İçeriğe geç
Lezzet

Erzurum Peynir Helvası (Hores)

Erzurum

Erzurum Peynir Helvası ya da Hores; civil peyniri, un ve süt kaymağıyla bakır tavada pişen, tuzlu tadıyla bilinen, 2021'de tescillenmiş Erzurum lezzeti.

Erzurum Peynir Helvası (Hores) Hakkında

Peynir helvası nedir?

Tescil belgesine göre Erzurum Peynir Helvasının ana ham maddesi Erzurum Civil Peyniridir; ayrıca buğday unu ya da kepekli un, süt kaymağı ve tuz kullanılır. Bakır tavada pişirilir ve rengi açık kahverengiden koyu kahverengiye kadar değişebilir.

Adı helva ama tuzlu

Türkiye'de "helva" denince tatlı akla gelir; tescil belgesi ise Erzurum Peynir Helvasını tuzlu bir helva olarak tanımlar. Yörede "hores" adıyla da bilinir.

Tescile göre bileşimi (100 kg'da): kuru madde 82-89,5 kg, yağ 33-45 kg, protein 10,11-15,5 kg, tuz 0,5-0,7 kg. Tuz yalnızca peynire, ağırlığının yüzde 1'i oranında eklenir.

Akademik bir ölçüm

Şengül ve Ertugay'ın 2006'da yayımlanan çalışmasında Erzurum köylerinden alınan örneklerde ortalama kuru madde yüzde 84,32, yağ yüzde 37,44, protein yüzde 13,75, tuz yüzde 0,58 bulundu. Çalışma bileşimin örnekten örneğe çok değiştiğini belirtir.

Coğrafi işaret

Erzurum Ticaret Borsası'nın 11 Kasım 2019'daki başvurusuyla 16 Temmuz 2021'de 806 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Erzurum ilidir.

İlgili lezzetler

Civil peynirinin öteki tescilli kullanımları için Erzurum Küflü Civil Peyniri ve Erzurum Su Böreği, tescilli bir başka tatlı için Erzurum Hasuta sayfalarına da bakabilirsin. İldeki gezilecek yerler Erzurum sayfasında.

  • Coğrafi işaretli
  • Erzurum
  • Peynir
  • Civil

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi helvanın yörede "hores" adıyla da bilindiğini belirtir; geçmişine dair belirli bir tarih ya da kişi vermez.

Nasıl Hazırlanır?

Malzemeler

Helva için

  • 1 kg süt kaymağı
  • 5 yemek kaşığı buğday unu ya da kepekli un
  • 400 g taze, tuzsuz Erzurum Civil Peyniri
  • tuz (peynirin ağırlığının yüzde 1'i, yaklaşık 4 g)

Hazırlanışı

  1. Kaymağı kaynat Bakır tavada 1 kg süt kaymağı, kesilmemesine ve köpürmemesine dikkat edilerek 15-20 dakika kaynatılır.
  2. Unu kavur Erimiş kaymağa 5 yemek kaşığı buğday ya da kepekli un azar azar eklenir; kısık ateşte tahta kaşıkla yaklaşık 15 dakika kavrulur.
  3. Yağın kusmasını bekle Yağ yüzeye çıkınca (yörede "yağın kusması" denir) tava ateşten alınır, 70-80 °C'ye kadar soğutulur.
  4. Peyniri hazırla 400 g taze, tuzsuz Civil peyniri didiklenerek tel tel ayrılır; pamuklu bezde suyu sıkılır.
  5. Tuzla ve ekle Peynir, ağırlığının yüzde 1'i oranında tuzlanıp kavrulmuş una eklenir.
  6. Karıştır Tahta kaşıkla peynir eriyene kadar karıştırılır.
  7. Sakla +4 °C'de en fazla 10 gün saklanır; daha uzun süre için şoklanır.

Bu Yemekte Kullanılan Yöresel Ürünler

Nerede Keşfedilir?

Bu lezzetin nerede bulunabildiği henüz derlenmedi.

Erzurum Peynir Helvası (Hores) Hakkında Sık Sorulanlar

Peynir helvası tatlı mı?

Hayır. Tescile göre tuzlu bir tada sahiptir.

Peynir helvası hangi peynirle yapılır?

Ana ham maddesi Erzurum Civil Peyniridir.

Hores ne demek?

Erzurum Peynir Helvasının yöredeki diğer adıdır.

Erzurum Peynir Helvası ne zaman tescillendi?

16 Temmuz 2021'de, Erzurum Ticaret Borsası adına 806 numarayla mahreç işareti olarak tescillendi.

Peynir helvası nasıl saklanır?

Tescil belgesine göre +4 °C'de en fazla 10 gün saklanır; daha uzun süre için şoklanır.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

  • "Hores" adı nereden geliyor?
  • Peynir helvası Erzurum'da hangi günlerde, hangi sofralarda yapılırdı?
  • Bugün Erzurum'da peynir helvasını ticari olarak satan kaç yer var?
  • Kepekli unla yapılan helva ile beyaz unla yapılan arasında yörede hangisi daha eski?
  • Bakır tava yerine başka bir tava kullanılırsa tescil koşulları bozulmuş sayılır mı?
Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?

Haritada Keşfet Rotaları Gör