Ardahan Çiçek Balı
Ardahan
Lezzet
Posof Fasulyesi
Posof · Ardahan
Posof Fasulyesi; Ardahan'ın Posof ilçesinde 1.200-1.600 m rakımda yetişen, iri, beyaz, böbrek biçimli ve parlak taneli, iriliğine rağmen yaklaşık 34 dakikada pişen ve kabuk atmayan sırık fasulyesidir; 2020'de menşe adıyla tescillendi.
- Yöre Posof
- Tür Baklagil
- Coğrafi işaret Menşe adı
- Tescil yılı 2020
- Ana malzeme Posof yerel sırık fasulyesi tanesi
- Servis Kuru fasulye olarak; haşlanıp yemeklerde
Posof Fasulyesi Hakkında
Posof Fasulyesi nedir?
Tescil belgesine göre Posof Fasulyesi, tam sarılıcı (sırık) ve geççi bir fasulye bitkisidir. Taneleri beyaz, iri, böbrek biçimli ve parlak; baklaları sert kılçıklı, iri, orta uzunlukta, üzeri kısa tüylü ve kalındır.
Onu özel yapan ne?
Belgenin öne çıkardığı özellik pişme davranışıdır. Normalde iri taneli fasulyeler daha geç pişer; Posof Fasulyesi ise çok iri ve ağır tanesine rağmen yaklaşık 34 dakikada pişer. Kabuğu ince olduğu için piştiğinde kabuğu ayrılmaz, yalnız kabukta kılcal çatlaklar oluşur.
Sayılarla
- 100 tane (kuru): 97,35 g; ıslatılmış 175,65 g
- Tane: 17,2 mm uzunluk, 11,25 mm genişlik, 8,4 mm kalınlık
- Ham protein: yüzde 22
- Bitki boyu: 250-450 cm
- Baklada tane: 3-5; bakla boyu 10-15 cm
- Verim: dekara 250-400 kg
- Makineli hasat: uygun değil
İklim ve rakım
Posof, Türkiye'nin en düşük sıcaklıklarının ölçüldüğü Kuzeydoğu Anadolu'da olmasına rağmen daha ılıktır. Belgeye göre 27 yıllık verilerle yıllık ortalama sıcaklık 7 °C, yağış 611,7 mm'dir; ilçe Doğu Anadolu'nun karasal ikliminden Karadeniz'in nemli iklimine geçişte yarı nemli bir mikroklimaya sahiptir. Fasulye 1.200-1.600 m arasında yetişir; daha yüksekte iklim ideal gelişimine izin vermez. Sonbaharda gündüzlerin çok ısınmaması ve serin rüzgâr taneleri daha dolgun ve parlak yapar.
Coğrafi işaret
Ardahan Ticaret ve Sanayi Odası'nın 28 Şubat 2020 tarihli başvurusuyla, 23 Kasım 2020'de 609 numarayla menşe adı olarak tescil edildi. Coğrafi sınır: Ardahan ili Posof ilçesi.
Aynı ilçeden: Posof Elması.
- Coğrafi işaretli
- Menşe adı
- Baklagil
- Kuru fasulye
- Ardahan
- Posof
Lezzetin Hikâyesi
Tescil belgesine göre Posof Fasulyesi çok eski yıllardan beri halk tarafından bilinir ve "atadan, dededen kalan" bir üretim kültürüyle yetiştirilir. Toprak hazırlığı dışında bütün süreç beden gücüyle, klasik tekniklerle yürütülür ve tohumlar değiştirilmeden bugüne kadar gelmiştir.
Hasat, belgenin "yöreye ait bir özellik" dediği emek yoğun bir işlemdir. Baklalar aynı anda olgunlaşmaz; sarardıkça bitkiden tek tek toplanır, her ay en az 2-3 kez tarlaya girilir. Hasat, sonbaharda kırağı düşüp bitkiyi yakana kadar sürer; son baklalar da toplanıp kurutulur ve elle harmanlanır.
Nasıl Üretilir?
- Sonbaharda sür Ekim-kasımda tarla soklu pullukla 20 cm derinlikte sürülür; kesekler kışın donma-çözülmeyle dağılır.
- Gübrele Sonbaharda dekara 2-3 ton hayvan gübresi verilip pullukla toprağa karıştırılır. Hasada kadar kimyasal gübre ya da ilaç kullanılmaz.
- Yatağı hazırla İlkbaharda, toprağın tavına göre kazayağı-tırmık kombinasyonuyla ekime hazırlanır; gereğinden fazla işlemeden kaçınılır.
- Ek Mayısın son iki haftası ile haziranın ilk haftasında, sıra arası 70-80 cm, sıra üzeri 30-40 cm olan ocaklara 3-4 tohum düşecek şekilde, dekara 13-15 kg tohumla ekilir.
- Sula Toprak kuruysa ekimden önce, nemi azsa ekimde sulanır; bitkiler 10-15 cm olunca yeniden sulanır. Sezon boyunca yağışa göre 8-10 kez karık usulü sulama yapılır.
- Çapala Çıkıştan önce ve bitkiler 10-15 cm boylanınca çapalanır, karıklar açılıp boğaz doldurulur; otların 10-15 cm'yi aşmasına izin verilmez.
- Elle hasat et Ağustosun ilk haftasından sonra sararan baklalar bitkiden tek tek toplanır; her ay en az 2-3 kez, sonbaharda kırağı düşene kadar.
- Kurut ve harmanla Baklalar güneşte iyice kurutulur ve elle harmanlanır.
- Temizle Taneler yeniden kurutulur, yabancı maddeler ve buruşuk taneler ayıklanarak satışa hazırlanır.
Nerede Keşfedilir?
Bu lezzetin nerede bulunabildiği henüz derlenmedi.
Posof Fasulyesi Hakkında Sık Sorulanlar
Posof fasulyesi kaç dakikada pişer?
Tescil belgesindeki ölçüme göre yaklaşık 34 dakika (±10). İri tanesine rağmen kısa sürede pişer ve kabuğu ayrılmaz.
Posof fasulyesi neden kabuk atmaz?
Belgeye göre kabuğu incedir; piştiğinde kabuk ayrılmaz, yalnız üzerinde kılcal çatlaklar oluşur.
Posof fasulyesi nasıl yetiştirilir?
Sırık fasulyesidir, 1.200-1.600 m rakımda yetişir. Yalnız hayvan gübresi kullanılır, sezonda 8-10 kez karık sulaması yapılır ve baklalar kırağıya kadar elle tek tek toplanır.
Posof fasulyesi nasıl tanınır?
Taneleri beyaz, iri, böbrek biçimli ve parlaktır; 100 kuru tane yaklaşık 97 g gelir.
Posof Fasulyesi ne zaman tescillendi?
23 Kasım 2020'de, Ardahan Ticaret ve Sanayi Odası adına 609 numarayla menşe adı olarak tescillendi.
Evde Böyle Yapıyoruz
Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.
Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.
Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Bilmediklerimiz
Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.
Kaynaklar
Katkıda Bulun
Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.
Katkıda bulununAynı Yöreden Diğer Lezzetler
Tüm lezzetleri gör-
-
Ardahan Kavılca Buğdayı
Ardahan
-
Ardahan Kaz Eti
Ardahan
-
Ardahan Hingeli (Hangel)
Ardahan
-
Göle Kaşarı
Ardahan
Fotoğraf Galerisi
Fotoğraf bekleniyor
Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.