Diyarbakır Ulu Camii
Başlangıç
Cami ve Medrese
Behram Paşa Camii
Diyarbakır / Sur
Son güncelleme: 13 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Diyarbakır Beylerbeyi Behram Paşa'nın yaptırdığı, 1572-73 tarihli kitabesi olan, siyah-beyaz taş örgülü ve çini kaplı 16. yüzyıl Osmanlı camisi.
Hakkında
Hakkında
Behram Paşa Camii, Diyarbakır'ın surlarla çevrili tarihi merkezinde, Sur ilçesinde bulunan 16. yüzyıl Osmanlı camisidir (Vikipedi). Archnet, camiyi eski şehrin güneybatı çeyreğinde konumlandırır ve Osmanlı klasik üslubunun taşradaki iyi örneklerinden biri olarak tanımlar.
Cami, geniş ve taş döşeli bir meydanın kenarında yer alır. Ana cephesi kuzeye, bu meydana bakar (Archnet).
Tarihçe
Camiyi, Diyarbakır beylerbeyi Halhallı Behram Paşa yaptırmıştır (Archnet). Behram Paşa, Yemen ve Mısır beylerbeyliği yapmış Kara Şahin Mustafa Paşa'nın oğludur. Diyarbakır'daki görev süresinin muhtemelen 1564-65 ile 1567-68 arasında olduğu belirtilir. Behram Paşa 1585'te ölmüş ve Halep'e gömülmüştür (Vikipedi).
Yapımına 1564-65 dolaylarında başlandığı kabul edilir. Giriş kapısı üzerindeki Arapça kitabe, hicri 980 yılını, yani 1572-73'ü verir (Vikipedi).
Cami, Mimar Sinan'ın eserleri arasında sayılır (Archnet). Ancak Vikipedi, yapının Sinan'ın iki otobiyografisinden yalnızca Tuhfetü'l-Mimarin'de geçtiğini, Tezkiretü'l-Ebniye'de ise yer almadığını belirtir. Bu nedenle Sinan'ın rolünün planları İstanbul'dan onaylamakla sınırlı kalmış olabileceği düşünülür. İnşaatı yöneten mimarın kim olduğu bilinmemektedir; işçiliğin yerel ustalarca yapıldığı tahmin edilir (Vikipedi).
Mimari
Yapı kesme taştan inşa edilmiştir. Beyaz kireçtaşı ile siyah bazalt sıralar dönüşümlü olarak kullanılmıştır (Vikipedi). Son cemaat yerinin sivri kemerlerinde ve harim cephesinde siyah-beyaz taş dizileri görülür (Archnet).
Harim, tek kubbeyle örtülü kare planlı bir mekândır. Dış kubbe 15,9 metre çapındadır ve her yüzünde pencere bulunan on altı kenarlı bir kasnağa oturur (Vikipedi). Archnet'e göre kare tabandan kasnağa geçiş, yarım kubbeli dört büyük tromp ile sağlanır.
Caminin kuzeyinde çift son cemaat yeri vardır. İç bölümde beş kubbeli birim bulunur; dış bölüm ise bunu üç yönden çevreler (Archnet). Ortadaki iki sütunun gövdesinde siyah-beyaz taş katmanlar arasında örgü motifli bölümler yer alır; diğer sütunlar beyaz mermerdir (Vikipedi). Taçkapı mukarnas kavsaralıdır (Archnet). Tek minare son cemaat yerinin köşesinde yükselir.
Neler görülür?
Harimin ve yan nişlerin alt duvarları sıraltı tekniğiyle yapılmış çinilerle kaplıdır. Çinilerde turkuaz, mavi ve yer yer kırmızı renkler kullanılmıştır. Desen, saz yapraklarıyla çevrili iki tür palmetten oluşur. Bu çinilerin İznik üretimini taklit eden yerel ustalarca yapıldığı belirtilir (Archnet).
Caminin kuzeyindeki meydanda, piramit çatılı sekizgen bir şadırvan bulunur. Şadırvanın çatısını, gövdesi örgü motifli siyah-beyaz sütunlar taşır (Vikipedi). Sanat tarihçisi Godfrey Goodwin camiyi taşra camilerinin önde gelenlerinden biri olarak nitelemiştir (Vikipedi).
Ziyaret
Cami ibadete açık bir yapıdır. Kaynaklarda ziyaret saati veya ücret bilgisi yer almaz. Ziyaret sırasında ibadet edenlere saygı gösterilmesi ve uygun kıyafet tercih edilmesi beklenir.
- Öne çıkan Çift son cemaat yeri ve yerel üretim çiniler
- Kategori Cami ve Medrese
Galeri
1 fotoğrafHarita
Behram Paşa Camii
Bu yer bir rotada
Diyarbakır Suriçi yürüyüşü: 9 durak, Behram Paşa Camii 8. durak.
Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.
Rotayı aç-
-
Hasan Paşa Hanı
Sur
-
-
-
-
-
-
Behram Paşa Camii Buradasınız
Sur
-
Deliller Hanı
Sur
Kaynaklar
- Vikipedi “Behram Pasha Mosque”, (erişim 13.10.2026) Ansiklopedi
- Archnet “Behram Paşa Camii”, (erişim 13.10.2026)
- Archnet “Halhallı Behram Paşa, Ottoman Governor”, (erişim 13.10.2026)
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Behram Paşa Camii'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Behram Paşa Camii hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.