Gemrik Kutsal Alanı

Hakkında

Gemrik Kutsal Alanı, Kilis'in Musabeyli ilçesine bağlı Tokaçgemriği köyünün yaklaşık 1,5 kilometre güneyinde (kuş uçuşu), yöre halkının "Gemrik Tepesi Ziyareti" dediği noktada bulunan bir arkeolojik alandır. Alan, 1. derece arkeolojik sit olarak kayıtlıdır (Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü).

Tokaçgemriği, 2022 nüfusu 138 olan küçük bir köydür; 19. yüzyıl sonunda Alman şarkiyatçı Martin Hartmann köyü 15 haneli bir Türk yerleşimi olarak kaydetmiştir (Vikipedi).

Tarihçe

Kültür envanteri kaydına göre yapının, MÖ 2. binyıla tarihlenen ve "Teşup-A-dad-Bel" olarak anılan fırtına tanrısına adanmış bir kutsal alan olduğu düşünülmektedir (Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü). Alanda bilimsel bir kazı yapıldığına dair bilgi kaynaklarda yer almamaktadır; dolayısıyla tarihlendirme yüzey gözlemlerine dayanır.

Musabeyli çevresi uzun bir yerleşim geçmişine sahiptir. İlçe merkezinin eski adı Murat Höyük'tür (Vikipedi) ve aynı adı taşıyan höyüğün yüzeyinde MÖ 2. binyıla ait yoğun çanak çömlek parçaları görülür (Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü).

Neler görülür?

Alanda, iri (kiklopik) bazalt bloklarla örülmüş, dörtgene yakın ancak ovale çalan planlı bir yapı kalıntısı bulunur. Dış duvarlar yaklaşık 170-180 cm genişliğinde ve 180 cm yüksekliğindedir; batı tarafında yaklaşık 70 cm genişliğinde bir giriş yer alır (Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü). Yapının içinde yaklaşık 4 x 5 metre ölçülerinde, 80 cm kalınlığında duvarlarla çevrili bir mekân vardır; batı yanına bitişik oval biçimli kalıntılar da görülür. Alanın çevresinde yabani meşe ağaçları bulunur (Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü).

İlçedeki diğer alanlar

Musabeyli'de tescilli başka arkeolojik alanlar da vardır. Kurtaran köyünün yaklaşık 2 km güneyindeki ören yerinde, kaçak kazılarla açığa çıkan geometrik desenli bir erken Bizans dönemi taban mozaiği görülmüştür; Ağçakent köyündeki "Haraba" mevkii de erken Bizans dönemine ait bir köy yerleşimi olarak değerlendirilir (Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü). Murat Höyük ise eğimli bir arazide, alt eteğinden yaklaşık 40 metre yüksekliğe ulaşan bir höyüktür; tepesi bugünkü yerleşim nedeniyle düzleşmiş olup yüzeyin tamamı konutlarla kaplıdır (Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü).

Ziyaret

Alan düzenlenmiş bir ören yeri değildir; tabela, yürüyüş yolu ya da bekçi bulunduğuna dair bilgi yoktur. Yerel halkın "ziyaret" olarak andığı bir nokta olduğundan, gidilirken köy halkının hassasiyetlerine saygı gösterilmelidir. Tescilli sit alanında kazı yapmak, taş ya da buluntu almak yasaktır. Yolu bilmek için Tokaçgemriği köyünden yardım istenmesi önerilir.