İhlasiye Medresesi

İhlasiye Medresesi, Bitlis Merkez ilçesinin Gökmeydan Mahallesi'nde, Bitlis Kalesi'nin karşısında ve valilik binasının yakınında yer alır (Küre Ansiklopedisi). TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Gökmeydan, kalenin kuzeyindeki yüksek düzlüktür.

Tarihçe

TDV İslâm Ansiklopedisi medreseyi 1589 tarihiyle kaydeder. Taç kapıdaki iki satırlık Arapça kitabe, Şemseddin Han oğlu Emir Şeref Han'ı anar. Kitabeye göre "İhlâsiye adı verilen" Şerefiye Medresesi hicri 997 Zilhiccesinde (Ekim 1589) yaptırıldı (Küre).

V. Şeref Han, Şerefnâme'de İhlâsiye'yi yaptırdığı medreseler arasında sayar. Küre ise Selçuklu üslubundaki süsleme ve plana dayanarak yapıyı 13. yüzyıla tarihler. Bu görüşe göre 1589'daki çalışma yeni bir inşa değil, büyük bir onarımdır. 13. yüzyıla ait bir inşa kitabesi yoktur.

Mimari

• İki katlı, açık avlulu ve dört eyvanlı plan.
• Avlu çevresinde revaklarla bağlanan müderris ve öğrenci odaları.
• Alt katta kış dershaneleri, üst katta daha aydınlık çalışma mekânları.
• Güney cephede iç süslemeli bir mescit bölümü.
• Geometrik ve bitkisel motiflerle bezeli taç kapı.
• Malzeme olarak Bitlis kesme taşı.

Görülecekler

Medrese bahçesinde II. Şeref Han, V. Şeref Han, Nuşirevan Bey ve Ziyaeddin Han'a ait dört türbe bulunur. Bahçede Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait mezar taşları da yer alır. Küre bahçeyi bir açık hava müzesine benzetir.

Restorasyon

Restorasyon çalışmaları Vakıflar Genel Müdürlüğü öncülüğünde yürütüldü. Bitlis Eren Üniversitesi akademisyenleri teknik ve bilimsel destek verdi. Amaç özgün taş dokuyu korumak ve yapısal sorunları çözmekti (Küre).

İldeki diğer yerler için Bitlis sayfasına bakabilirsiniz.

Kaynaklar: Küre Ansiklopedisi, TDV İslâm Ansiklopedisi (erişim 12.10.2026)