İçeriğe geç
Mutfak

Van’dan ne alınır? Otlu peynir, murtuğa ve yöresel ürünler

Van

Van’dan ne alınır: TÜRKPATENT’e göre tescilli otlu peynir, murtuğa, kavut, ceviz, inci kefali ve tatlılar; tescilsiz yemekler ve 2025’in yeni tescilleri.

Van’dan eve götürülecek en sağlam ürünler TÜRKPATENT’te tescilli olanlar: otlu peynir, kavut, Çatak ve Bahçesaray cevizi; murtuğa ve tandır balığı yerinde yenir.

Kısa cevap

Sitemizdeki 17 Van lezzetinin 11’i TÜRKPATENT’te tescilli: en eskisi Murtuğa (2017), en yenisi Cembeli Tatlı (2026) [1][2]. Yanında taşınacak ürün olarak Van Otlu Peyniri, Van Kavut ve iki ceviz öne çıkıyor; balık ve kahvaltı yerinde yenir. Altı yemeğin tescili yok. 2025’te tescil alan Van Tava Yemeği ve Van Erişte Aşı için sitemizde henüz sayfa yok.

Kahvaltı sofrası

Van Otlu Peyniri (No. 405, 2018) menşe adıyla Van Ticaret ve Sanayi Odası adına tescilli; lezzet sayfamıza göre yerel otlarla hazırlanan yarı sert, tuzlu bir peynir [3]. Murtuğa (No. 243, 2017) ve Van Kavut (No. 390, 2018) mahreç işaretiyle aynı oda adına tescilli [1][4]. Sofranın bütünü olan Van Kahvaltısı (No. 504, 2020) ise Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi adına mahreç işaretiyle tescilli; TÜRKPATENT kaydında başvuru tarihi 29.11.2018 [5].

Önerimiz: Peyniri ve kavutu paketli al; murtuğayı kahvaltıda sıcak ye.

Göl balığı

Van Gölü İnci Kefali (No. 1719, 2025) 10 Nisan 2025’te Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı adına mahreç işaretiyle tescil edildi [6]. Tandırda Van Balığı (No. 1004, 2022) tescil adıyla “Tandırda Van Balığı / Tandırda Van İnci Kefali” [7]. Tuzlu Balık sayfamıza göre av yasağı dönemi için yapılan bir saklama yöntemi; TÜRKPATENT’te ayrı kaydı olmadığı için tescilsiz. Tarım ve Orman Bakanlığı Van İl Müdürlüğü’ne göre inci kefali avı 15 Nisan–15 Temmuz arasında yasak [8].

Önerimiz: Taze inci kefalini av sezonunda, yani 15 Temmuz sonrası ile nisan ortası arasında ara.

Ceviz ve tatlılar

Çatak Cevizi (No. 823, 2021) ve Bahçesaray Cevizi (No. 1043, 2022) Van İl Tarım ve Orman Müdürlüğü adına menşe adıyla tescilli [9][10]. Van Pastası (No. 805, 2021) Van Ticaret ve Sanayi Odası adına [11], Cembeli Tatlı (No. 1837, 2026) 3 Nisan 2026’da Van Ticaret Borsası adına tescil edildi [2]. Van Kadesi (Kete) sayfamıza göre kavrulmuş un ve ceviz içiyle yapılan bir çörek; ayrı bir tescili yok, tescilsiz.

Önerimiz: Cevizi ilçesinin adıyla iste; menşe adı ürünün o ilçeden geldiğini gösteriyor.

Yemekler: tescilli ve tescilsiz

Van Kürt Köftesi (No. 1238, 2022) 7 Ekim 2022’de Van Ticaret ve Sanayi Odası adına mahreç işaretiyle tescil edildi [12]. Avanit lezzet sayfamıza göre tescilsiz. Eşgili de tescilsiz. Pestilli Lahana Dolması için TÜRKPATENT kaydı yok, tescilsiz. Van Bulgur Aşı sayfamızda coğrafi işaret “yok” olarak geçiyor, yani tescilsiz.

Tescilsiz yemekler konusunda net olalım: Bu dört yemek Van mutfağının parçası, ama tescilsiz oldukları için tarifleri ve adları resmî bir belgeye bağlı değil.

2025’in yeni tescilleri

TÜRKPATENT belgelerine göre Van Tava Yemeği (No. 1711) ve Van Erişte Aşı (No. 1712) 5 Mart 2025’te Van Ticaret ve Sanayi Odası adına mahreç işaretiyle tescil edildi [13][14]. Belgeye göre tava kemikli kuzu ya da sığır etiyle fırında, su eklenmeden pişiriliyor; erişte aşı erişte ve yeşil mercimekle yapılıyor. Aynı odanın Van Sengeseri tescili (No. 958) 26 Kasım 2021 tarihli [15]. Haberler.com’un 28 Mart 2025 haberine göre Van TSO, acem köftesi ve helisenin de tescil aldığını ve odanın tescilli ürün sayısının 14’e çıktığını açıkladı [16]; bu iki ürünün belgesini okumadık: Doğrulanmadı.

Önerimiz: Van tavası ve erişte aşını lokantada sor; belgeye göre işletmede ibare ve amblem bulunması gerekiyor.

Van Hakkında Sık Sorulanlar

Van Otlu Peyniri tescilli mi?

Evet, menşe adıyla; No. 405, tescil 31 Aralık 2018, Van Ticaret ve Sanayi Odası.

Van Kahvaltısı’nı kim tescil ettirdi?

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi; No. 504, 16 Temmuz 2020, mahreç işareti.

İnci kefali ne zaman yenir?

Av yasağı 15 Nisan–15 Temmuz arasında; taze balık bu dönemin dışında avlanıyor.

Hangi ceviz tescilli?

Çatak Cevizi (No. 823, 2021) ve Bahçesaray Cevizi (No. 1043, 2022), ikisi de menşe adı.

En yeni Van tescili hangisi?

Okuduğumuz kayıtlar arasında Cembeli Tatlı, 3 Nisan 2026.

Kaynaklar

  1. TÜRKPATENT, “Murtuğa” coğrafi işaret kaydı (No. 243): ci.turkpatent.gov.tr
  2. TÜRKPATENT, “Cembeli Tatlı” coğrafi işaret kaydı (No. 1837): ci.turkpatent.gov.tr
  3. TÜRKPATENT, “Van Otlu Peyniri” coğrafi işaret kaydı (No. 405): ci.turkpatent.gov.tr
  4. TÜRKPATENT, “Van Kavut” coğrafi işaret kaydı (No. 390): ci.turkpatent.gov.tr
  5. TÜRKPATENT, “Van Kahvaltısı” coğrafi işaret kaydı (No. 504): ci.turkpatent.gov.tr
  6. TÜRKPATENT, “Van Gölü İnci Kefali” coğrafi işaret kaydı (No. 1719): ci.turkpatent.gov.tr
  7. TÜRKPATENT, “Tandırda Van Balığı” coğrafi işaret kaydı (No. 1004): ci.turkpatent.gov.tr
  8. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Van İl Müdürlüğü, “Erçek Gölündeki Van Balığı da Korunuyor” (26 Nisan 2020): van.tarimorman.gov.tr
  9. TÜRKPATENT, “Çatak Cevizi” coğrafi işaret kaydı (No. 823): ci.turkpatent.gov.tr
  10. TÜRKPATENT, “Bahçesaray Cevizi” coğrafi işaret kaydı (No. 1043): ci.turkpatent.gov.tr
  11. TÜRKPATENT, “Van Pastası” coğrafi işaret kaydı (No. 805): ci.turkpatent.gov.tr
  12. TÜRKPATENT, “Van Kürt Köftesi” coğrafi işaret kaydı (No. 1238): ci.turkpatent.gov.tr
  13. TÜRKPATENT, Van Tava Yemeği tescil belgesi (No. 1711, 5 Mart 2025): ci.turkpatent.gov.tr
  14. TÜRKPATENT, Van Erişte Aşı tescil belgesi (No. 1712, 5 Mart 2025): ci.turkpatent.gov.tr
  15. TÜRKPATENT, Van Sengeseri tescil belgesi (No. 958, 26 Kasım 2021): ci.turkpatent.gov.tr
  16. Haberler.com, “Van TSO, 4 yeni ürünün coğrafi tescilini aldı” (28 Mart 2025): haberler.com

Bilmediklerimiz

  • Van Acem Köftesi ve Helise belgelerinin numarası ve tarihi.
  • Coğrafi işaretli ürünleri satan denetlenmiş işletmelerin listesi.
  • Avanit, Eşgili ve Bulgur Aşı için tescil başvurusu yapılıp yapılmadığı.
Bu konuda bir sorunuz var mı?

Benzer rehber yazıları

Tümünü gör

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?