Bitlis Avşor Çorbası
Bitlis
Lezzet
Bitlis Büryan Kebabı
Bitlis
Bitlis Büryan Kebabı; yörede hevur denen genç tekenin kaya tuzuyla tuzlanan etinin, meşe koruyla ısıtılmış 2,2 metrelik tandırda su dolu bakır kazanın üzerine çengellerle sarkıtılıp ağzı çamurla kapatılarak 2 saat pişirildiği kebaptır; 2021'de mahreç işaretiyle tescillendi.
- Yöre Bitlis
- Tür Et yemeği
- Coğrafi işaret Mahreç işareti
- Tescil yılı 2021
- Ana malzeme Hevur eti, rafine edilmemiş kaya tuzu…
- Servis Çengelde asılı çıkarılıp porsiyon kesilir; yaş üzümle
Bitlis Büryan Kebabı Hakkında
Bitlis Büryan Kebabı nedir?
Tescil belgesine göre Bitlis Büryan Kebabı, yörede hevur denen tekenin kaya tuzuyla tuzlanmış etinin, kor hâline gelmiş tandırda su dolu bir kabın üzerine çengellerle sarkıtılarak ve tandırın ağzı hava almayacak şekilde kapatılarak pişirilmesidir. Et hem korun ısısıyla pişer hem de suyun buharıyla yumuşar.
Hevur ve meşe
Kullanılan hayvan 1 yaşını doldurmamış, çiftleşmemiş, iğdiş edilmiş erkek keçidir (hevur). Bölgede kışın besi yapıldığı için hayvanların serbest dolaştığı ağustos, eylül ve ekim aylarında, meşe yaprağı ve kekikle beslenen hevurların eti kullanılır. Etin içine kaya tuzu ve su dışında hiçbir şey katılmaz.
Tandır
Belge tandırı ölçüleriyle tarif eder:
- Derinlik: 2,2 m
- Dip genişliği: 125 cm; ağız genişliği: 45 cm
- Yakıt: yörede çeper denen meşe dalları
- Kazan: 20 litrelik bakır kazan, içinde 4 litre su
Tandırın demir kapağı kapatılır ve kenarları kırmızı çamurla sıvanarak hava alması tamamen kesilir.
Nasıl sunulur?
Yaklaşık 2 saat sonra tandır açılır; büryanlar çengelleriyle asılı hâlde servise çıkar ve istenen porsiyonda kesilir. Sıcak yenen bir yemektir; soğuyan et yeniden tandıra indirilip ısıtılır. Yanında çoğunlukla yaş üzüm verilir.
Coğrafi işaret
Bitlis Ticaret ve Sanayi Odası'nın 20 Aralık 2019 tarihli başvurusuyla, 26 Ocak 2021'de 658 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Bitlis ilidir.
- Coğrafi işaretli
- Mahreç işareti
- Kebap
- Tandır
- Keçi
- Bitlis
Lezzetin Hikâyesi
Tescil belgesi, yemeğin adını bir padişah rivayetine bağlar. Rivayete göre IV. Murat, Revan seferine çıktığında Bitlis dolaylarında bir çobana rastlar ve ikram edecek bir şeyi olup olmadığını sorar. Çoban et ve sütten başka bir şeyi olmadığını söyler.
Çoban bir teke keser, temizleyip bolca tuzlar. Toprağı kazıp derin bir çukur açar, topladığı dalları içinde yakar. Ateş kor olunca çukura su dolu büyük bir kap bırakır, tuzladığı eti içine sarkıtır ve hava almaması için üzerini kapatır. Et pişince padişaha ikram eder.
Padişah yemeği çok beğenir ve "büryan gibi pişmiş" der. Belgeye göre yemek o günden sonra yörede yapılagelmiş ve Büryan Kebabı adını almıştır.
Nasıl Hazırlanır?
- Hevuru seç Meşe yaprağı ve kekikle beslenmiş, 1 yaşını doldurmamış, çiftleşmemiş, iğdiş edilmiş erkek keçi (hevur) seçilir.
- Kes ve ayıkla Sabah erken kesilen hayvanın sırt, ayak ve kaba kemiklerinin çoğu çıkarılır.
- Dinlendir Et 20 saat dinlenmeye bırakılır.
- Yağını sıyır ve tuzla Etin üzerindeki yağlar bıçakla kat kat sıyrılır; et rafine edilmemiş kaya tuzuyla tuzlanır.
- Tandırı yak 2,2 m derinliğindeki tandırda meşe dalları (çeper) yakılır, ateşin sönüp kor olması beklenir.
- Kazanı indir 20 litrelik bakır kazana 4 litre su konur; çengellerle tandırın dibine indirilir.
- Eti as Tuzlanan et gövdelerinin üst tarafına çengel takılır, tandırın ağzına konan demir çubuktan sarkıtılır.
- Mühürle Demir kapak kapatılır, kenarları kırmızı çamurla hava almayacak şekilde sıvanır.
- Pişir ve sun Yaklaşık 2 saat sonra tandır açılır; büryan çengeliyle çıkarılıp porsiyon kesilir ve yaş üzümle sunulur.
Nerede Keşfedilir?
Bu lezzetin nerede bulunabildiği henüz derlenmedi.
Bitlis Büryan Kebabı Hakkında Sık Sorulanlar
Büryan kebabı hangi etten yapılır?
Tescil belgesine göre yörede hevur denen, 1 yaşından küçük, iğdiş edilmiş erkek keçinin etinden.
Bitlis büryanı nasıl pişirilir?
Meşe koruyla ısıtılmış 2,2 m derinliğindeki tandırda, su dolu bakır kazanın üzerine çengellerle asılarak; tandırın ağzı çamurla kapatılır ve et yaklaşık 2 saat buharla pişer.
Büryan adı nereden geliyor?
Belgedeki rivayete göre IV. Murat, Revan seferinde Bitlisli bir çobanın bu şekilde pişirdiği eti yiyip "büryan gibi pişmiş" demiştir.
Büryan kebabının yanında ne yenir?
Belgeye göre en yaygın garnitür yaş üzümdür.
Bitlis Büryan Kebabı ne zaman tescillendi?
26 Ocak 2021'de, Bitlis Ticaret ve Sanayi Odası adına 658 numarayla mahreç işareti olarak tescillendi.
Evde Böyle Yapıyoruz
Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.
Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.
Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Bilmediklerimiz
Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.
Kaynaklar
Katkıda Bulun
Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.
Katkıda bulununAynı Yöreden Diğer Lezzetler
Tüm lezzetleri gör-
-
Bitlis Balı
Bitlis
-
Bitlis İçli Köftesi
Bitlis
-
Bitlis Katıklı Dolma
Bitlis
Fotoğraf Galerisi
Fotoğraf bekleniyor
Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.