Hizan

Coğrafya

Yüzölçümü 1.021 km² (Wikipedia). Ana vadiye açılan yan vadiler dağlarla birbirinden ayrılıyor; vadiler tarihsel olarak meşe ormanlarıyla kaplıydı (Wikipedia). Nişanyan bölgeyi Türkiye'nin en zor ulaşılan dağlık kesimlerinden biri olarak tanımlıyor. 1965–2010 arasında il genelindeki en çok heyelan olayı Hizan'da kaydedildi; çığ ve kaya düşmesi riski de yüksek (Doğal Afet ve Çevre Dergisi, 2020).

Hizan'da neler görülür?

• Isbayerd Kalesi: Esenler ve Derince köyleri arasında, vadilerin birleştiği yerde, sarp bir kaya üzerinde iki kademeli kale. Kuzeydoğusunda Tağ Medresesi'nin bir duvar kalıntısı, kuzeyinde mezar taşlarının bulunduğu bir hazire var (Gül, 2023, DergiPark).
• Harabe kaleler: Nişanyan'a göre bölgedeki eski beylik merkezlerinin her birinde harabe bir kale bulunuyor.
• Uzuntaş köyü: İlçeye yaklaşık 30 km. Yaklaşık 300 yıllık, iki ve üç katlı taş-ahşap evler, taş döşeli dar sokaklar (Milliyet, 2023).
• Yukarıçallı köyü: Üç katlı taş evleriyle bilinen dağ köyü. Sonbaharda fotoğrafçıların uğrak yeri (Hürriyet/AA, 2020).
• Şelaleler ve köprüler: Fotoğrafçılar özellikle sonbaharda köylerdeki şelale, köprü ve taş evleri görüntülemeye geliyor (TRT Haber, 2019).

Köy ve mahalleler

İlçede 10 mahalle ve 79 köy var. 2025'te ilçe merkezinde 13.822, köylerde 16.126 kişi yaşıyor. Nüfus 2024'e göre 1.082 kişi (%3,49) azaldı (nufusune.com, TÜİK ADNKS verisi).

Yöresel ürünler

Karakovan balı ilçenin en bilinen ürünü. 2018'de ilçede yaklaşık 60.000 kovan vardı. Hasat her yıl ekimde başlıyor. Bal İngiltere, Hollanda ve Katar'a ihraç ediliyordu (TGRT Haber, 2018). Hizan, kekik-yonca karışımı balı ve cevizi ile de anılıyor (DAKA Bitlis tanıtım kitapçığı).

Yönetim

İlçe, Hizan Kaymakamlığı ve Hizan Belediyesi tarafından yönetiliyor. İlçede tek belediye var (Wikipedia).