Artvin’den ne alınır? Bal, kestane, karalahana ve yöresel ürünler
Artvin
Artvin’den ne alınır: TÜRKPATENT tescilli Hatila ve Arhavi kestane balı, Borçka demir elması, kete ve puçuko; karalahana sarması ve döner tescilsiz.
Artvin’den eve götürülecek en güvenli seçim TÜRKPATENT kaydı olan iki bal ve Borçka elması; tescilli yemekler ve tescilsiz yöre yemekleri ise yerinde yenir.
Kısa cevap
TÜRKPATENT kayıtlarına göre Artvin’de sekiz ürün tescilli: Hatila Balı (No. 893, 2021), Arhavi Kestane Balı (No. 1252, 2022), Borçka Demir Elması (No. 1284, 2022), Puçuko (No. 303, 2017), Hopa Laz Böreği (No. 407, 2019), Hopa Hamsili Ekmeği (No. 904, 2021), Şavşat Ketesi (No. 745, 2021) ve Arhavi Termonisi (No. 1732, 2025) [1][2][3][4][5][6][7][8]. Balları ve elmayı yolda taşıyabilirsin; diğerleri yemek. Karalahana sarması ve döner dahil dokuz yöre yemeği tescilsiz.
Bal ve elma: eve götürülecekler
Hatila Balı (No. 893, 2021) TÜRKPATENT kaydına göre 17 Eylül 2021’de S.S. Taşlıca Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi adına menşe adı olarak tescillendi; lezzet sayfamıza göre Merkez ilçesindeki Taşlıca (eski adı Hatila) köyüne özgü [1]. Arhavi Kestane Balı (No. 1252, 2022) 10 Kasım 2022’de Arhavi Ziraat Odası adına menşe adı olarak tescillendi; coğrafi sınırı Arhavi ilçesi [2]. Borçka Demir Elması (No. 1284, 2022) 9 Aralık 2022’de Borçka Belediyesi adına mahreç işareti olarak tescillendi ve Borçka’da yetiştirilen bir elma çeşidi [3].
Önerimiz: Balı etiketinde coğrafi işaret logosu olan kavanozlardan seç; elmayı sezonunda ve sağlam kasada al.
Tescilli yemekler: yerinde ye
Puçuko (No. 303, 2017) 26 Aralık 2017’de Artvin Ticaret ve Sanayi Odası adına mahreç işareti aldı; kurutulmuş taze fasulye, bulgur ya da aşurelik buğday ve salçayla pişen bir yemek [4]. Hopa’nın iki tescili Hopa Ticaret ve Sanayi Odası adına: Hopa Laz Böreği (No. 407, 2019) 8 Ocak 2019’da, yufka ve muhallebiyle fırınlanan bir tatlı [5]; Hopa Hamsili Ekmeği (No. 904, 2021) 24 Eylül 2021’de, tuzlu hamsi ve mısır unuyla fırınlanan bir ekmek [6]. Şavşat Ketesi (No. 745, 2021) 3 Mayıs 2021’de Şavşat Belediyesi adına tescillendi [7]; Arhavi Termonisi (No. 1732, 2025) 5 Mayıs 2025’te Arhavi Belediyesi ve Arhavi Ticaret ve Sanayi Odası adına mahreç işareti aldı, fasulye ve bulgurla yapılıp pekmezle tatlandırılıyor [8].
Önerimiz: Keteyi paketli alabilirsin; böreği, hamsili ekmeği ve puçukoyu lokantada sor. Satıcı ve lokanta adlarını doğrulamadık.
Tescilsiz yöre yemekleri
Artvin Döneri (Cağ Kebabı) tescilsiz: lezzet sayfamızda coğrafi işaret “Yok” yazıyor [9]; TÜRKPATENT’te “Artvin Yatık Döneri” adıyla 31.12.2024 tarihli C2024/000413 numaralı menşe adı başvurusu var, tescil numarası yok [10]. Karalahana Sarması tescilsiz; Kültür Portalı’na göre karalahana yapraklarına etli ya da kıymalı pirinç harcı sarılıyor [11]. Hinkal da tescilsiz ve lezzet sayfamızda ana malzemesi henüz derlenmedi [12]. Artvin Hamsili Pilavı tescilsiz; hamsi ve pirinçle fırında pişiyor [13].
Bişi tescilsiz; mayalı hamurun yağda kızartılmasıyla yapılıyor [14]. Kuymak (Muhlama) tescilsiz; peynirli ve kaymaklı çeşitleri anılıyor [15]. Su Böreği tescilsiz; bir çalışmaya göre düğünden sonra gelin ve damadın evine götürülen yemekler arasında [16]. Alabalık tescilsiz ve lezzet sayfamıza göre kaynakları zayıf [17]. Çarğala (Pazı) Yemeği tescilsiz; Kültür Portalı’na göre pazı barbunya, kemikli et ve mısır ununla pişiyor, aynı ad başka hazırlıklar için de kullanılıyor [18].
Tescil konusunda net olalım: Bu dokuz yemek Artvin mutfağında anılıyor ama hiçbiri coğrafi işaretli değil; “tescilli Artvin döneri” diye satılan bir ürün görürsen başvurunun Ekim 2026 itibarıyla tescile dönüşmediğini bil.
Artvin Hakkında Sık Sorulanlar
Artvin’in tescilli ürünleri hangileri?
Hatila Balı (893), Arhavi Kestane Balı (1252), Borçka Demir Elması (1284), Puçuko (303), Hopa Laz Böreği (407), Hopa Hamsili Ekmeği (904), Şavşat Ketesi (745) ve Arhavi Termonisi (1732).
Artvin döneri coğrafi işaretli mi?
Hayır; “Artvin Yatık Döneri” için 2024’te yapılmış bir başvuru var, tescil yok.
Hatila Balı nereden çıkıyor?
Merkez ilçeye bağlı Taşlıca köyünden; köyün eski adı Hatila.
Karalahana sarması tescilli mi?
Hayır; lezzet sayfamızda coğrafi işaret “Yok”.
Bu ürünler nereden alınır?
Satış noktalarını doğrulamadık; etikette coğrafi işaret logosu ara.
Kaynaklar
- TÜRKPATENT, “Hatila Balı” coğrafi işaret kaydı (No. 893): ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, “Arhavi Kestane Balı” coğrafi işaret kaydı (No. 1252): ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, “Borçka Demir Elması” coğrafi işaret kaydı (No. 1284): ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, “Puçuko” coğrafi işaret kaydı (No. 303): ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, “Hopa Laz Böreği” coğrafi işaret kaydı (No. 407): ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, “Hopa Hamsili Ekmeği” coğrafi işaret kaydı (No. 904): ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, “Şavşat Ketesi” coğrafi işaret kaydı (No. 745): ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, “Arhavi Termonisi” coğrafi işaret kaydı (No. 1732): ci.turkpatent.gov.tr
- Az Ötede, “Artvin Döneri (Cağ Kebabı)” lezzet sayfası: azotede.com
- TÜRKPATENT, “Artvin Yatık Döneri” coğrafi işaret başvurusu (C2024/000413): ci.turkpatent.gov.tr
- Az Ötede, “Karalahana Sarması” lezzet sayfası: azotede.com
- Az Ötede, “Hinkal” lezzet sayfası: azotede.com
- Az Ötede, “Artvin Hamsili Pilavı” lezzet sayfası: azotede.com
- Az Ötede, “Bişi” lezzet sayfası: azotede.com
- Az Ötede, “Kuymak (Muhlama)” lezzet sayfası: azotede.com
- Az Ötede, “Su Böreği” lezzet sayfası: azotede.com
- Az Ötede, “Alabalık” lezzet sayfası: azotede.com
- Az Ötede, “Çarğala (Pazı) Yemeği” lezzet sayfası: azotede.com
Bilmediklerimiz
- Coğrafi işaret logosuyla satış yapan üreticilerin ve dükkânların listesi.
- Artvin Yatık Döneri başvurusunun ne zaman sonuçlanacağı.
- Hinkal ve su böreğinin Artvin’e özgü tarifinin resmî bir kaynakta yazılı olup olmadığı.
Benzer rehber yazıları
Tümünü görKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.