İçeriğe geç
Lezzet

Kars Kaz Eti

Kars

Kars Kaz Eti; Kars'ta merada otlatılan yerli kazların kasımda kesilip kaya tuzuyla tuzlanması, iki gün baskıda bekletilmesi ve açık havada 5-10 gün kurutulmasıyla elde edilen, 2023'te menşe adıyla tescillenmiş et ürünüdür.

Kars Kaz Eti Hakkında

Kars Kaz Eti nedir?

Tescil belgesine göre Kars Kaz Eti; Kars ilinde yetiştirilen, ekimde besiye alınan yerli kazların kasımda kesilmesi, karkas etin bütün hâlde tuzlanıp baskıyla suyunun azaltılması ve ardından açık havada 5-10 gün kurutulmasıyla üretilen kaz etidir. Bütün karkas ya da parça olarak satılır.

Nasıl görünür, nasıl kokar?

Belge ürünü şöyle tarif eder: iç kısmı koyu kırmızı-bordo, lifleri kaba, tadı tuzlu ve kokusu keskindir. But ve göğüs elle bastırıldığında hafif serttir, içe çökmez. Haşlandığında kolayca dağılır; tencerede ya da tandırda pişerken keskin bir koku verir.

Sayılarla

  • Kesim yaşı: 25-30 hafta
  • Kesim ağırlığı: 4,2-4,6 kg
  • Kurutmaya giren karkas: yaklaşık 3 kg
  • Tuz: kilogram karkas başına 30-50 g kaya tuzu
  • Fire: kurutmada yüzde 15-20
  • Kurutulmuş karkas: 2,2-2,8 kg
  • Protein: 100 g'da 22,63-32,56 g
  • Saklama: buzdolabı ya da derin dondurucuda, en fazla +4 °C'de 6 ay

Toprak, mera ve soğuk

Belgeye göre Kars topraklarının yüzde 51'i organik maddece zengin çernozyomdur; topraktaki fosfor ve demir meradaki bitkilerden kazlara geçer ve etin fosfor, demir, kalsiyum ve potasyum içeriğini yükseltir. Kazlar kapalı kümeste büyütülmez; ilkbahardan sonbahara kadar akarsuyu bol çayırlarda serbest otlar. Kars'ta yaklaşık 1.600 çiçekli bitki türü bulunur; bunların 80 kadarı endemiktir.

Kesim, ortalama sıcaklığın 0,5 °C'ye indiği ve ilin karla örtülmeye başladığı kasımda başlar. Kısa kasım güneşi but ve sırttaki yağı hafifçe eritip ete işletir; eksi derecelerdeki hava ise etin suyunu azaltır.

Coğrafi işaret

Kars Ticaret ve Sanayi Odası'nın 2 Şubat 2021 tarihli başvurusuyla, 3 Ekim 2023'te 1479 numarayla menşe adı olarak tescil edildi; coğrafi sınır Kars ilidir. Menşe adı olduğu için yetiştirmeden kurutmaya bütün aşamalar bu sınırda yapılmalıdır.

Komşu ilin benzer ürünü: Ardahan Kaz Eti. Aynı ilden: Kars Ketesi.

  • Coğrafi işaretli
  • Menşe adı
  • Et ürünü
  • Kars
  • Kaz

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi üretimi evin içine yerleştirir. Tuzlanan karkaslar köy evlerinde kiler denen ayrı bir bölmede, üst üste konup iki gün bekletilir; bu bölmenin en önemli özelliği yüksek bir baca ya da dışarı açılan bir pencereyle sürekli hava almasıdır. Ardından karkaslar butun ucundan iple bağlanıp evlerin saçak altına ya da yüksek bir yere asılır.

Kesimden sonraki temizliğin de yörede bir adı var: gövdede kalan ince tüylerin alevde yakılmasına alazlama ya da duruzlama denir.

Nasıl Üretilir?

  1. Palazları büyüt Nisan-mayısta kuluçkadan çıkan palazlar ilk 20 gün ayrı bölmede tutulur; ilk hafta sütle, ikinci haftadan itibaren madımak başta olmak üzere doğranmış taze ot ve ıslatılmış ekmekle beslenir.
  2. Meraya çıkar 20. günden sonra kazlar Kars meralarında otlatılır; nisandan eylüle kadar doğal koşullarda beslenir.
  3. Besiye al Ekim başından itibaren yaklaşık 1 ay arpa verilir; kazlar 6-7 aylık yaşa ve 5-6 kg canlı ağırlığa ulaşır.
  4. Kes ve yol İlk karın yağdığı kasımdan itibaren kesilir. Elle yolmada kazlar kaynar su dolu kazana birkaç kez daldırılır; kalan ince tüyler alevde ya da pürmüzle yakılır (alazlama).
  5. Temizle Gövde gıdaya uygun bezle ovulup soğuk suyla yıkanır; iç organlar ve iç yağı çıkarılır. Karkas akan soğuk suda yıkanıp serin yerde birkaç saat ya da bir gece süzülür.
  6. Tuzla Kilogram karkas başına 30-50 g kaya tuzu elle ovularak sürülür; içine ve özellikle ön kol altlarına daha yoğun tuz verilir.
  7. Baskıya al Karkaslar gündüz 7-8 °C'yi, gece 5-6 °C'yi geçmeyen, ısıtılmayan ve sürekli havalanan bir yerde süzgeç ya da ahşap kaplarda üst üste konup 2 gün bekletilir; hava sıcaksa süre 1 güne iner.
  8. Kurut Butlarından iple bağlanan karkaslar açık havada, nem yüzde 51,73-69,52 aralığına inene kadar 5-10 gün asılı kurutulur.
  9. Ambalajla ve sakla Bütün ya da parça hâlinde, havayla temas etmeyen gıdaya uygun ambalaja konur; en fazla +4 °C'de 6 ay saklanır.

Nerede Keşfedilir?

Bu lezzetin nerede bulunabildiği henüz derlenmedi.

Kars Kaz Eti Hakkında Sık Sorulanlar

Kars kaz eti neden kasımda kesilir?

Tescil belgesine göre kasımda ortalama sıcaklık 0,5 °C'ye iner ve il karla örtülmeye başlar. Soğuk, etin bozulmadan kurumasını sağlar; kısa kasım güneşi de yağı ete işletir.

Kars kaz eti ne kadar tuzlanır ve kaç gün kurutulur?

Kilogram karkas başına 30-50 g kaya tuzu kullanılır, karkas 2 gün baskıda bekletilir, ardından açık havada 5-10 gün asılarak kurutulur.

Kars kaz eti ile Ardahan kaz eti arasındaki fark nedir?

İki ayrı tescildir. Kars'ta tuz kilogram başına 30-50 g, kurutma 5-10 gün ve saklama 6 aydır; Ardahan tescilinde tuz kaz başına 80-90 g, kurutma 2-4 gün ve saklama 1 yıldır.

Kars kaz eti nasıl saklanır?

Havayla teması kesilmiş ambalajda, buzdolabında ya da derin dondurucuda en fazla +4 °C'de 6 ay.

Kars Kaz Eti ne zaman tescillendi?

3 Ekim 2023'te, Kars Ticaret ve Sanayi Odası adına 1479 numarayla menşe adı olarak tescillendi.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?