Malatya Peyniri

Malatya Peyniri nedir?

Türk Patent ve Marka Kurumunun coğrafi işaret siciline göre Malatya peyniri; çiğ inek veya koyun sütünden ya da ikisinin karışımından yapılan, silindir biçimli, 10–15 cm çapında ve 2–3 cm kalınlığında, yarı sert bir peynirdir. Yüzeyindeki oluklar baskıda kullanılan kamış aletlerden gelir; rengi porselen beyazından hafif sarımtırağa uzanır ve çiğnenirken gıcırdar. Bu dokuyu, telemenin 85 °C'nin üzerindeki su ya da peynir altı suyunda haşlanması verir. Peynir tavada ya da ateşte pişirilerek de tüketilebilir.

Üretim alanı

Coğrafi sınır Malatya'nın Merkez, Battalgazi, Yeşilyurt, Akçadağ, Darende, Doğanşehir, Doğanyol ve Hekimhan ilçeleri ile Adıyaman'ın Merkez, Çelikhan, Sincik, Kâhta ve Gerger ilçeleridir. Süt bu sınır içinde yetiştirilen inek ve koyunlardan sağlanır; tescil belgesine göre peynir yüz yılı aşkın süredir üretilir.

Nasıl yapılır?

Süt yaklaşık 35 °C'de mayalanır; bir saat sonra kesilen pıhtı üçgen bez torbalara konup kamışlar arasında yaklaşık 10 dakika soğuk baskıya alınır. Peynir 85–90 °C'de en az 10 dakika haşlanıp yeniden preslenir, 20–25 dakika sonra kamışlardan çıkarılıp 5–10 dakika soğuk suda soğutulur. Bir gece yüzde 12–15 tuzlu salamurada bekletilen peynir taze satılır ya da 90 güne kadar olgunlaştırılır. Çiğ sütten yapılan geleneksel peynirin 4–7 °C'de 90 gün olgunlaştırılması ve etiketinde bunun belirtilmesi zorunludur. Peynir üretimden itibaren altı ay içinde tüketilmelidir.

Coğrafi işaret

Malatya Ticaret ve Sanayi Odasının 28 Ekim 2020 tarihli başvurusuyla (C2020/367) 6 Temmuz 2022'de 1164 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Denetimi oda koordinasyonunda; oda, İnönü Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü ve Malatya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden en az üç uzmanın katıldığı heyet yılda en az bir kez, gerektiğinde ve şikâyet üzerine yapar.

Aynı ilden: Malatya Pirpirimli Acılı Ayran, Malatya Kayısısı, Malatya Dalbastı Kirazı, Malatya Analı Kızlı Köfte