Torul, tarihi Torul Kalesi ve Zigana Dağı ile bilinen bir Gümüşhane ilçesi. Harşit Çayı vadisindeki doğası, yaylaları ve gezilecek yerleri bu rehberde keşfet.
İlGümüşhane
Yer sayfası5
Köy/mahalle37
Rakım1020 m
İl merkezine mesafe23 km
Torul Hakkında
Torul, Gümüşhane il merkezinin kuzeyinde, Harşit Çayı’nın dar ve derin vadisinde kurulu ilçedir. Yaklaşık 1.020 metre rakımdaki ilçe merkezi, Trabzon’u İran’a bağlayan tarihi transit yol üzerindedir. 2025 verilerine göre ilçede 9.779 kişi yaşar. Torul Kalesi’nin üzerindeki cam seyir terası, Zigana Dağı, Artabel ve Limni gölleri ile Karaca Mağarası, ilçeyi Gümüşhane’nin doğa turizmi merkezi yapar.
Tarihçe
Kaynaklarda bölgede antik çağda Dril adlı bir kabilenin yaşadığı belirtilir; Osmanlı döneminde Rumca konuşanlar kasabaya Ardasa derdi. Bizans ve Trabzon İmparatorluğu döneminde Zigana geçidini denetleyen Kabasitas ailesi Torul Kalesi’nde oturuyordu. Kale ve çevresi 15. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı yönetimine geçti. Torul’da belediye teşkilatı 1876’da kuruldu. Ağustos 1916’da Rus ordusunun eline geçen kasaba, işgal sonunda büyük ölçüde harap oldu; Cumhuriyet döneminde Gümüşhane’ye bağlı ilçe olarak yeniden yapılandı.
Coğrafya ve iklim
İlçe, kuzeyde Zigana Dağları, güneyde Gümüşhane Dağları arasında, dağlık ve engebeli bir arazide uzanır; yüzölçümü yaklaşık 973 km²’dir. Karadeniz’den gelen nemli havanın etkisiyle yamaçlar ladin ve çam ormanlarıyla kaplıdır. İklim geçiş özelliği taşır: yazlar ılık, kışlar karlıdır; Zigana çevresi yılın beş ayı kar altındadır. Ekonomi tarım, hayvancılık, ormancılık ve gelişen kırsal turizme dayanır.
Gezilecek yerler
Torul Kalesi ve Cam Seyir Terası: Harşit vadisine 300 metreden fazla yükseklikten bakan kayalık üzerindeki kale ve cam zeminli teras, ilçenin simgesidir.
Karaca Mağarası: Gümüşhane–Torul yolu üzerinde, sarkıt ve dikitleriyle ilin turizme açık tek mağarası.
Artabel Gölleri Tabiat Parkı: Yüksek dağ buzul gölleri; yaz aylarında kamp ve yürüyüş rotasıdır.
Limni Gölü Tabiat Parkı: Ormanla çevrili, günübirlik piknik ve yürüyüşe uygun göl.
Zigana Dağı ve Kayak Merkezi: Zigana geçidinin yakınındaki kayak tesisleri aralık–mart arasında açıktır.
Yöresel lezzetler
Torul mutfağı Karadeniz ile Doğu Anadolu’nun buluştuğu bir sofradır. Mısır unu ve tereyağıyla yapılan kuymak, ilçede en sık karşılaşılan yemektir. Gümüşhane’nin coğrafi işaretli dut pestili ve kömesi, sironu, lemis, yayla tereyağı ve peynirleri de sofraların vazgeçilmezidir. Yol üzerindeki lokantalarda alabalık ve kuzu etli yemekler de bulunur.
Yönetim
Torul Kaymakamı Koray Çelik’tir; 28 Mayıs 2025’te Resmî Gazete’de yayımlanan kararnameyle atanmış ve 30 Haziran 2025’te göreve başlamıştır. Torul Belediye Başkanı, 31 Mart 2024 seçimini kazanan Evren Evrim Özdemir’dir (MHP). İlçede belde belediyesi bulunmaz. Valilik muhtarlık listesine göre ilçe merkezi 8 mahalleden oluşur ve ilçeye 37 köy bağlıdır.
Ulaşım
Torul, Gümüşhane il merkezine yaklaşık 30–35 km uzaklıktadır ve Trabzon–Gümüşhane D-885 kara yolu üzerindedir. Mayıs 2023’te açılan yaklaşık 14,5 km uzunluğundaki Zigana Tüneli, Torul ile Trabzon’un Maçka ilçesini birbirine bağlar ve kış ulaşımını büyük ölçüde kolaylaştırmıştır. En yakın havalimanı Trabzon Havalimanı’dır. Gümüşhane ve Trabzon arasında çalışan otobüs ve minibüsler ilçeden geçer; Kürtün’e giden Harşit vadisi yolu da Torul’dan ayrılır.
Torul Cebeli köyünde, Gümüşhane merkezine 17 km. Beş salonlu, sarkıt ve dikit çeşitliliğiyle tanınan mağara; 15 Nisan–15 Kasım arası açık, kışın kapalı.
Zigana Dağı, Torul ile Maçka arasında 2.032 m rakımlı tarihi geçit; aralık–mart arası açık kayak merkezi ve yaz yürüyüşleriyle Gümüşhane’nin kış durağı.
Sitemizde çerezler kullanıyoruz. Zorunlu çerezler her zaman aktiftir, diğer çerezleri tercihlerinizle yönetebilirsiniz.
Detaylı bilgi için Çerez Politikası sayfasını inceleyin.
Çerez tercihlerinizi yönetin
Sizlere daha iyi bir deneyim sunabilmek için çerezler kullanıyoruz. Tercihlerinizi istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz.
Zorunlu çerezlerSitenin çalışması için gereklidir, kapatılamaz.Her zaman aktif
Analitik çerezlerSitenin nasıl kullanıldığını anlamamıza yardımcı olur.
Pazarlama çerezleriİlgi alanlarınıza uygun içerik göstermek için kullanılır.