Katerina Av Köşkü
Başlangıç
Kale ve Tabya
Köroğlu Kalesi (Sarıkamış)
Kars / Sarıkamış
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Sarıkamış Köroğlu köyünde kayalık üzerinde kare planlı küçük kale; çevresinde savunma çukurları var. Yapım dönemi Demir Çağı ile Orta Çağ arası tartışmalı.
Hakkında
Köroğlu Kalesi, Sarıkamış ilçesine bağlı Köroğlu köyünün kuzeybatısında, doğal bir kayalığın üzerine kurulmuş küçük bir kaledir. Kayalığın biçimine uyan kare bir planı var ve yanındaki vadiye tepeden bakıyor. Gitmeden bilmen gereken tek şey şu: Kars’ta aynı adı taşıyan en az üç kale var. Bu sayfa Sarıkamış’taki Köroğlu köyünde bulunanı anlatıyor; yol tarifi alırken köy adını mutlaka söyle.
Neden gitmeli
Bu kaleyi ilginç kılan, küçüklüğüne rağmen savunma için ne kadar düşünülmüş olduğu. Yüzey araştırmalarını yapan ekip, kalenin çevreye egemen ve savunmaya son derece elverişli bir noktaya kurulduğunu, savunmayı daha da güçlendirmek için ana kayanın çevresine çepeçevre çukurlar açıldığını tespit etmiş. Kayanın üzerine çıktığında bu çukurların izini aşağıda seçebilirsin.
Duvarlar da iki ayrı dönemin izini taşıyor. Kaynaklara göre ana kayanın hemen üstündeki taş sıraları harçsız, kuru taş duvar tekniğiyle örülmüş; üst kısımdaki taşlar ise kesme taştan ve araları harçla güçlendirilmiş. Araştırmacılar duvarın üst kısmının Orta Çağ’da yenilendiğini düşünüyor. Yani baktığın duvarın alt ve üst yarısı arasında yüzyıllar olabilir.
Kale, bölgenin daha büyük iki kalesiyle, Zivin ve Micingirt kaleleriyle aynı özellikleri taşıyor ama onlardan küçük. Sarıkamış’ın güneybatısındaki Micingirt’i de gördüysen ikisini karşılaştırmak, bu bölgedeki kale geleneğini anlamanın iyi bir yolu.
Kritik bilgi: kale ne zaman yapıldı?
Burada araştırmacılar arasında bir görüş farkı var ve bunu bilerek gitmek ziyareti anlamlandırıyor.
Orta Çağ görüşü. Aynı ekibin daha önceki raporunda, kalenin İlk Çağ’da yerleşim gördüğüne dair bir bulgu olmadığı, duvar tekniği ve çanak çömlek verilerinin Demir Çağı ve Orta Çağ özelliği taşıdığı belirtiliyor.
Urartu görüşü. Gökhan Kalmış’ın 2020 tarihli çalışması ise kalede, Urartu kalelerinde görülen türden ana kayaya açılmış sur temel yatakları bulunduğunu yazıyor. Kalmış, kalenin konumunu, Zivin ve Micingirt kalelerine yakınlığını ve seramik verilerini birlikte değerlendirerek yapının Orta Demir Çağı’nda, yani Urartu döneminde inşa edildiğini, bugünkü mimarisinin ise Orta Çağ özelliği taşıdığını ileri sürüyor.
İki görüş aslında tamamen çelişmiyor: temeller eski, üst duvarlar Orta Çağ onarımı olabilir. Ama kesin bir tarih yok; kazı yapılmadı.
Adı. Kalmış, bölgede Köroğlu adını taşıyan çok sayıda kalenin bulunmasını Köroğlu Destanı’nın halk üzerindeki etkisiyle açıklıyor. Kalenin destandaki Köroğlu ile tarihsel bir bağı olduğuna dair belge yok; ad halk geleneğinden geliyor.
Nasıl gidilir
Kale, Sarıkamış’a bağlı Köroğlu köyünün kuzeybatısındaki kayalıkta. Köy, Sarıkamış’ın batısında, Karaurgan tarafında ve 2.750 metrelik Köroğlu Dağı’nın eteğinde. Vikipedi köyün Sarıkamış’a 35 km uzaklıkta olduğunu yazıyor; Sarıkamış Belediyesi ve yüzey araştırması raporu ise yaklaşık 30 km veriyor. Bu iki kaynakta kalenin ilçenin “kuzeydoğusunda” olduğu yazıyor; ancak Karaurgan bucağına bağlı köyün gerçek konumu batı tarafında. Yol tarifini bu yöne göre al. Köy yolunun durumunu ve kalenin köyden hangi patikayla çıkıldığını doğrulayamadık. Köye vardığında kalenin yerini köylülere sor; kayalık uzaktan seçilebiliyor olsa da en kolay yaklaşım yolunu yerel olarak öğrenmek güvenli.
Ne zaman gidilmeli
Sarıkamış çevresinde kış uzun ve karlı geçer; kayalığa kışın çıkmak tehlikeli. Haziran ile eylül arası en uygun dönem. Kayalık gölgesiz olabilir; yazın öğle saatlerinden kaçın, sabah ya da ikindi git.
Ne kadar zaman ayırmalı
Kayalığa çıkıp duvar kalıntılarını ve çevredeki çukurları görmek için bir saat ayır. Sarıkamış’tan gidiş dönüşle birlikte yarım günlük bir plan yap.
Pratik sorular
- Çocuklarla? Kayalık ve çukurlar nedeniyle küçük çocuklarla önermiyoruz.
- Giriş ücreti? Doğrulanmadı. Çevrili ya da korunan bir alan olduğuna dair bilgi yok.
- Kamp? İzin durumu doğrulanmadı.
- Tabela? Olduğuna dair bir kaynak bulamadık.
- Tescil? Doğrulanmadı.
- Rakım 2237 m
- Öne çıkan Ana kayanın çevresine açılmış savunma çukurları ve kayaya oyulmuş sur temel yatakları
- Kategori Kale ve Tabya
Galeri
Fotoğraf bekleniyor
Bu yer henüz fotoğraflanmamış.
Köroğlu Kalesi (Sarıkamış)'dan bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınHarita
Köroğlu Kalesi (Sarıkamış)
Bu yer bir rotada
Sarıkamış: Katerina Köşkü, kayak merkezi ve Köroğlu Kalesi: 3 durak, Köroğlu Kalesi (Sarıkamış) 3. durak.
Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.
Rotayı aç-
30 dk
-
3 saatSarıkamış Kayak Merkezi
Önceki duraktan ~8,6 km
-
1 saat
Köroğlu Kalesi (Sarıkamış) Buradasınız
Önceki duraktan ~45,1 km
Kaynaklar
- Kalmış G. (2020). Kuzeydoğu Anadolu Bölgesinde Tespit Edilen Köroğlu Kaleleri. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, XV/I, 155–169 Akademik Çalışma
- Topaloğlu Y. (2008). Sarıkamış’ta Tarihi ve Arkeolojik Araştırmalar. Kafkas Üniversitesi SBE Dergisi, 1, 197–216 Akademik Çalışma
- Ceylan A. vd., 28. Araştırma Sonuçları Toplantısı, 2. cilt (Kültür Varlıkları ve Müzeler GM)
- Sarıkamış Belediyesi Köroğlu Kalesi Belediye Yayını
- Koordinat: Köroğlu köy kaydı (kale köyün kuzeybatısında)
- Vikipedi Köroğlu, Sarıkamış (35 km, Köroğlu Dağı 2.750 m) Ansiklopedi
- Yön düzeltmesi: Belediye ve Topaloğlu kalenin ilçenin kuzeydoğusunda olduğunu yazıyor köy Karaurgan tarafında (batı)
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Köroğlu Kalesi (Sarıkamış)'dan fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Köroğlu Kalesi (Sarıkamış) hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Köroğlu Kalesi (Sarıkamış) Hakkında Sık Sorulanlar
Kars’ta kaç tane Köroğlu Kalesi var?
En az üç. Kalmış’ın çalışması Kars’ta iki Köroğlu Kalesi tanımlıyor: biri Sarıkamış’taki Köroğlu köyünde, diğeri Kars Merkez ilçesindeki Bozkale köyü yakınında. Kültür ve Turizm Bakanlığı envanterinde ayrıca Kağızman’daki Kötek köyü yakınında, Morpet Kalesi olarak da anılan bir Köroğlu Kalesi kayıtlı.
Köroğlu burada yaşadı mı?
Bunu gösteren bir belge yok. Araştırmacılar bölgedeki pek çok kaleye bu adın, Köroğlu Destanı’nın halk arasındaki etkisiyle verildiğini düşünüyor.
Kale ne kadar eski?
Kesin değil. Bir görüşe göre Urartu döneminde kuruldu ve Orta Çağ’da onarıldı; diğer görüşe göre Demir Çağı ve Orta Çağ özellikleri taşıyor ama İlk Çağ yerleşimine dair bulgu yok.
Micingirt ile ilişkisi ne?
Araştırmacılar Köroğlu Kalesi’nin Zivin ve Micingirt kaleleriyle aynı özellikleri taşıdığını ama daha küçük olduğunu belirtiyor. Kalmış, Köroğlu Kalesi’nin tarihlendirmesinde bu iki kaleye yakınlığını da bir ölçüt olarak kullanıyor.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.