Lezzet

İspir Kaymağı

İspir · Erzurum

İspir Kaymağı; İspir'de merada beslenen ineklerin sütünün tandır üzerinde pişirilmesiyle yapılan, bal peteği görünümlü, 2019'da tescillenmiş kaymak.

Yöre İspir
Tür Süt ürünü
Coğrafi işaret Menşe adı
Tescil yılı 2019
Ana malzeme Yağı alınmamış inek sütü
Servis Kahvaltıda; bal ve ekmekle

İspir Kaymağı Hakkında

İspir Kaymağı nedir?

İspir Kaymağı, Erzurum'un İspir ilçesinde doğal otlarla beslenen ineklerin sütünden, yağı alınmadan, geleneksel bir yöntemle üretilen süt ürünüdür.

Onu farklı kılan ne?

Tescil belgesine göre İspir Kaymağı süngerimsi ve gözenekli bir yapıya sahiptir; bal peteği görünümündedir. Dış yüzeyi sarımsı beyaz, kıvamı orta sertlikte ve kurudur. Üretimde süzülüp kaynatılan süt, yaklaşık 1 metre yükseklikten kalaylı bakır tepsiye dökülerek köpürtülür; tepsi tandır üzerinde pişirilir, kaymak bir gece (yaklaşık 8 saat) bekletilip sütten ayrılır ve serin bir yerde kurutulur. Belgeye göre 6 litre sütten yaklaşık yarım kilo kaymak elde edilir.

Tescile göre bileşimi: kuru madde en az yüzde 85, süt yağı en az yüzde 60, protein en az yüzde 18; pH 6,58-7,00.

Akademik bir ölçüm

Çakmakçı ve Hayaloğlu'nun 2011'de yayımlanan çalışmasında İspir kaymağı örneklerinde kuru madde yüzde 70,8-91,3, yağ yüzde 43-63 arasında ölçüldü; yani örneklerin bir kısmı bugünkü tescil alt sınırlarının altında kalıyordu. Aynı çalışmada 73 uçucu bileşik belirlendi ve aromada esterlerin baskın olduğu görüldü.

Coğrafi işaret

İspir Esnaf ve Sanatkârlar Odası'nın 15 Mayıs 2017'deki başvurusuyla 22 Mayıs 2019'da 431 numarayla menşe adı olarak tescil edildi; coğrafi sınır İspir ilçesidir.

İlgili lezzetler

Aynı ilçenin tescilli ürünü İspir Kuru Fasulyesi, Erzurum'un öteki tescilli süt ürünleri Erzurum Civil Peyniri ve Erzurum Küflü Civil Peyniri. İldeki gezilecek yerler Erzurum sayfasında.

Coğrafi işaretli
Menşe adı
Süt ürünü
Erzurum
İspir
Kaymak

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi kaymağın İspir'in doğal meralarında beslenen ineklerin sütünden yapıldığını vurgular. Ürün akademik çalışmalara da konu olmuştur; ayrıntısı yukarıda.

Nasıl Üretilir?

Sütü süz ve kaynat İspir'de doğal otlarla beslenen ineklerin sütü, yağı alınmadan süzülüp kaynatılır.
Köpürt Süt, yaklaşık 1 metre yükseklikten 60-70 cm çapındaki kalaylı bakır tepsiye dökülerek köpürtülür.
Tandırda pişir Tepsi tandır üzerinde pişirilir.
Beklet Kaymak tabakası bir gece (yaklaşık 8 saat) bekletilir.
Kaymağı al Oluşan kaymak sütten ayrılarak alınır.
Kurut ve sakla Serin bir yerde kurutulur; en fazla 4 °C'de saklanır.

Nerede Keşfedilir?

Bu lezzetin nerede bulunabildiği henüz derlenmedi.

Temel Özellikler

Lezzet profili: Yoğun yağlı, sütlü
Pişirme tekniği: Kalaylı bakır tepside, tandır üzerinde
Ana malzeme: Yağı alınmamış inek sütü
Servis şekli: Kahvaltıda; bal ve ekmekle
Eşlik edenler: Bilgi aranıyor
Tadım zamanı: Kahvaltı

Lezzet Haritası

Konum bilgisi aranıyor

İspir Kaymağı Hakkında Sık Sorulanlar

İspir kaymağı neden gözeneklidir?

Tandır üzerinde kontrollü pişirme ve köpürtme sonucu süngerimsi, bal peteği görünümünde bir yapı kazanır.

İspir kaymağının yağ oranı nedir?

Tescile göre en az yüzde 60.

İspir Kaymağı ne zaman tescillendi?

22 Mayıs 2019'da, İspir Esnaf ve Sanatkârlar Odası adına 431 numarayla menşe adı olarak tescillendi.

Gerçek İspir kaymağı nasıl anlaşılır?

Tescile göre yağ oranı en az yüzde 60'tır ve yapısı bal peteği gibi gözeneklidir; yağı alınmamış süt kalaylı bakır tepside tandır üzerinde pişirilerek elde edilir.

İspir kaymağı nasıl saklanır?

Tescile göre serin bir yerde kurutulur ve en fazla 4 °C'de saklanır.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın

Ne paylaşmak istiyorsunuz? Evde nasıl yapıyoruz İyi yapan bir yer biliyorum

Sizin evinizde ya da köyünüzde farkı ne? (zorunlu) Adınız ya da rumuzunuz (sayfada görünür) Nereden biliyorsunuz? Bu lezzetle bağınız E-posta (isteğe bağlı, yayımlanmaz) Fotoğraf (isteğe bağlı, en fazla 8 MB) Fotoğraf bana ait; Az Ötede'de adımla yayımlanmasına izin veriyorum. Aydınlatma metnini okudum; yazdıklarımın editör onayından sonra bu sayfada yayımlanabileceğini kabul ediyorum.

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bugün İspir'de tescil şartlarına uygun, tandırda ve bakır tepside kaymak yapan kaç hane ya da işletme var?
Kaymakta kullanılan süt hangi sığır ırklarından geliyor?
Ürünün yıllık denetimi son yıllarda yapıldı mı, sonuçları açık mı?
Kurutulmuş İspir kaymağı soğuk zincirde ne kadar dayanıyor?
Tescilden önceki ölçümlerde alt sınırların altında kalan örnekler, bugünkü üretimde de görülüyor mu?

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.