İçeriğe geç
Lezzet

Erzurum Küflü Civil Peyniri (Göğermiş Peynir)

Erzurum

Erzurum Küflü Civil Peyniri; didilmiş civilin tek başına ya da lorla bidona basılıp kendiliğinden küflendiği, 2010'dan geçerli tescilli olgun peynir.

Erzurum Küflü Civil Peyniri (Göğermiş Peynir) Hakkında

Küflü civil (göğermiş peynir) nedir?

Erzurum Küflü Civil Peyniri (göğermiş peynir), Erzurum'a özgü, didilen Civil peynirinin tek başına ya da lorla bidonlara basılıp kendiliğinden küflenerek olgunlaştığı, 2010'dan geçerli mahreç işaretiyle tescilli bir peynirdir. Tescil belgesine göre Erzurum Küflü Civil Peyniri; Erzurum Civil Peynirinin didilerek lor peyniriyle birlikte ya da tek başına gıda ambalajına uygun plastik bidonlara basılması, suyunun uzaklaştırılması ve doğal olarak küflenmesi sonucu elde edilen olgun bir peynirdir. Belgeye göre basma tip civil peynirinde olgunlaşma sırasında kendiliğinden gelişen mavi-yeşil küfler peynire özel bir lezzet katar; yörede buna "göğermiş peynir" denir.

Onu farklı kılan ne?

  • Ham madde zorunluluğu: Üretimde 116 numarayla tescilli Erzurum Civil Peyniri kullanılması zorunludur.
  • Karışım oranı: Civil ve lor birlikte kullanılacaksa oran yüzde 70-75 civil, yüzde 25-30 lordur.
  • Küf kendiliğinden gelişir: Starter küf katılmaz; bidonlar 8-12 °C'de en az 60 gün bekletilir.
  • Yağsız: Yağsız inek sütünden yapılır; belgeye göre süt yağı oranı yüzde 1 ile 4 arasındadır.

Denetim

Uygunluk kontrolü, Erzurum Ticaret Borsası koordinasyonunda; Borsa temsilcisi, Erzurum Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğünden bir yetkili ve Atatürk Üniversitesi Gıda Mühendisliği Süt Anabilim Dalından bir öğretim üyesinden oluşan en az üç kişilik bir mercii tarafından yılda bir kez yapılır. Denetimde lor ve civilin nereden alındığı, karışım oranı, rengi, aroması ve laboratuvar analizleri kontrol edilir.

Coğrafi işaret

Erzurum Ticaret Borsası'nın başvurusuyla 164 numarayla mahreç işareti olarak, 1 Mart 2010'dan geçerli olmak üzere tescil edildi; 17 Mart 2012 tarihli Resmî Gazete'de ilan edildi. Coğrafi sınır Erzurum ili ve ilçeleridir.

İlgili lezzetler

Yanında yenen tescilli hamur işi Erzurum Hurma Tatlısı, civilin ana malzeme olduğu Erzurum Peynir Helvası ve Erzurum Su Böreği sayfalarına da bakabilirsin. İldeki gezilecek yerler Erzurum sayfasında.

  • Coğrafi işaretli
  • Peynir
  • Erzurum
  • Küflü peynir

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi peyniri Erzurumluların çok severek tükettiği yöresel peynirler arasında sayar; "küflü civil peynir, lavaş ekmek ve çay üçlüsü" belgede doğrudan anılan bir birliktelik.

Peynir akademik çalışmalara da konu oldu. Atatürk Üniversitesi'nden araştırmacıların 2012'de yayımladığı bir çalışmada küflü civil örneklerinden ayrılan 186 küf suşunun 165'i Penicillium roqueforti olarak tanımlandı. Aynı ekibin 2015 tarihli çalışmasında incelenen suşların hepsinin mikotoksin üretebildiği bildirildi.

Nasıl Üretilir?

  1. Lor peynirini hazırla Peynir altı suyu 50-55 °C'ye ısıtılır, asitliği ayarlanır; 82-85 °C'de yüzde 2-3 tuz eklenir, 90-95 °C'de 15 dakika bekletilir ve yüzeyde toplanan pıhtı cendere bezine alınır.
  2. Civili hazırla Yağı alınmış sütün asitliği 22 °SH'ye getirilir, 35-45 °C'de şirden mayasıyla mayalanır; 60-65 °C'ye kadar ısıtılırken pıhtı yoğrulup askılara asılarak tel yapı kazandırılır.
  3. Tuzla Basılmadan önce civil ve lor ayrı ayrı tuzlanır.
  4. Bidona bas Genellikle yüzde 70 civil ve yüzde 30 lor karıştırılarak plastik bidonlara sıkıca basılır; bidonun ağzı kapatılır.
  5. Suyunu al Bidonun kapağı delinir ya da cendere bezi konup ters çevrilerek salınan su boşaltılır.
  6. Küflendir 8-12 °C'de, küf gelişimi oluşuncaya kadar (en az 60 gün) bekletilir.
  7. Olgunlaştır Dinlenme odasında 2-3 gün süzülür; 2-4 °C'de 30-90 gün olgunlaştırılır, sonra 4 °C'de saklanır.

Nerede Keşfedilir?

Bu lezzetin nerede bulunabildiği henüz derlenmedi.

Erzurum Küflü Civil Peyniri (Göğermiş Peynir) Hakkında Sık Sorulanlar

Göğermiş peynir nedir?

Erzurum'da küflü civil peynirine verilen addır; bidonda basılan civil (ve lor) peynirinin doğal olarak küflenmesiyle olgunlaşır.

Küflü civil peynirine küf katılır mı?

Hayır. Tescil belgesine göre küf, 8-12 °C'de bekleyen bidonlarda kendiliğinden gelişir.

Küflü civil peyniri hangi peynirden yapılır?

116 numarayla tescilli Erzurum Civil Peyniri kullanılması zorunludur; isteğe göre yüzde 25-30 oranında lor peyniri katılır.

Erzurum Küflü Civil Peyniri ne zaman tescillendi?

164 numarayla, 1 Mart 2010'dan geçerli olmak üzere mahreç işareti olarak tescillendi; 17 Mart 2012'de Resmî Gazete'de ilan edildi.

Küflü civil peyniri ne kadar sürede olgunlaşır?

Tescil belgesine göre 8-12 °C'de en az 60 gün küflendirilir, ardından 2-4 °C'de 30-90 gün olgunlaştırılır ve 4 °C'de saklanır.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

  • Göğermiş peynir Erzurum'da yazılı kaynaklarda ilk ne zaman anılıyor?
  • Plastik bidondan önce peynir neye basılıyordu (deri tulum, küp)?
  • Bugün kaç üretici tescil amblemiyle küflü civil satıyor, yıllık üretim ne kadar?
  • Akademik çalışmalardaki mikotoksin bulguları üzerine üretimde bir değişiklik yapıldı mı?
  • Tescilin yıllık denetim sonuçları kamuya açık mı?
Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?