Bayazhan Kent Müzesi

Hakkında

Bayazhan Kent Müzesi, Gaziantep'in Şahinbey ilçesine bağlı Akyol Mahallesi'nde, tarihi bir hanın içinde yer alan bir kent müzesidir (e-Yaşam Rehberi). Müze Gaziantep Büyükşehir Belediyesi'ne bağlıdır ve kentin tarihini, turistik yerlerini, doğal güzelliklerini, ekonomisini, el sanatlarını ve mutfağını tanıtır (Gaziantep İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü).

Tarihçe

Han, 1909'da tütün tüccarı Bayaz Ahmet Efendi tarafından yaptırılmıştır (Gaziantep İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü). Yapı tütün hanı olarak bölgenin ticari hayatında yer aldı. Bayaz Ahmet'in ticaret yolculuklarında Halep'te gördüğü bir konaklama yapısından esinlendiği ve inşaatta Halepli ustaların çalıştığı aktarılır (Yeni Ankara).

Birinci Dünya Savaşı ve sonrasında yapı askeri amaçla kullanıldı. Kentin işgali sırasında İngiliz kuvvetlerince karargâh olarak kullanıldı, Antep savunması sırasında ise cezaevi işlevi gördü. Hanın büyük salonunda Gaziantep'teki ilk film gösteriminin yapıldığı belirtilir (Yeni Ankara). 1922'de yapıyı satın alan Amil Müslüm Efendi burayı rakı fabrikasına dönüştürdü; han sonra uzun süre kapalı kaldı (e-Yaşam Rehberi).

Gaziantep Büyükşehir Belediyesi yapıyı 2005'te satın aldı. Yaklaşık dört yıl süren restorasyonun ardından han 2009'da kent müzesi olarak açıldı (Yeni Ankara). İncelenen kaynaklarda 2023 depremlerinde yapının hasar gördüğüne dair bir bilgi bulunmamaktadır.

Gaziantep Büyükşehir Belediyesi'nin işlettiği müzeler arasında yer alan Bayazhan, belediye müzelerinin özel günlerde ücretsiz ziyarete açıldığı uygulamalara dahil edilmiştir. Örneğin 8 Mart 2015'te belediye müzeleri kadınlara ücretsiz açılmış ve bir günde 5.470 kişi müzeleri ziyaret etmiştir (Mynet, 2015).

Mimari

Bayazhan, geniş bir avlu çevresinde düzenlenmiş üç katlı bir yapıdır (e-Yaşam Rehberi). Avlu ve restore edilmiş iç mekânlar bugün müze, sergi salonu ve yeme içme alanları olarak kullanılmaktadır.

Neler görülür?

Müzede bir kent maketi üzerinde kentin önemli noktaları işaretlenmiştir. Anıtsal ve sivil mimari örneklerinin maketleri de sergilenir (Gaziantep İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü). Antep fıstığı yetiştiriciliği, baklava yapımı, sedef kakma, bakırcılık ve kutnu dokumacılığı canlandırmalar ve mankenlerle anlatılır (Yeni Ankara).

Handa ayrıca galeri ve sergi salonu, yöresel yemekler sunan restoran, kafe ve el sanatları dükkânları bulunur (Gaziantep İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü).

Restore edilen han, müze işlevinin yanında bir kültür merkezi olarak da kullanılmaktadır (Gaziantep İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü). Avlu ve iç mekânlarda yöresel mutfak sunan işletmeler ile ziyaretçilere yönelik konaklama birimleri bulunduğu aktarılmaktadır (Yeni Ankara).

Ziyaret

Müze, kentin tarihi merkezindeki diğer belediye müzeleriyle birlikte gezilebilir. Resmi kaynaklarda güncel ziyaret saati ve giriş ücreti yayımlanmamıştır. Avludaki restoran ve kafeler müzeden bağımsız saatlerde çalışabilir.