Gümüşhane Deleme Peyniri
Gümüşhane
Lezzet
Gümüşhane Sironu
Gümüşhane
Gümüşhane Sironu; külle sıvanmış demir saclarda odun ateşinde kısmen pişirilen ince yufkaların en az dört kez katlanıp 1-2 cm kesilmesi ve kurutulmasıyla yapılan, yoğurt ve kızdırılmış tereyağıyla sunulan unlu mamuldür; 2017'de mahreç işaretiyle tescillendi.
- Yöre Gümüşhane
- Tür Hamur işi
- Coğrafi işaret Mahreç işareti
- Tescil yılı 2017
- Ana malzeme Un, su…
- Servis Ara sıcak ya da soğuk meze; yoğurt, kızdırılmış tereyağı ve cev…
Gümüşhane Sironu Hakkında
Gümüşhane Sironu nedir?
Tescil belgesine göre Gümüşhane Sironu, aperatif olarak tüketilen geleneksel bir unlu mamuldür; isteğe göre ara sıcak ya da soğuk meze olarak yenir. Hamuru yalnız un, su ve tuzdan oluşur.
Nasıl yapılır?
Hamur ince yufkalara açılır. Yufkalar, altı meşe odunu külünden yapılmış bir çamurla 3-5 mm sıvanmış özel demir saclarda, açık odun ateşinde kısmen pişirilir. Ardından 4-6 kez katlanır (turlanır) ve 1-2 cm boyunda kesilir. Kesilen parçalar gölgede, geniş tepsilerde yan yana dizilerek 1-2 gün kurutulur.
Nasıl tanınır?
- Biçim: katlanmış parçalar dikdörtgen prizmayı andırmalı, yuvarlak olmamalıdır
- Turlama: en az 4 kez
- Yufka kalınlığı: en çok 1,2 mm
- Yufka ağırlığı: 100 adet 260-380 g
- Nem: en çok yüzde 17
Belgeye göre kurutulmuş siron, nem almayan bir ortamda 24 ay bozulmadan saklanabilir.
Nasıl sunulur?
Siron metal tabaklara yassı şekilde yan yana dizilip fırında ısıtılır. Üzerine, sironları örtecek kadar sulandırılmış ya da süzme yoğurt yayılır; onun üstüne kızdırılmış tereyağı ve isteğe göre ceviz serpilir.
Coğrafi işaret
Gümüşhane İl Özel İdaresi'nin 21 Mart 2014 tarihli başvurusuyla, 27 Ekim 2017'de 222 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Gümüşhane'dir.
Aynı ilden: Gümüşhane Ekmeği, Kelkit Ketesi.
- Coğrafi işaretli
- Mahreç işareti
- Hamur işi
- Siron
- Gümüşhane
Lezzetin Hikâyesi
Tescil belgesi sironun asıl zanaatini sacda görür. Sacın altı meşe külünden yapılan bir çamurla sıvanır ve çamur kuruduktan sonra kullanılır. Yufka odun alevinde yalnız kısmen pişirilir; belge bunu renk ölçümüyle denetler: yufka çiğ kalmamalı, yanmamalı da.
Belgeye göre siron, yörenin kültürel birikimiyle bugüne ulaşmış bir üründür ve hazırlanması da pişirilmesi de ustalık ister. Kurutulup iki yıl saklanabilmesi, onu yörede kışa ve misafire hazır bekleyen bir yiyecek yapar.
Nasıl Hazırlanır?
- Hamuru yoğur 1.000 g un, 500-600 ml su ve 5-10 g tuz yoğrulur.
- Sacı hazırla Demir sacın altı meşe odunu külünden hazırlanan çamurla 3-5 mm sıvanır; çamur kuruyunca sac kullanılır.
- Yufka aç Hamur en çok 1,2 mm kalınlığında yufkalara açılır.
- Kısmen pişir Yufkalar açık odun ateşindeki sacda yalnız kısmen pişirilir; yanmamalıdır.
- Turla Her yufka en az 4, en çok 6 kez katlanır.
- Kes Katlanan yufka 1-2 cm boyunda, dikdörtgen prizma biçimli parçalara kesilir.
- Kurut Parçalar gölgede geniş tepsilere yan yana sıkıca dizilip 1-2 gün kurutulur; nem almayan yerde 24 ay saklanır.
- Isıt Servisten önce sironlar metal tabağa yassı şekilde yan yana dizilip fırında ısıtılır.
- Sun Üzerine sironları örtecek kadar sulandırılmış ya da süzme yoğurt yayılır; kızdırılmış tereyağı ve isteğe göre ceviz serpilir.
Nerede Keşfedilir?
Bu lezzetin nerede bulunabildiği henüz derlenmedi.
Gümüşhane Sironu Hakkında Sık Sorulanlar
Gümüşhane sironu nedir?
Tescil belgesine göre külle sıvanmış sacda kısmen pişirilen ince yufkaların katlanıp kesilmesi ve kurutulmasıyla yapılan, ara sıcak ya da soğuk meze olarak yenen unlu mamuldür.
Siron nasıl servis edilir?
Fırında ısıtılır; üzerine sulandırılmış ya da süzme yoğurt, kızdırılmış tereyağı ve isteğe göre ceviz konur.
Sironun şekli neden köşeli?
Belgeye göre katlanmış siron dikdörtgen prizmayı andırmalıdır; yuvarlak siron tescil ölçütüne uymaz.
Kuru siron ne kadar saklanır?
Nem almayan bir ortamda 24 ay.
Gümüşhane Sironu ne zaman tescillendi?
27 Ekim 2017'de, Gümüşhane İl Özel İdaresi adına 222 numarayla mahreç işareti olarak tescillendi.
Evde Böyle Yapıyoruz
Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.
Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.
Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Bilmediklerimiz
Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.
Kaynaklar
Katkıda Bulun
Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.
Katkıda bulununAynı Yöreden Diğer Lezzetler
Tüm lezzetleri gör-
-
Gümüşhane Dut Pestili
Gümüşhane
-
Gümüşhane Ekmeği
Gümüşhane
-
Gümüşhane Kuşburnu Nektarı
Gümüşhane
-
Gümüşhane Şeker Fasulyesi
Gümüşhane
Fotoğraf Galerisi
Fotoğraf bekleniyor
Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.