Bingöl Burma Kadayıfı
Bingöl
Lezzet
Yedisu Horoz Kuru Fasulyesi
Yedisu · Bingöl
Yedisu Horoz Kuru Fasulyesi; Bingöl'ün Yedisu ilçesinde 1.598 m ortalama rakımda Peri Suyu ve kaynak sularıyla sulanan, iri, beyaz, ince kabuklu, 16-21 dakikada pişen ve dağılmayan bodur horoz çeşidi kuru fasulyedir; 2021'de menşe adıyla tescillendi.
- Yöre Yedisu
- Tür Baklagil
- Coğrafi işaret Menşe adı
- Tescil yılı 2021
- Ana malzeme Yedisu yerel horoz çeşidi kuru fasulye tanesi
- Servis Kuru fasulye olarak; 16 saat ıslatılıp 16-21 dakikada pişer
Yedisu Horoz Kuru Fasulyesi Hakkında
Yedisu Horoz Kuru Fasulyesi nedir?
Tescil belgesine göre Yedisu Horoz Kuru Fasulyesi, Yedisu ilçesinde Cumhuriyet döneminden bu yana üretilen, oturak (bodur) gelişen, Phaseolus vulgaris türünün horoz çeşidi kuru fasulyedir. Taneleri ince kabuklu, dolgun, beyaz, parlak ve oldukça iridir; genel olarak iç bükey böbrek biçimindedir.
Mutfakta nasıl davranır?
- Pişme: 16 saat ıslatıldıktan sonra 16-21 dakika
- Dağılmaz, kabuk atmaz; belgeye göre bu sayede aroması korunur
- Sülük çıkarmaz
- Yapısı unsu ve gevrektir, ağızda dağılır
- Protein: yüzde 22,41-23,7
Neden Yedisu?
Belge üç etkeni sayar. Mikroklima: 2.000 m'yi aşan dağlarla çevrili, ortalama 1.598 m rakımdaki ilçede kaynak suları ilk ve son don arasını açar; fasulye mayıs başından ekim ortasına kadar uzun sürede yetişir, baklalarını doldurur. Soğuk geceler: düşük gece sıcaklığı tanede eriyebilir şeker, protein ve C vitamini birikimini artırır. Su: sulama Peri Suyu ve yüksek kesimlerdeki kaynaklardan yapılır; magnezyum ve kalsiyumca zengin bu sular topraktaki sodyumu düşürür, bor içeriği de yaklaşık 0,15 mg/l'dir.
Sayılarla
- 100 tane: 52,92-58,50 g
- Tane: 7 mm'lik elek üstü (büyük taneli sınıf)
- Bakla: 12-15 cm; baklada 3-5 tane, bitkide 20-40 bakla
- Toprak: kumlu killi tın, pH ortalama 6,60
Coğrafi işaret
Bingöl İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün 27 Mart 2019 tarihli başvurusuyla, 12 Şubat 2021'de 670 numarayla menşe adı olarak tescil edildi. Coğrafi sınır: Bingöl ili Yedisu ilçesi.
Başka tescilli fasulyeler: Posof Fasulyesi, Gümüşhane Şeker Fasulyesi, Kelkit Şeker Fasulyesi.
- Coğrafi işaretli
- Menşe adı
- Baklagil
- Kuru fasulye
- Bingöl
- Yedisu
Lezzetin Hikâyesi
Tescil belgesi, Yedisu'da fasulyenin kuruyup kurumadığının bir ölçü aletiyle değil kulakla anlaşıldığını yazar: kuru taneler birbirine çarptığında tiz bir ses çıkarır. Depoya girecek fasulyenin nemi yüzde 14'ü geçmemelidir.
Tohum da her yıl üreticinin kendi hasadından gelir; bir önceki mahsulün içinden popülasyonu en iyi temsil eden taneler seçilir. Engebeli tarlalarda toprak hâlâ karasabanla sürülür. Hasat edilen bitkiler küçük yığınlar hâlinde tarlada 3-5 gün bekletilir, harmandan sonra taneler jüt çuvallarda, yerden en az 7 cm yükseltilmiş ızgaraların üzerinde saklanır.
Nasıl Üretilir?
- Tarlayı temizle ve gübrele Anız ve bitki artıkları temizlenir; sonbaharda dekara 2-3 ton yanmış çiftlik gübresi dağıtılır. Kimyasal gübre kullanılmaz.
- Sonbaharda sür Uygun arazi soklu pullukla 25-30 cm, engebeli arazi karasabanla 20-25 cm derinlikte işlenir.
- İlkbaharda hazırla Toprak tava gelince kültivatör-tırmıkla ikinci kez sürülür; toprak fazla sıkıştırılmaz, tarla tesviye edilir.
- Tohumu seç Bir önceki hasattan popülasyonu temsil eden taneler ayrılır.
- Ek Mayısın ilk yarısından haziran başına kadar dekara 10-12 kg tohum ekilir; sıra arası 45-70 cm, sıra üzeri 8-10 cm, derinlik killi toprakta 4-6 cm, kumlu toprakta 6-8 cm.
- Çapala Kaymak bağlayan toprak kırılır; bitki 10-15 cm olunca, çiçeklenmeden hemen önce ve çiçeklenmede çapa yapılır.
- Sula İlk sulama çiçek ve bakla döneminde yapılır; sonra 12-15 günde bir, Peri Suyu ve kaynak sularıyla salma ya da karık usulü sulanır (sezonda toplam 300-450 mm).
- Hasat et Eylülün ikinci yarısından ekimin ilk yarısına kadar, baklaların en az yüzde 60'ı sarardığında elle ya da orakla hasat edilir.
- Kurut, harmanla ve ayıkla Bitkiler tarlada 3-5 gün küçük yığınlarda bekletilir, harmanlanır; nem yüzde 14'e inene kadar kurutulur. Kırık, cılız ve lekeli taneler ayıklanır, jüt çuvallarda en az 7 cm yükseklikteki ızgaralar üzerinde saklanır.
Nerede Keşfedilir?
Bu lezzetin nerede bulunabildiği henüz derlenmedi.
Yedisu Horoz Kuru Fasulyesi Hakkında Sık Sorulanlar
Yedisu horoz fasulyesi kaç dakikada pişer?
Tescil belgesine göre 16 saat ıslatıldıktan sonra 16-21 dakikada. Piştiğinde dağılmaz ve kabuk atmaz.
Horoz fasulye nedir?
Yedisu'da yetişen, bodur gelişen, iri, beyaz ve ince kabuklu bir kuru fasulye çeşididir; 100 tanesi 52,92-58,50 g gelir.
Yedisu fasulyesi hangi suyla sulanır?
Peri Suyu ve yüksek kesimlerdeki kaynak sularıyla. Belgeye göre bu suların magnezyum ve kalsiyum zenginliği ürün kalitesini olumlu etkiler.
Yedisu fasulyesinde kimyasal gübre kullanılır mı?
Hayır; yalnız yanmış çiftlik gübresi kullanılır.
Yedisu Horoz Kuru Fasulyesi ne zaman tescillendi?
12 Şubat 2021'de, Bingöl İl Tarım ve Orman Müdürlüğü adına 670 numarayla menşe adı olarak tescillendi.
Evde Böyle Yapıyoruz
Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.
Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.
Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Bilmediklerimiz
Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.
Kaynaklar
Katkıda Bulun
Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.
Katkıda bulununAynı Yöreden Diğer Lezzetler
Tüm lezzetleri gör-
-
Bingöl Çobantaşı Kavurması
Bingöl
-
Bingöl Balı
Bingöl
-
Guldar Domatesi
Bingöl
-
Sivan Dut Pekmezi
Genç
Fotoğraf Galerisi
Fotoğraf bekleniyor
Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.