El-Aman Hanı

El-Aman Hanı, Bitlis–Tatvan karayolu üzerinde, Rahva düzlüğünde yer alır. Han, Muş kavşağına yakındır ve çevresinde başka yapı ya da kalıntı yoktur (Küre Ansiklopedisi). Vakfiye kayıtlarında Rahva Kervansarayı adıyla da geçer.

Nerede, nasıl gidilir?

Yapı, Bitlis ile Tatvan arasındaki karayolunun kenarındadır (DHA). Bitlis kent merkezi için Bitlis Merkez sayfasına bakabilirsiniz.

Tarihçe

Han, 1579'da Van Beylerbeyi Hüsrev Paşa tarafından yaptırıldı (DHA). Küre, Bitlis Vilayeti Vakıflar Defteri'ne dayanan bir çalışmaya göre yapının muhtemelen Zilhicce 987'de (Aralık 1579) tamamlandığını yazar. Yapıda kitabe yoktur. Kimliği vakfiye kayıtlarıyla doğrulanır (Küre).

Han uzun süre kullanılmadı. 2000'li yıllarda yaklaşık 11 milyon TL harcanarak restore edildi ve çalışmalar 2012'de tamamlandı (Küre). Mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne ait olan yapı Bitlis Eren Üniversitesi'ne tahsis edildi.

Görülecekler

• Doğu-batı yönünde yaklaşık 90 m, kuzey-güney yönünde yaklaşık 70 m boyutlarında bir yapı (Küre). Kapalı alanı yaklaşık 3.000 m² (DHA).
• Geniş bir avlu çevresinde beş ana bölüm. Kuzeyde sivri kemerli büyük bir giriş kapısı.
• Batı bölümü: kalın duvarlı, yarım silindir payandalı, altı haç biçimli payeli ve üç sahınlı.
• Kuzeyde sekiz, batıda altı sütunlu ahırlar ile mescit ve havuz.
• Hamam: anıtsal girişli, kubbeli ana mekânlı, karşılıklı iki eyvanlı, dört küçük odalı ve külhanlı.
• Malzeme: koyu renkli kesme taş. Tonozlarda taş ve tuğla kullanılmış.

Ziyaret bilgisi

DHA'nın Mayıs 2025 haberine göre han, Bitlis Eren Üniversitesi tarafından yeniden restore ediliyor. Projede konaklama, kütüphane, cep sineması, Nemrut Jeoparkı bilgi merkezi ve müzesi, el sanatları ve yöresel ürün satışı, kafeterya ve konferans salonu planlanıyor. İldeki diğer yerler için Bitlis sayfasına bakabilirsiniz.

Kaynaklar: Küre Ansiklopedisi, DHA (erişim 12.10.2026)