İçeriğe geç
Temsili görsel · Süleymaniye Camii ve Eski Gümüşhane
Rota

Gümüşhane’de gezilecek yerler: 3 günlük plan ve ilçe ilçe tam liste

Gümüşhane

Gümüşhane’de gezilecek yerler: 1. gün il merkezi, 2. gün Torul ve Zigana, 3. gün Kelkit, Şiran ve Köse; Krom, Santa ve yaylalar için ek gün, 22 yerin listesi.

Gümüşhane’yi üç günde gezmenin en sağlam yolu ilk günü il merkezindeki gümüş kentine, ikinci günü kuzeyde Harşit vadisi ile Zigana’ya, üçüncü günü güneyde Kelkit Çayı havzasına ayırmak; Krom, Santa ve yaylalar ise ayrı günler istiyor.

Kısa cevap

İlk gün Gümüşhane Müzesi, Süleymaniye Camii ve Eski Gümüşhane, Canca Kalesi ve Kov Kalesi; ikinci gün Karaca Mağarası, Torul Kalesi ve Cam Seyir Terası ve Zigana Dağı ve Kayak Merkezi; üçüncü gün Satala Antik Kenti, Tomara Şelalesi ve Yaylım Köyü Kilisesi. Karayolları cetveline göre il merkezinden Torul 23, Köse 47, Şiran 89 km [1]. Saat ve ücretlerin çoğu doğrulanmadı.

  1. Zigana Dağı ve Kayak Merkezi

    Torul

    Zigana Dağı, Torul ile Maçka arasında 2.032 m rakımlı tarihi geçit; aralık–mart arası açık kayak merkezi ve yaz yürüyüşleriyle Gümüşhane’nin kış durağı.

    5 saat
  2. Torul Kalesi ve Cam Seyir Terası

    Torul

    Torul Kalesi, Gümüşhane Torul ilçe merkezine hâkim kayalıkta Orta Çağ kalesi; 2018'de açılan 240 metre yükseklikteki cam seyir terasıyla ünlü.

    1 saat
  3. Karaca Mağarası

    Torul

    Torul Cebeli köyünde, Gümüşhane merkezine 17 km. Beş salonlu, sarkıt ve dikit çeşitliliğiyle tanınan mağara; 15 Nisan–15 Kasım arası açık, kışın kapalı.

    45 dk
  4. Canca Kalesi

    Merkez

    Canca Kalesi, Gümüşhane şehir merkezine hâkim tepede, Vank köyü yakınında 1.530 m rakımlı Orta Çağ kalesi; Trabzon İmparatorluğu döneminde önemliydi.

    1 sa 45 dk
  5. Süleymaniye Camii ve Eski Gümüşhane

    Merkez

    Süleymaniye, Kanuni döneminde kurulan ve 19. yüzyılda terk edilen Eski Gümüşhane; Sultan Süleyman Han Camii, hazire, çeşme ve tarihi konaklarıyla sit alanı.

    1 sa 15 dk
  6. Gümüşhane Müzesi

    Merkez

    Gümüşhane Müzesi, Oltanbey’de iki tarihi konakta 1998’den beri açık; arkeoloji, sikke ve etnografya bölümlerinde 1.191 eserle ilin tarihini anlatır.

    1 saat
  7. Kov Kalesi

    Merkez

    Kov Kalesi, Gümüşhane’nin 21 km güneydoğusunda Esenyurt köyünde, 130 m’lik sarp kaya üstünde 1361’e tarihlenen ve 2007’de restore edilen Orta Çağ kalesi.

    1 sa 45 dk
  8. Yaylım Köyü Kilisesi

    Köse

    Köse’nin Yaylım köyünde, üç nefli bazilikal planlı, beşik tonozlu tescilli kilise; üst örtüde silinmiş fresko izleri ve boş kitabelik görülüyor.

    45 dk
  9. Satala Antik Kenti

    Kelkit

    Satala Antik Kenti, Gümüşhane Kelkit'te Sadak köyündeki Roma lejyon kalesi; 15,7 hektarlık sur kalıntıları ve su kemeriyle bölgenin en önemli ören yeri.

    1 sa 15 dk
  10. Tomara Şelalesi

    Şiran

    Tomara Şelalesi, Gümüşhane Şiran'a 14 km uzaklıktaki Seydibaba köyünde, yaklaşık 40 kaynağın beslediği 15 metrelik şelale; 2011'de tabiat parkı oldu.

    1 sa 30 dk

1. gün: İl merkezi ve gümüş kenti

TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre şehir ilk olarak gümüş yataklarının bulunduğu bugünkü Canca’da kuruldu, Kanunî döneminde Süleymaniye çevresinde yeni bir yerleşim doğdu ve Evliya Çelebi 1647’de yetmiş gümüş ocağı kaydetti [2]. Merkez’deki Gümüşhane Müzesi yer sayfamıza göre 1998’de açıldı, Oltanbey Mahallesi’ndeki iki bitişik konakta 1.191 kayıtlı eser barındırıyor ve Türkiye Müzeleri’ne göre pazartesi kapalı [3]. Süleymaniye Camii ve Eski Gümüşhane için yer sayfamız, Kültür Envanteri’ne dayanarak bugünkü caminin 1890’larda yeniden yapıldığını yazıyor [4]. Canca Kalesi il merkezine 9 km, 1.530 m’de; yer sayfamıza göre kalede korkuluk yok [5].

Öğleden sonra Pirahmet köyündeki Anonim Kümbet (Pir Ahmet Türbesi) var; yer sayfamızın aktardığı Kasım İnce makalesine göre 12. yüzyılın ikinci yarısı ile 13. yüzyılın başı arasına tarihleniyor [6]. Esenyurt köyündeki Kov Kalesi yaklaşık 130 m’lik bir kayanın üstünde; son yaklaşık 6 km stabilize yol [7].

Önerimiz: Sabahı müze ve Süleymaniye’ye, öğleni Canca’ya, öğleden sonrayı Pir Ahmet ve Kov’a ayır; müzeyi pazartesiye koyma. Sıra Gümüşhane merkez rotasında.

  1. Pir Ahmet Türbesi (Anonim Kümbet)

    Merkez

    Pir Ahmet Türbesi (Anonim Kümbet), Gümüşhane Merkez'e bağlı Pirahmet köyü mezarlığında, kare planlı ve piramit çatılı, 12.–13. yüzyıla tarihlenen kümbet.

    30 dk
  2. Pirahmet

    Merkez

    Pirahmet, Gümüşhane Merkez'e bağlı, şehre yaklaşık 17 km uzaklıkta bir köy. Adını Karamanoğlu Pir Ahmet Bey'den aldığı rivayet edilir; türbesi var.

  3. Esenyurt

    Merkez

    Esenyurt, Gümüşhane Merkez'e 24 km uzaklıkta 77 nüfuslu köy; Osmanlı'da Koğ-i Ulya, kuzeybatısındaki kayalıkta 1361'e tarihlenen Kov Kalesi yer alır.

2. gün: Torul, Harşit vadisi ve Zigana

Torul’daki Karaca Mağarası yer sayfamıza göre Cebeli köyü sınırlarında, 1.550 m’de, 256 m uzunluğunda ve beş salonlu; Valilik’e göre 15 Nisan–15 Kasım arasında açık [8]. Torul Kalesi ve Cam Seyir Terası için yer sayfamız Kültür Envanteri’nin 13. yüzyıl tarihlemesini ve terasın vadiden 240 m yükseklikte olduğunu aktarıyor [9]. Limni Gölü Tabiat Parkı için kaynaklar 1.721 m ile 2.150 m arasında farklı rakımlar veriyor [10]. İngilizce Vikipedi’ye göre Zigana Geçidi 2.032 m ve kayak merkezi geçidin 3,5 km güneybatısındaki Zigana köyünde [11]; Zigana Dağı ve Kayak Merkezi için tünelden önce eski geçit yoluna sapılıyor [12].

Önerimiz: Mağarayı sabaha, cam terası öğleye, Limni ve Zigana’yı öğleden sonraya koy. Ayrıntı Zigana, Limni ve Karaca rehberinde; yayındaki Harşit vadisi boyunca iki gün rotası aynı hattı izliyor.

  1. Cebeli

    Torul

    Cebeli, Torul'a bağlı, eski adı Baladan olan köy. İlçe merkezine 14 km uzaklıktaki köyde 2025'te 79 kişi yaşıyor; tarihçesi ve köy hakkında bilgiler.

  2. Limni Gölü Tabiat Parkı

    Torul

    Limni Gölü, Gümüşhane Torul'da Zigana Dağı yamacında, 2.000 metreyi aşan rakımda çam ormanıyla çevrili göl; bungalovlu tabiat parkı, kışın donuyor.

    2 sa 30 dk
  3. Zigana

    Torul

    Zigana, Torul'a bağlı, 2025'te 246 kişinin yaşadığı köy. 1530 Osmanlı tahririnde de adı geçer; ünlü Zigana Dağı ve Geçidi ile aynı adı taşır.

3. gün: Kelkit, Şiran ve Köse

İngilizce Vikipedi’ye göre Kelkit’in Sadak köyündeki Satala Antik Kenti XV. Apollinaris Lejyonu’nun yaklaşık 15,7 hektarlık kampı [13]; yer sayfamıza göre alanda 2019’dan beri kazı var [14]. İlçe merkezindeki Kelkit Ulu Camii il müdürlüğüne göre 1915 tarihli [15]. Şiran’da Seydibaba köyündeki Tomara Şelalesi yaklaşık 15 m yüksekliğinde ve 2011’den beri tabiat parkı [16]; Çakırkaya Manastırı yaklaşık 65 m’lik bir kaya kütlesine oyulmuş [17]. Kavakpınarı’ndaki Firdevs Hatun Türbesi sekizgen planlı [18]; Çevrepınar Kilisesi üç nefli ve üç apsisli, il müdürlüğüne göre dış örtü taşları tamamen kopmuş [19]. Köse’nin Yaylım köyündeki Yaylım Köyü Kilisesi beşik tonozlu ve fresko izli [20].

Mesafe konusunda net olalım: Karayolları cetveli Kelkit için 60 km yazıyor, Küre Ansiklopedi yaklaşık 80 km [1][21]; Şiran 89 km ve Tomara il merkezine 108 km. Bu günü sabah erken başlat; sıra Şiran ve Köse köyleri rotasında.

  1. Yaylım

    Köse

    Yaylım, Köse'ye 12 km uzaklıkta, 1.810 m rakımlı köy; eski adı Kelahpur olan yerleşimde 1876'da 87 hanede 266 kişi yaşıyordu, 2025 nüfusu 43.

  2. Sadak

    Kelkit

    Sadak, Gümüşhane'nin Kelkit ilçesine bağlı Satala antik kentinin bulunduğu köy. Kelkit merkezine yaklaşık 17 km uzaklıkta; 2025 nüfusu 290 kişi.

  3. Kelkit Ulu Camii

    Kelkit

    Kelkit’in Büyükcami Mahallesi’nde, kaynaklara göre 1915’te yapılan kesme taş cami; bir dönem askerî depo olarak kullanıldığı aktarılıyor.

    30 dk
  4. Kavakpınarı

    Şiran

    Kavakpınarı, Gümüşhane'nin Şiran ilçesine bağlı, ilçe merkezine 10 km uzaklıktaki 94 nüfuslu köy. Eski adı Keredan; Osmanlı kayıtlarında geçer.

  5. Firdevs Hatun Türbesi

    Şiran

    Şiran’ın Kavakpınarı köyünde, girişi karayoluna bakan sekizgen planlı tescilli türbe; içinde yaklaşık 2 metrelik bir sanduka bulunuyor.

    20 dk
  6. Çakırkaya Manastırı

    Şiran

    Çakırkaya Manastırı, Gümüşhane Şiran'daki Çakırkaya köyünde 65 metrelik kaya kütlesine oyulmuş, kubbeli üç nefli Orta Çağ kilisesi ve manastırı.

    1 saat
  7. Seydibaba

    Şiran

    Seydibaba, Gümüşhane'nin Şiran ilçesine bağlı bir köydür; halk şairi Cemil Yıldız'ın doğum yeridir.

  8. Çevrepınar Kilisesi

    Şiran

    Şiran’ın Çevrepınar köyü dışında, üç nefli ve üç apsisli tescilli kilise; batı kapısında haç biçimli söveler, diş motifi ve rozetli alınlık var.

    45 dk

Ek günler: Krom, Santa ve yaylalar

Yağlıdere köyündeki Krom Vadisi yer sayfamıza göre 15 tescilli kilise ve şapel barındırıyor ve yolun yaklaşık 20 km’si stabilize [22]; Olucak’taki İmera (Olucak) Manastırı yazıtına göre 1350 tarihli [23]. Dumanlı köyündeki Santa Harabeleri yedi mahalleli bir dağ yerleşimi, 1923 mübadelesiyle terk edildi ve kışın yolu kapanıyor [24]. Kültür ve Turizm Bakanlığı’na göre Artabel Gölleri Tabiat Parkı 18 buzul gölünden oluşuyor ve Gülaçar köyüne yaklaşık 5 km [25]. Kürtün’deki Örümcek Ormanları 1998’den beri tabiatı koruma alanı [26]; Kadırga Yaylası ve Üstü Açık Cami Trabzon sınırında [27].

Önerimiz: Krom ile Santa için yayındaki Krom Vadisi ve Santa rotasını, Kürtün ve Artabel için Kürtün ve Torul rotasını kullan; ikisi de haziran–eylül işi.

  1. Gülaçar

    Torul

    Gülaçar, Torul'a bağlı, eski adı Nivene olan köy. İlçe merkezine 35 km uzaklıktaki köyde 2025'te 235 kişi yaşıyor; tarihçesi ve köy hakkında bilgiler.

  2. Artabel Gölleri Tabiat Parkı

    Torul

    Artabel Gölleri, Gümüşhane Torul'da 2.700 metrenin üzerindeki buzul gölleri; 1998'de tabiat parkı ilan edilen alanda zirve 3.331 m Abdal Musa.

    8 saat
  3. Santa Harabeleri

    Merkez

    Santa Harabeleri, Gümüşhane'nin Dumanlı köyünde, 300'ü aşkın taş evli terk edilmiş yerleşim; il merkezine 72 km. Giriş ücretsiz, yol kısmen stabilize.

    5 saat
  4. Dumanlı

    Merkez

    Dumanlı, Gümüşhane'ye 82 km uzaklıkta 50 nüfuslu köy; eski adı Santa, Pontus Rumlarının önemli yerleşimiydi, Santa Harabeleri sit alanı burada.

  5. Krom Vadisi

    Merkez

    Yağlıdere köyü sınırlarında, merkeze yaklaşık 38 km. Vadi boyunca 15 tescilli kilise ve şapel, kemer köprüler ve terk edilmiş taş evler sıralanıyor. Yolun son bölümü stabilize.

    4 saat
  6. Olucak

    Merkez

    Olucak, Gümüşhane Merkez'e bağlı, şehre yaklaşık 38 km uzaklıkta, 1800 metrede bir köy. Eski adı İmera; 1740 tarihli manastırı ve kiliseleriyle bilinir.

  7. İmera (Olucak) Manastırı

    Merkez

    Olucak köyünde, orijinal yazıtına göre 1350 yapımı. Gümüşhane'nin günümüze en sağlam ulaşan kalıntısı.

    1 saat
  8. Yağlıdere

    Merkez

    Yağlıdere, Gümüşhane Merkez'e bağlı, şehre yaklaşık 31 km uzaklıkta bir köy. Tarihî Kurom (Kromni) maden yerleşimini ve çok sayıda kiliseyi barındırıyor.

  9. Kadırga Yaylası ve Üstü Açık Cami

    Kürtün

    Kadırga Yaylası, Kürtün–Trabzon sınırında üç ilin yaylacılarını buluşturan yayla; üstü açık camisi ve temmuzun üçüncü cuması yapılan Otçu Şenliği ile ünlü.

    4 saat
  10. Örümcek Ormanları

    Kürtün

    Örümcek Ormanları, Gümüşhane Kürtün'de Yeşilköy yakınında 1998'den beri koruma altındaki asırlık ladin ve göknar ormanı; sonbahar renkleriyle ünlü.

    2 saat

İlçe ilçe tam liste

6 ilçede 414 yer

Harita yükleniyor…

Kelkit 96

Köse 20

Kürtün 44

Merkez 123

Şiran 81

Torul 50

Gümüşhane’de Gezilecek Yerler Hakkında Sık Sorulanlar

Gümüşhane’de kaç gün kalmalı?

Bu plandaki merkez, Torul ve güney ilçeler için üç gün; Krom–Santa ve yaylalar için iki ek gün.

Gümüşhane Müzesi hangi gün kapalı?

Yer sayfamızın aktardığı Türkiye Müzeleri kaydına göre pazartesi; ücret bilgisi kaynaklarda çelişkili.

Karaca Mağarası kışın açık mı?

Hayır; Valilik bilgisine göre yalnız 15 Nisan–15 Kasım arasında açık.

Santa’ya kışın gidilir mi?

Yer sayfamıza göre kışın ulaşım kapanıyor; haziran–eylül arasını seç.

Köse’de görülecek yer var mı?

Evet; il müdürlüğünün kilise listesinde Köse’den yalnızca Yaylım Köyü Kilisesi var.

Kaynaklar

  1. Karayolları Genel Müdürlüğü, “İllerin rakımı, ilçeler ile bucakların il merkezine ve bucakların ilçelerine olan karayolu uzunlukları”: kgm.gov.tr
  2. Metin Tuncel, “Gümüşhane”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 14 (1996): islamansiklopedisi.org.tr
  3. Az Ötede, “Gümüşhane Müzesi” yer sayfası: azotede.com
  4. Az Ötede, “Süleymaniye Camii ve Eski Gümüşhane” yer sayfası: azotede.com
  5. Az Ötede, “Canca Kalesi” yer sayfası: azotede.com
  6. Az Ötede, “Anonim Kümbet (Pir Ahmet Türbesi)” yer sayfası: azotede.com
  7. Az Ötede, “Kov Kalesi” yer sayfası: azotede.com
  8. Az Ötede, “Karaca Mağarası” yer sayfası: azotede.com
  9. Az Ötede, “Torul Kalesi ve Cam Seyir Terası” yer sayfası: azotede.com
  10. Az Ötede, “Limni Gölü Tabiat Parkı” yer sayfası: azotede.com
  11. İngilizce Vikipedi, “Zigana Pass”: en.wikipedia.org
  12. Az Ötede, “Zigana Dağı ve Kayak Merkezi” yer sayfası: azotede.com
  13. İngilizce Vikipedi, “Satala”: en.wikipedia.org
  14. Az Ötede, “Satala Antik Kenti” yer sayfası: azotede.com
  15. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Gümüşhane İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (gumushane.ktb.gov.tr), Kelkit Ulu (Büyük) Cami, tarihsiz (Ekim 2026’da okundu): gumushane.ktb.gov.tr
  16. Az Ötede, “Tomara Şelalesi” yer sayfası: azotede.com
  17. Az Ötede, “Çakırkaya Manastırı” yer sayfası: azotede.com
  18. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Gümüşhane İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (gumushane.ktb.gov.tr), Şiran Kavakpınar Köyü “Firdevs Hatun Türbesi”, tarihsiz (Ekim 2026’da okundu): gumushane.ktb.gov.tr
  19. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Gümüşhane İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (gumushane.ktb.gov.tr), Şiran Çevrepınar Köyü “Kilisi”, tarihsiz (Ekim 2026’da okundu): gumushane.ktb.gov.tr
  20. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Gümüşhane İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (gumushane.ktb.gov.tr), Köse İlçesi Yaylım Köyü Kilisesi, tarihsiz (Ekim 2026’da okundu): gumushane.ktb.gov.tr
  21. Küre Ansiklopedi, “Kelkit (İlçe)”: kureansiklopedi.com
  22. Az Ötede, “Krom Vadisi” yer sayfası: azotede.com
  23. Az Ötede, “İmera (Olucak) Manastırı” yer sayfası: azotede.com
  24. Az Ötede, “Santa Harabeleri” yer sayfası: azotede.com
  25. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, “Gümüşhane – Artabel Lakes”: ktb.gov.tr
  26. Az Ötede, “Örümcek Ormanları” yer sayfası: azotede.com
  27. Az Ötede, “Kadırga Yaylası ve Üstü Açık Cami” yer sayfası: azotede.com

Bilmediklerimiz

  • Gümüşhane Müzesi, Torul Kalesi terası ve Karaca Mağarası’nın Ekim 2026 ücretleri.
  • Duraklar arası resmî yol mesafeleri; Karayolları cetveli yalnız ilçe merkezlerini veriyor ve Kelkit için Küre ile çelişiyor.
  • Satala’da hangi bölümlerin ziyarete açık olduğu.
  • Yaylım, Çevrepınar ve Firdevs Hatun yapılarının yapım tarihleri ve iç mekâna girilip girilemeyeceği.
Bu konuda bir sorunuz var mı?

Benzer rehber yazıları

Tümünü gör

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?