Kale ve Tabya
Micingirt Kalesi ve Kümbeti
Kars / Sarıkamış
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Sarıkamış İnkaya köyünde, yekpare kaya üzerinde Saltuklu izleri taşıyan harap kale ve doğusundaki çokgen gövdeli kümbet. Kümbetin tarihi kaynaklarda farklı.
Hakkında
Micingirt Kalesi, Sarıkamış ilçesine bağlı İnkaya köyünün doğusunda, yekpare bir kaya kütlesi üzerinde yükselen bir Orta Çağ kalesidir. Kalenin doğusunda çokgen gövdeli bir kümbet, kayanın eteğinde de kaya odaları bulunur. Kalenin ilk yapımcısı bilinmiyor, ama üzerindeki kitabeler Saltuklular döneminde onarıldığını gösteriyor. Gitmeden bilmen gereken tek şey şu: kale büyük ölçüde harap ve kayanın üzerinde. Buraya bir müze gezisine değil, dikkat isteyen bir arazi yürüyüşüne gidiyorsun.
Neden gitmeli
Micingirt, Erzurum ile Kars arasındaki tarihî güzergâha tepeden bakan bir noktada duruyor. Bugünkü Erzurum–Kars karayolunun geçtiği bu hattı kontrol etmek, kalenin yüzyıllar boyunca neden önemli olduğunu açıklıyor. Kaya kütlesine çıktığında bu stratejik mantığı haritaya bakmadan anlarsın.
Yerin katmanları da ilginç. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Kars sayfası, kalenin çevresindeki Urartu kaya mezarları ve sarnıcın buradaki yerleşimin çok daha eskiye indiğini düşündürdüğünü, bugünkü taş işçiliğinin ise yapıyı yaklaşık 13. yüzyılda Saltuklulara bağladığını yazıyor. Yüzey araştırmalarında bulunan çanak çömlek parçaları da hem Demir Çağı hem Orta Çağ özelliği gösteriyor. Yani tek bir dönemin değil, aynı kayayı farklı çağlarda kullanan toplulukların izine bakıyorsun.
Kalenin eteğindeki kaya odaları köyün adını da açıklıyor. Micingirt adı 1960’ta, kale ve eteğindeki kaya mağaralarının çokluğu nedeniyle İnkaya olarak değiştirilmiş. Ziyaretin sonunda köyün içinden geçerken bu adın nereden geldiğini kendi gözünle görürsün.
Kritik bilgi: harap bir kale ve iki farklı tarih
Kalenin durumu. Kale bugün kısmen ayakta ama büyük ölçüde harap. Kaya kütlesi üzerindeki duvar kalıntılarına çıkmak dikkat ister. Tırmanış için işaretli bir patika ya da korkuluk olduğuna dair bir kaynak bulamadık. Yağışlı havada kaya kayganlaşır; tek başına çıkma, sağlam ayakkabı giy.
Kümbetin tarihi. Kaynaklar burada ayrışıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı kümbeti 14. yüzyıl Selçuklu yapısı olarak tanıtıyor ve kalenin doğusunda olduğunu yazıyor. Kümbeti ayrıntılı inceleyen akademik makale ise yapının kalenin kuzeydoğusunda olduğunu ve 12. ile 13. yüzyıl özellikleri taşıdığını belirtiyor. İki kaynağın da tanımladığı yapı aynı: dıştan köşeli, çokgen gövdeli bir kümbet. Bakanlık sayfası dıştan 12 köşeli, içten daire planlı olduğunu ve düzgün kesme taşla yapıldığını ekliyor. Hangi tarihin doğru olduğunu belirleyemedik.
Adı. Kaynaklarda Micingirt, Micingert ve İnkaya adları birlikte kullanılıyor. Yol tabelalarında ve haritalarda köyün bugünkü adı olan İnkaya’yı ara.
Nasıl gidilir
Sarıkamış, Kars’ın yaklaşık 55 km güneybatısında. İnkaya köyü ise Sarıkamış’ın güneybatısında kalıyor. Kümbeti inceleyen makale köyün Sarıkamış’a uzaklığını yaklaşık 45 km olarak veriyor. Oysa veritabanındaki köy koordinatına göre kuş uçuşu mesafe yaklaşık 24 km; 45 km, yol mesafesi olarak bile yüksek görünüyor. Bu mesafeyi ve köy yolunun asfalt mı stabilize mi olduğunu doğrulayamadık. Kale köyün doğusundaki büyük kaya kütlesinin üzerinde; köye vardığında uzaktan kolayca seçilir. Aracını köyde uygun bir yere bırakıp kayaya yürüyerek yaklaş.
Ne zaman gidilmeli
Sarıkamış çevresinde kış uzun ve karlı geçer; kaya üzerindeki kalıntılara kışın çıkmak tehlikelidir. En uygun dönem haziran ile eylül arası. Kaya yüzeyleri ve taş işçiliği için ışığın yandan geldiği sabah ve ikindi saatleri daha iyi. Öğle sıcağında gölgesiz kayada uzun kalma.
Ne kadar zaman ayırmalı
Kaleye çıkıp inmek, kümbeti ve kaya odalarını dışarıdan görmek için bir buçuk saat ayır. Sarıkamış’tan gidiş dönüşle birlikte yarım günlük bir plan yap.
Pratik sorular
- Çocuklarla? Kümbet ve köy çevresi uygun; kaya üzerindeki kaleye küçük çocuklarla çıkmanı önermiyoruz.
- Giriş ücreti? Doğrulanmadı. Çevrili ya da bilet kontrolü yapılan bir alan olduğuna dair bilgi yok.
- Kamp ya da karavan? Köy yakınında; kamp için uygunluk ve izin durumu doğrulanmadı.
- Erişilebilirlik? Kaleye tekerlekli sandalyeyle çıkmak mümkün görünmüyor; kümbete erişim doğrulanmadı.
- Tescil? Kale ve çevresinin korunması gerekli kültür varlığı olarak kayıtlı olduğu belirtiliyor; tescil kararının künyesini doğrulayamadık.
- Rakım 1811 m
- Öne çıkan Kaya kütlesi üzerinde Orta Çağ kalesi, eteğinde kaya odaları ve 12 köşeli kümbet
- Kategori Kale ve Tabya
Galeri
Fotoğraf bekleniyor
Bu yer henüz fotoğraflanmamış.
Micingirt Kalesi ve Kümbeti'nden bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınHarita
Micingirt Kalesi ve Kümbeti
Kaynaklar
- T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kars İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Kars Kalesi ve Diğer Kaleler sayfası (kars.ktb.gov.tr) Resmî Yayın
- Sarıkamış Micingirt Köyü Türbesi Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sayı 16 Akademik Çalışma
- Solmaz S. B. (2022). Ortaçağ’ın Önemli Kalesi Micingert Civarında Taşlardaki Tarihi İzler. Orta Doğu ve Orta Asya-Kafkaslar Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 2(2), 1–9 Akademik Çalışma
- Topaloğlu Y. (2008). Sarıkamış’ta Tarihi ve Arkeolojik Araştırmalar. Kafkas Üniversitesi SBE Dergisi, 1, 197–216 Akademik Çalışma
- Küre Ansiklopedi Micingirt Kalesi Ansiklopedi
- Koordinat: İnkaya köy kaydı
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Micingirt Kalesi ve Kümbeti'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Micingirt Kalesi ve Kümbeti hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Micingirt Kalesi ve Kümbeti Hakkında Sık Sorulanlar
Micingirt ile İnkaya aynı yer mi?
Evet. Köyün adı 1960’ta Micingirt’ten İnkaya’ya değiştirildi. Kale hâlâ daha çok eski adıyla anılıyor.
Kaleyi kim yaptırdı?
İlk yapımcısı bilinmiyor. Kitabelerden Saltuklular döneminde onarıldığı anlaşılıyor; taş işçiliği bugünkü yapıyı yaklaşık 13. yüzyıla tarihlendiriyor. Çevredeki Urartu kaya mezarları ve sarnıç, yerleşimin çok daha eskiye indiğini düşündürüyor.
Kümbet hangi yüzyıldan?
Kaynaklar farklı tarih veriyor: Kültür ve Turizm Bakanlığı 14. yüzyıl diyor, akademik inceleme 12. ile 13. yüzyıl özellikleri taşıdığını söylüyor. Bu fark çözülmedi.
Kaya odaları nedir?
Kalenin eteğindeki kayaya oyulmuş mekânlar. Akademik makale köyde, özellikle kale eteğinde kaya kiliseleri bulunduğunu da belirtiyor. Hangi odanın hangi amaçla kullanıldığı ayrı ayrı belgelenmedi.
Köyde başka tarihi bir şey var mı?
Aynı makaleye göre köyde, üstü köylüler tarafından kapatılmış, hicrî 1319 (miladi 1902) tarihli bir mezar var. Köylüler mezarın İsmail adlı bir evliyaya ait olduğunu anlatıyor. Bu bir sözlü anlatım; belgeyle doğrulanmadı.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.