, Mutki'de 60 ve Tatvan'da 57. Ahlat ve Adilcevaz'da birer belde belediyesi var; Güroymak'ta toplam üç belediye bulunuyor.
Yöresel lezzetler
Bitlis'in en bilinen yemeği büryan kebabı. Bitlis Ticaret ve Sanayi Odası'nın başvurusuyla coğrafi işaret aldı (İstiklal, 2021). Erkek keçi eti kaya tuzuyla pişiriliyor ve sezonu ilkbahardan sonbahara kadar sürüyor. Bitlis Avşor Çorbası, 14 Ağustos 2025'te 1758 numarayla mahreç işareti olarak tescillendi. Tescil belgesine göre çorba, tescilli Bitlis Büryan Kebabı'nın eti ve yağıyla yapılıyor (TÜRKPATENT). Bitlis Balı da coğrafi işaret tescil belgesi aldı (CNN Türk, 2025). Adilcevaz Bastonu 2019'da mahreç işareti aldı; en az iki yıl kurutulmuş ceviz ağacından elde yapılıyor (Küre). Küre'nin yöresel yemekler listesinde ayrıca kitel (içli köfte), keledoş, katıklı dolma, ayran aşı ve cevizli kavut var.
Yönetim
Bitlis Valisi: Ahmet Karakaya. 18 Eylül 2024 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararı ile atandı (Küre). Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Bitlis İl Müdürlüğü'nün 1 Ekim 2026 tarihli haberinde de vali olarak geçiyor. İldeki yükseköğretim kurumu Bitlis Eren Üniversitesi 2007'de kuruldu; ana yerleşkesi Rahva'da (Vikipedi EN).
Gitmeden bilmen gerekenler
- Kışlar sert ve karlı. MGM kayıtlarında 250 cm kar kalınlığı var. Kış yolculuğundan önce yol durumunu kontrol et.
- Nemrut Krater Gölü 2.247 m yükseklikte. Yaz aylarında bile akşamları serin olur, yanına kalın giysi al.
- Tatvan–Van feribot geçişi yaklaşık 4,5 saat sürüyordu; yeni feribotlarla sürenin 3 saat 15 dakikaya inmesi hedeflendi (CNN Türk, 2018). Güncel sefer saatlerini yola çıkmadan kontrol et.
- Ahlat'taki mezar taşları açık alanda duruyor. Taşlara tırmanma, yaslanma.
- Süphan Dağı'nın bir bölümü yaban hayatı geliştirme sahası. Alan kurallarına uy.
Komşu illerde neler var?
- Plaka 13
- Bölge Doğu Anadolu
Bitlis İlçeleri
7 ilçesini keşfedin.
Koyu ilçelerin sayfası hazır (7 ilçe). Tıklayınca açılır.
Bitlis'ten Fotoğraflar
17 fotoğraf
Nemrut Krater Gölü ve çevresindeki kaldera yamaçları · Nur Çağlar, Wikimedia Commons
Nemrut Krater Gölü · Farukkaymak, Wikimedia Commons
Nazik Gölü · Iskan21, Wikimedia Commons
Adilcevaz Kalesi · Bilinmeyen sanatçı (Vom Kaukasus zum Persischen Meerbusen, 1897), Wikimedia Commons
İhlasiye Medresesi · KediÇobanı, Wikimedia Commons
+12fotoğraf
Tarihi yapıları, doğal güzellikleri ve kültürel mirasıyla Bitlis'in en özel yerleri.
-
Fotoğraf henüz yokDoğa ve Manzara
Nemrut Krater Gölü
Bitlis / Tatvan
Doğa ve Manzara
Nemrut Krater Gölü, Tatvan'da Nemrut Kalderası içinde 2.247 m rakımda yer alan, 176 m derinliğe ulaşan tatlı su krater gölüdür.
Son güncelleme: 12 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokKale ve Tabya
Isbayerd Kalesi
Bitlis / Hizan
Kale ve Tabya
Isbayerd Kalesi, Hizan'da Esenler ile Derince köyleri arasında, vadiye hâkim bir kayalık üzerinde iki kademeli kurulmuş Osmanlı dönemi kalesi.
Son güncelleme: 12 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokDoğa ve Manzara
Gümüşkanat Şelalesi
Bitlis / Mutki
Doğa ve Manzara
Gümüşkanat Şelalesi, Mutki'nin Gümüşkanat köyünde, sarp bir vadide yaklaşık 56–60 metre yükseklikten dökülen ve yıl boyu akan bir şelale.
Son güncelleme: 12 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokDoğa ve Manzara
Nazik Gölü
Bitlis / Ahlat
Doğa ve Manzara
Nazik Gölü, Ahlat'ın kuzeybatısında, lav akıntılarının bir vadiyi kapatmasıyla oluşmuş, 40–44,5 km² büyüklüğünde bir tatlı su gölü.
Son güncelleme: 12 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokCami ve Medrese
Tuğrul Bey Camii
Bitlis / Adilcevaz
Cami ve Medrese
Tuğrul Bey Camii, Adilcevaz Kalesi'nin hemen altında, Zal Paşa'nın yaptırdığı, 12 küçük kubbeyle örtülü 16. yüzyıl Osmanlı camisi.
Son güncelleme: 12 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokTarihi Yapı
El-Aman Hanı
Bitlis / Merkez
Tarihi Yapı
El-Aman Hanı, Bitlis–Tatvan karayolu üzerinde Rahva düzlüğünde, 1579'da Van Beylerbeyi Hüsrev Paşa'nın yaptırdığı han ve hamamdan oluşan kervansaraydır.
Son güncelleme: 12 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokTarihi Yapı
Karanday Ağa (Kalender Baba) Kümbeti
Bitlis / Güroymak
Tarihi Yapı
Karanday Ağa (Kalender Baba) Kümbeti, Güroymak'ta kitabesine göre 1290 tarihli, kırmızı Ahlat taşından silindirik gövdeli bir mezar anıtıdır.
Son güncelleme: 12 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokKale ve Tabya
Adilcevaz Kalesi
Bitlis / Adilcevaz
Kale ve Tabya
Adilcevaz Kalesi, Van Gölü kıyısında dik bir tepe üzerinde yükselen, Geç Roma ve erken Bizans döneminde sınır kalesi olan surlu yapı.
Son güncelleme: 12 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokCami ve Medrese
İhlasiye Medresesi
Bitlis / Merkez
Cami ve Medrese
İhlasiye Medresesi, Bitlis'in Gökmeydan Mahallesi'nde kalenin karşısında yer alan, 1589 tarihli kitabesi bulunan iki katlı ve dört eyvanlı medresedir.
Son güncelleme: 12 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokKale ve Tabya
Ahlat Sahil Kalesi
Bitlis / Ahlat
Kale ve Tabya
Ahlat Sahil Kalesi, Van Gölü kıyısında Kanuni döneminde yapılan, II. Selim döneminde dış kaleyle çevrilen ve içinde camiler bulunan Osmanlı kalesidir.
Son güncelleme: 12 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokDoğa ve Manzara
Budaklı Kaplıcası
Bitlis / Güroymak
Doğa ve Manzara
Budaklı Kaplıcası, Güroymak'a bağlı Budaklı köyünde, Nemrut Dağı eteklerinde fay hattı boyunca yüzeye çıkan, suyu 37–40 °C'ye ulaşan açık kaplıcadır.
Son güncelleme: 12 Ekim 2026
-
Fotoğraf henüz yokÖren Yeri ve Eski Yerleşim
Kef Kalesi
Bitlis / Adilcevaz
Ören Yeri ve Eski Yerleşim
Kef Kalesi, Adilcevaz'da Süphan Dağı eteğinde, Urartu Kralı II. Rusa'nın yaptırdığı, kazıları süren yaklaşık 2.700 yıllık bir kale.
Son güncelleme: 12 Ekim 2026
Bitlis'i keşfetmek için hazırladığımız özel rotalar.
-
Fotoğraf henüz yok
Bitlis–Tatvan–Ahlat–Adilcevaz: Van Gölü'nün batı ve kuzey kıyısı
Bitlis Kalesi – Tuğrul Bey Camii
13 durak
Bitlis yöresinin tescilli ve geleneksel lezzetleri; tarifleri tescil belgelerinden.
-
Bitlis Avşor Çorbası
Bitlis
-
Bitlis Balı
Bitlis
-
Bitlis Büryan Kebabı
Bitlis
-
Bitlis İçli Köftesi
Bitlis
-
Bitlis Katıklı Dolma
Bitlis
Komşu İller
Bitlis'e komşu illeri keşfedin.
Bitlis Hakkında Sık Sorulanlar
Bitlis'in nüfusu kaç?
31 Aralık 2025 itibarıyla 360.423 (TÜİK ADNKS). En kalabalık ilçe 105.045 kişiyle Tatvan.
Bitlis'in kaç ilçesi var?
Yedi: Merkez, Tatvan, Ahlat, Adilcevaz, Güroymak, Hizan ve Mutki.
Nemrut Krater Gölü nerede?
Tatvan'ın 13 km uzağında, Nemrut Dağı'nın kalderasında. Göl 2.247 m yükseklikte ve en derin noktası 176 m.
Ahlat Selçuklu Meydan Mezarlığı UNESCO listesinde mi?
Mezarlık UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alıyor; asıl listede değil (Küre).
Bitlis'e trenle gidilir mi?
Evet. Van Gölü Ekspresi Ankara'dan Tatvan'a yaklaşık 27 saatte gidiyor.
Kaynaklar: TÜİK ADNKS 2025 verisini aktaran Tatvan Sesi haberi, MGM il istatistikleri (2011–2025), TDV İslam Ansiklopedisi, Küre Ansiklopedisi, Vikipedi (EN), GoTürkiye, TÜRKPATENT coğrafi işaret belgesi, Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı Bitlis tanıtım broşürü, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Bitlis İl Müdürlüğü, TRT Haber, Habertürk, CNN Türk, Bengütürk, İstiklal, Memurlar.net ve Turkey from the Inside (erişim 12.10.2026).
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.