Merkez

Coğrafya

Yüzölçümü 1.064 km² (Wikipedia). Kale, Bitlis Çayı ile Kömüs deresi arasındaki dar sırtta (Küre). Yazlar sıcak ve kurak, kışlar bol karlı. Yıllık yağış yaklaşık 1.047 mm, ölçülen en yüksek kar kalınlığı 343 cm (Wikipedia). Köprüaltı ve Küçür gibi çermik suları biliniyor (Küre).

Bitlis Merkez'de neler görülür?

• Bitlis Kalesi: Çevresi yaklaşık 2.800–3.000 m, yüksekliği 56 m (Küre). 2004'te başlayan kazılarda okul, sarnıç, cami ve hamam bulundu; Temmuz 2026'da işin %95'i bitmişti (DHA).
• Ulu Camii: Selçuklu dönemi, 1150 (Küre; Habertürk). Minaresi 15. yüzyıldan (Wikipedia).
• Şerefiye Camii: 1529'da Şerefhan Beyliği döneminde yapıldı (Habertürk).
• İhlasiye Medresesi: Kalenin karşısında. Kitabesi 1589 tarihli bir onarımı anlatıyor. İki katlı, dört eyvanlı; bahçesi mezar taşlarıyla açık hava müzesi (Küre).
• Gökmeydan Camii: Minaresi 1924'te eklendi; "beş minare"nin beşincisi bu (Habertürk).
• Bitlis Deresi: Islah projesiyle 2019'dan beri dere üstündeki yapılar kaldırıldı; 10 tarihi köprü ve 16. yüzyıldan Paşa Hamamı açığa çıktı (DHA, 2024).
• Tarihi Bitlis evleri: Kesme taştan, çoğu iki katlı, düz toprak damlı (Wikipedia). Alemdar Sokak'ta sokak sağlıklaştırması yapıldı (TRT Haber, 2020).
• El-Aman Hanı: Bitlis–Tatvan yolunda, Rahva Düzlüğü'nde. 1579'a tarihleniyor; 160 odalı (Küre). Bitlis Eren Üniversitesi restore ediyor (DHA, 2025).

Köy ve mahalleler

İlçede iki belediye ve 77 köy var (Wikipedia). Kentin mahalle sayısı 1968'den sonra 11'e, ardından 12'ye çıktı (Küre). Merkez, il nüfusunun %20,78'ini barındırıyor (TÜİK ADNKS 2025).

Yöresel ürünler

Bitlis büryanı coğrafi işaretli. Erkek keçi eti yalnızca kaya tuzuyla buharda pişiriliyor; mevsimi ilkbahardan sonbahara kadar (NTV, 2021). Kentte 1936'da tütün fabrikası açıldı. İlde kilim, keçe, bakır işi ve bal öne çıkıyor (Küre).

Yönetim

Merkez ilçe Bitlis Valiliği'ne bağlı; kent Bitlis Belediyesi tarafından yönetiliyor.