Erzurum Aşotu
Erzurum
Lezzet
Karnavas Dut Pekmezi
Olur · Erzurum
Karnavas Dut Pekmezi; Olur'un Ormanağzı (Karnavas) ve çevresinde taze dutların kaynatılıp preslenmesiyle yapılan, Erzurum'un ilk tescilli ürünü pekmez.
- Yöre Olur
- Tür Pekmez
- Coğrafi işaret Menşe adı
- Tescil yılı 2009
- Ana malzeme Taze dut, su
- Servis Cam kavanozda
Karnavas Dut Pekmezi Hakkında
Karnavas Dut Pekmezi nedir?
Karnavas Dut Pekmezi, Erzurum'un Olur ilçesine bağlı Ormanağzı (eski adıyla Karnavas) köyü ve çevresinde üretilen dut pekmezidir. Erzurum'un coğrafi işaret alan ilk ürünüdür.
Onu farklı kılan ne?
Tescile dayanan kaynaklara göre üretimde hasat olgunluğuna ulaşmış taze dutlar kullanılır; dutlar çam odunu ateşinde kaynatıldıktan sonra preslenerek şıra elde edilir. Pekmez, kıvamını aldıktan sonra sürekli karıştırılarak soğutulur; parlak rengini bu aşamada kazanır.
Tescile dayanan kaynaklara göre briks değeri 74,87-81,62, toplam şeker yüzde 60,04-68,75 aralığındadır.
Coğrafi işaret
Ormanağzı Köyü Muhtarlığı'nın 12 Ağustos 2005'teki başvurusuyla 9 Haziran 2009'da 112 numarayla menşe adı olarak tescil edildi. Ansiklopedik kaynağa göre coğrafi sınır Olur ilçesinin Ormanağzı (Karnavas), Taşlıköy, Yeşilbağlar, Köprübaşı ve Coşkunlar köyleridir; tescil belgesi taranmış görüntü olduğu için bu liste belgenin kendisinden doğrulanamadı.
Aynı yörenin adını taşıyan Karnavas Bezi de Olur Kaymakamlığı adına 20 Aralık 2021'de 976 numarayla mahreç işareti olarak tescillendi.
Bugün
Haziran 2024 tarihli bir DHA haberi, pekmezin bakır kazanlarda pişirildiğini ve o sezon yaklaşık 2 ton üretim beklendiğini aktarır. Haberde tescil yılı 2008 olarak geçer; resmî kayıttaki tescil tarihi 2009'dur.
İlgili lezzetler
Dut pekmezinin kullanıldığı Erzurum Pekmezli Baklavası ve Erzurum Kavut Haşılı, kuru dutla yapılan Erzurum Dut Çullaması sayfalarına da bakabilirsin. İldeki gezilecek yerler Erzurum sayfasında.
- Coğrafi işaretli
- Menşe adı
- Pekmez
- Erzurum
- Olur
Lezzetin Hikâyesi
Erzurum'un coğrafi işaret alan ilk ürünüdür: başvurusu 2005'te yapılmış, 9 Haziran 2009'da tescil edilmiştir. İl için ilk tescil sayılan bir başka ürün olan Erzurum Civil Peyniri'nin başvurusu 2007'de yapılmış, tescili 11 Eylül 2009'da tamamlanmıştır. Başvurunun bir köy muhtarlığı tarafından yapılmış olması da dikkat çekicidir.
Nasıl Üretilir?
- Hasat ve ayıklama Haziranın ilk haftasında olgunlaşmaya başlayan dutlar hasat edilip ayıklanır.
- Kaynat Kazana alınan dutların üzerine dörtte bir oranında su eklenir ve çam odunu ateşinde kaynatılır.
- Presle Haşlanmış dutlar preslenir; şıra elde edilir.
- Süz ve kaynat Şıra süzülüp açık kazanlara alınır; miktarına göre 15-40 dakika, kıvam alana kadar kaynatılır.
- Soğut Başka bir kaba aktarılıp tahta kaşıklarla sürekli karıştırılarak soğutulur; pekmez böylece parlak rengini alır.
- Ambalajla Cam ambalajlara doldurulup etiketlenir.
Nerede Keşfedilir?
Bu lezzetin nerede bulunabildiği henüz derlenmedi.
Karnavas Dut Pekmezi Hakkında Sık Sorulanlar
Karnavas neresi?
Erzurum'un Olur ilçesine bağlı Ormanağzı köyünün eski adıdır.
Karnavas Dut Pekmezi nasıl üretilir?
Taze dutlar odun ateşinde kaynatılır, çam ağacından düzeneklerde preslenir, şıra kıvam alana kadar kaynatılır ve karıştırılarak soğutulur.
Karnavas Dut Pekmezi ne zaman tescillendi?
9 Haziran 2009'da, Ormanağzı Köyü Muhtarlığı adına 112 numarayla menşe adı olarak tescillendi.
Karnavas dut pekmezi neyle yapılır?
Tescildeki üretim adımlarına göre yalnız taze dut ve su kullanılır; dutlar odun ateşinde kaynatılıp preslenir, şıra kıvam alana kadar kaynatılır.
Karnavas dut pekmezi ne zaman üretilir?
Tescile göre dutlar haziranın ilk haftasında olgunlaşmaya başlar; hasattan sonra kaynatılıp preslenerek pekmez yapılır.
Evde Böyle Yapıyoruz
Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.
Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.
Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Bilmediklerimiz
- Taranmış tescil belgesinde beş köyün adı ve üretim adımları tam olarak nasıl geçiyor?
- Bugün Ormanağzı ve çevre köylerde kaç aile, yılda ne kadar pekmez üretiyor?
- Muhtarlık tescilin denetimini nasıl yapıyor; ambalajlarda coğrafi işaret logosu kullanılıyor mu?
- Karnavas dutu hangi dut türü, ağaçlar kaç yaşında?
- Resmî Gazete ilanı ile 2009'daki tescil arasında itiraz oldu mu?
Kaynaklar
Katkıda Bulun
Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.
Katkıda bulununAynı Yöreden Diğer Lezzetler
Tüm lezzetleri gör-
-
Erzurum Civil Peyniri
Erzurum
-
Erzurum Kadayıf Dolması
Erzurum
-
Erzurum Ketesi
Erzurum
-
Erzurum Su Böreği
Erzurum
Fotoğraf Galerisi
Fotoğraf bekleniyor
Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.