Gümüşhane Deleme Peyniri
Gümüşhane
Lezzet
Gümüşhane Şeker Fasulyesi
Gümüşhane
Gümüşhane Şeker Fasulyesi; Gümüşhane merkez ve Torul'da 800-1.800 m rakımda suni gübre ve ilaç kullanılmadan yetişen, göbeğinde limon sarısı leke bulunan, 13-18 dakikada pişen beyaz kuru fasulyedir; 2019'da menşe adıyla tescillendi.
- Yöre Gümüşhane
- Tür Baklagil
- Coğrafi işaret Menşe adı
- Tescil yılı 2019
- Ana malzeme Gümüşhane yerel şeker fasulyesi tanesi
- Servis Kuru fasulye olarak; 13-18 dakikada pişer
Gümüşhane Şeker Fasulyesi Hakkında
Gümüşhane Şeker Fasulyesi nedir?
Tescil belgesine göre Gümüşhane Şeker Fasulyesi (Phaseolus vulgaris), Gümüşhane il merkezi ve köyleri ile Torul ilçesinde yetişen, uzun-yuvarlak, beyaz bir kuru fasulyedir. Tadı hafif unsu, pamuksu ve yumuşaktır; aroması yüksektir, erken pişer ve çok şişer.
Nasıl tanınır?
Belgeye göre duyusal tespitte en önemli işaret, tanenin göbek (hilum) bölgesindeki limon sarısı lekelerdir. Tane kabuğunda kılcal damar biçiminde kırmızı renklenme görülmemelidir.
Onu özel yapan ne?
Pişme süresi 13-18 dakikadır; belge bunu kuru fasulye için oldukça düşük bir süre olarak niteler. Normal pişirmede tane dağılmaz.
İkinci özellik yetişme süresidir. Fasulye bölgenin iklimine uyum sağlamıştır: ilkbahar donlarının bittiği nisan sonu-mayıs başından sonbahar donlarının başlamadığı eylül başına kadar olan kısa dönemde olgunlaşır.
Sayılarla
- Pişme: 13-18 dakika
- Protein: yüzde 25,5-28
- 100 tane: 60-95 g; tohum 12,5-18 mm uzunluk, 10,1-12 mm çap
- Rakım: 800-1.800 m
- Verim: dekara 172-295 kg
- Rutubet: en çok yüzde 14
Belgeye göre yetiştiricilikte hiçbir suni gübre ve bitki koruma ürünü kullanılamaz.
Coğrafi işaret
Gümüşhane Ticaret ve Sanayi Odası'nın 19 Mart 2018 tarihli başvurusuyla, 3 Aralık 2019'da 472 numarayla menşe adı olarak tescil edildi. Coğrafi sınır: Gümüşhane merkez ve Torul ilçesi.
Aynı ilin öteki şeker fasulyesi: Kelkit Şeker Fasulyesi.
- Coğrafi işaretli
- Menşe adı
- Baklagil
- Kuru fasulye
- Gümüşhane
- Torul
Lezzetin Hikâyesi
Tescil belgesi fasulyenin asıl hünerini iklimle yarışında görür. Gümüşhane'nin zor koşullarında fasulye, soğuğa ve dona yakalanmadan kısa sürede olgunlaşmak zorundadır. Yöre çiftçileri bu takvimi iyi bilir; ekimi nisan sonu-mayıs başında, ilkbahar donları geçtikten sonra tamamlarlar.
Hasattan sonra taneler güneş altında sergi bezlerinde kurutulur ve ambarlarda, çuvallarda, varillerde ya da yöresel küleklerde saklanır. Tanenin kendisi aynı zamanda gelecek yılın tohumudur.
Nasıl Üretilir?
- Tarlayı seç Nadasa bırakılmış ya da nöbetleşe ekim yapılmış, dinlendirilmiş tarlalar seçilir; güzden pullukla sürülen tarlada verim daha yüksektir.
- Gübrele Toprak yanmış hayvan gübresiyle güçlendirilir. Suni gübre ve bitki koruma ürünü kullanılmaz.
- Ek Nisan sonu-mayıs başında, ilkbahar donları geçtikten sonra elle ya da pullukla ekilir; sıra arası 40-50 cm, tohum derinliği ortalama 5 cm.
- Sıklığı koru Metrekareye 30 tohumdan fazla ekilmez; sık ekimde verim düşer.
- Gerekirse sula Mevsimin sıcak ve kurak gidişine göre sulama yapılır.
- Hasat et Ağustos-eylülde, sıcaklık yeterli olgunluğa izin verince hasat edilir.
- Ayır ve boyla Taneler bitkiden ayrılır, elenip boylanır.
- Kurut ve sakla Güneş altında sergi bezlerinde kurutulur; ambar, çuval, torba, varil ya da külekte saklanır. Rutubet en çok yüzde 14 olmalıdır.
Nerede Keşfedilir?
Bu lezzetin nerede bulunabildiği henüz derlenmedi.
Gümüşhane Şeker Fasulyesi Hakkında Sık Sorulanlar
Gümüşhane şeker fasulyesi kaç dakikada pişer?
Tescil belgesine göre 13-18 dakikada. Normal pişirmede tane dağılmaz.
Gümüşhane şeker fasulyesi nasıl tanınır?
Beyaz, uzun-yuvarlak tanelerin göbek bölgesinde limon sarısı lekeler bulunur. Kabukta kırmızı damarlanma olmamalıdır.
Gümüşhane şeker fasulyesi ile Kelkit şeker fasulyesi aynı mı?
Hayır, iki ayrı tescildir. Gümüşhane'ninki merkez ve Torul'da yetişir, göbeğinde limon sarısı leke vardır ve 13-18 dakikada pişer. Kelkit'inki Kelkit, Şiran ve Köse'de yetişir, pembe göbekli taneler içerir ve 22-27 dakikada pişer.
Gümüşhane şeker fasulyesinde gübre kullanılır mı?
Yalnız yanmış hayvan gübresi. Belgeye göre suni gübre ve bitki koruma ürünü kullanılamaz.
Gümüşhane Şeker Fasulyesi ne zaman tescillendi?
3 Aralık 2019'da, Gümüşhane Ticaret ve Sanayi Odası adına 472 numarayla menşe adı olarak tescillendi.
Evde Böyle Yapıyoruz
Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.
Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.
Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Bilmediklerimiz
Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.
Kaynaklar
Katkıda Bulun
Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.
Katkıda bulununAynı Yöreden Diğer Lezzetler
Tüm lezzetleri gör-
-
Gümüşhane Dut Pestili
Gümüşhane
-
Gümüşhane Ekmeği
Gümüşhane
-
Gümüşhane Kuşburnu Nektarı
Gümüşhane
-
Gümüşhane Sironu
Gümüşhane
Fotoğraf Galerisi
Fotoğraf bekleniyor
Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.