Diyarbakır Arkeoloji Müzesi

Hakkında

Diyarbakır Arkeoloji Müzesi, Sur ilçesindeki İçkale Müze Kompleksi içinde yer alır. Müze, Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı Diyarbakır Müzesi Müdürlüğü tarafından yönetilir (turkishmuseums.com). Kompleks içinde Arkeoloji Müzesi ve Atatürk Müzesi bulunur. Arkeoloji Müzesi'nde arkeolojik sergi salonu ve tematik salon olmak üzere iki salon vardır (AA, 2025).

Tarihçe

Müze 1934'te kurulmuştur (turkishmuseums.com). İlk olarak Ulu Cami'nin batısındaki Zinciriye (Sincariye) Medresesi'nde hizmet vermiştir. Bu medrese Artuklu hükümdarı el-Melikü's-Sâlih Mahmud döneminde (1201-1222) yaptırılmıştır. Müze 1986'da yeni bir binaya taşınmıştır (TDV İslâm Ansiklopedisi).

Kültür ve Turizm Bakanlığı, İçkale'deki 14 tarihi yapının restorasyonuna 2005'te başlamış ve çalışmaları 2014'te tamamlamıştır. Müze, 2015'te İçkale Müze Kompleksi olarak ziyarete açılmıştır (AA, 2025). İçkale'nin 2015'e kadar cezaevi olarak kullanıldığı belirtilir (Hürriyet Daily News, 2024).

Neler görülür?

Müze koleksiyonu kazı, satın alma ve el koyma yoluyla bölgeden gelen eserlerden oluşur. Koleksiyon; Prehistorik, Neolitik, Kalkolitik, İlk Tunç, Demir Çağı, Urartu, Asur, Helenistik, Roma-Part, Bizans, Selçuklu, Akkoyunlu, Eyyubi, Abbasi, Emevi, Sasani ve Osmanlı dönemlerini kapsar (turkishmuseums.com).

AA'nın 2025 tarihli haberine göre müzedeki eser sayısı 2015'te 29.270 iken 2025'te 36.300'e ulaşmıştır. Bunların yaklaşık 1.615'i sergilenmektedir. En eski eserler yaklaşık 12.400 yıl öncesine tarihlenir (AA, 2025).

TDV İslâm Ansiklopedisi, öne çıkan eserler arasında Bizans lahitleri, Roma heykelleri, çivi yazılı Asur stelleri, Urartu çanak çömlekleri ve sikkeleri sayar. Artuklu dönemine ait sikke koleksiyonları, yazma kitaplar, şer'iye sicilleri ve mezar taşları da dikkat çeker. Etnografik bölümde ahşap kapılar, sedef kakmalı sandıklar, halı, kilim ve geleneksel giysiler yer alır (TDV İslâm Ansiklopedisi). Bu bilgiler müzenin önceki binasına ait olabilir; güncel sergi düzeni farklılık gösterebilir.

İçkale Kompleksi

İçkale'de 14 tescilli yapı bulunur. Bunlar arasında Amida Höyük ve Artuklu Sarayı, Aziz Georgios Kilisesi, Hz. Süleyman Camii, 27 Sahabe Türbesi, Artuklu Kemeri, Aslanlı Çeşme ve Atatürk Müzesi sayılabilir (turkishmuseums.com). Müze ziyareti bu yapıları görmekle birleştirilebilir. İçkale ve Amida Höyük, 2015'te UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınan Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzajı alanına dahildir (UNESCO).

Ziyaret

Bakanlığın sayfasına göre yaz döneminde (1 Nisan-1 Ekim) müze 08.30-19.00, kış döneminde (1 Ekim-1 Nisan) 08.30-17.00 saatleri arasında açıktır. Gişe kapanıştan yarım saat önce kapanır. Yetişkin giriş ücreti 70 TL olarak gösterilmiştir. 65 yaş üstü Türk vatandaşları ile 0-18 yaş arası Türk vatandaşı çocuklar ücretsiz girer (turkishmuseums.com). Bu bilgiler 2024-2025 sezonu için yayımlanmıştır; ziyaret öncesinde güncel durumun kontrol edilmesi önerilir.