İçeriğe geç
Lezzet

Ardahan Kaz Eti

Ardahan

Ardahan Kaz Eti; Ardahan'da merada otlatılan kazların ilk kar yağışından sonra kesilip karkas etinin kaya tuzuyla tuzlanması ve sıfırın altındaki havada kurutulmasıyla elde edilen, 2022'de menşe adıyla tescillenmiş et ürünüdür.

Ardahan Kaz Eti Hakkında

Ardahan Kaz Eti nedir?

Tescil belgesine göre Ardahan Kaz Eti; Ardahan ilinde yetiştirilen yerli kazlar ile Linda ve Çin kazlarının karkas etlerinin kaya tuzuyla tuzlanması ve açık havada ya da soğuk odada kurutulmasıyla elde edilen ettir.

Sayılarla

  • Nem oranı: yaklaşık yüzde 40
  • Kurutulmuş karkas ağırlığı: 1,9-3,7 kg
  • Tuz: kaz başına 80-90 g kaya tuzu
  • Kurutma süresi: hava şartlarına göre 2-4 gün
  • Raf ömrü: buzdolabı ya da derin dondurucuda 1 yıl

Neden ilk kardan sonra kesilir?

Belge bunu iklimle açıklar. Ardahan'da kışın sıcaklık -30 °C'nin altına düşer; yaz sıcakları da yüksek olmadığı için kazlarda sıcaklık stresi görülmez. Soğuk, karkastaki su oranını düşürüp yağ oranını artırır. Belgeye göre en iyi kesim zamanı ilk karın yağdığı tarihten itibaren başlar; kar ya da buz yiyen kazın eti daha yağlı olur. Düşük sıcaklık ve kar yağışı, ürünün kokusunun ve tadının oluşmasında doğrudan etkilidir.

Tadı nereden geliyor?

Kurutma sırasında yağda hafif bir oksidasyon oluşur; belgeye göre ürünün keskin aroması buradan ve mera florasından gelir. Kazların otladığı çayırlarda kekik, Kafkas zambağı, Çıldır zambağı ve Ardahan gülü gibi bitkiler sayılır.

Coğrafi işaret

Ardahan Ticaret ve Sanayi Odası'nın 19 Aralık 2018 tarihli başvurusuyla, 24 Ocak 2022'de 1008 numarayla menşe adı olarak tescil edildi; coğrafi sınır Ardahan ilidir. Menşe adı olduğu için yetiştirmeden kurutmaya kadar bütün aşamalar bu sınırda yapılmalıdır.

Aynı ilin bir başka tescilli ürünü: Hanak Tel Peyniri.

  • Coğrafi işaretli
  • Menşe adı
  • Et ürünü
  • Ardahan
  • Kaz

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi, Ardahan'da yöreye özgü ayrı bir kaz ırkı bulunmadığını; yerli kazların uzun yıllar içinde yöreye uyum sağladığını, sonradan Linda ve Çin kazlarının da getirildiğini belirtir. Yani ürünü benzersiz kılan hayvanın ırkı değil, iklim ve mera.

Belgede üretim geleneksel kuluçkayla başlar: yetiştirici damızlık için dört dişi ve bir erkek kaz ayırır; civcivler ilk günlerde şerbet ve sütle beslenir, yirminci günden sonra meraya bırakılır.

Nasıl Üretilir?

  1. Yetiştir Geleneksel kuluçkayla üretilen civcivler ilk 10-20 gün ayrı bakılır, 20. günden sonra meraya bırakılır; nisan-haziranda merada doğal koşullarda beslenir.
  2. Besiye al Sonbaharda yaklaşık 1 ay arpa yemiyle beslenir; dişi kazlar 5 kg, erkek kazlar 6 kg ağırlığa ulaşır.
  3. Kes İlk kar yağışından itibaren kesim yapılır. Kazlar önce dere, göl ya da çayda yüzdürülerek temizlenir; kesimden sonra bir saat asılı bırakılıp kanı süzülür.
  4. Tüyleri yol Elle ya da makineyle yolunur; elle yolmada kaynar su buharıyla tüyler yumuşatılır. Kalan tüyler pürmüzle alazlanır ve karkas yıkanarak yanık kokusu giderilir.
  5. Temizle İç organlar çıkarılır, karkas et sıcak suya daldırılıp son temizlikten geçirilir.
  6. Tuzla Kaz başına 80-90 g kaya tuzuyla tuzlanır; gıdaya uygun ahşap kaplarda yaklaşık 1 hafta bekletilerek tuzu çekmesi sağlanır.
  7. Kurut 0 °C altındaki havada kış güneşi görecek şekilde açıkta ya da dış ortam sıcaklığındaki soğuk odada, nem yüzde 40'a inene kadar 2-4 gün kurutulur.
  8. Ambalajla Bütün ya da parçalanmış olarak, havayla teması kesilmeden ambalajlanır; soğukta 1 yıl saklanır.

Nerede Keşfedilir?

Bu lezzetin nerede bulunabildiği henüz derlenmedi.

Ardahan Kaz Eti Hakkında Sık Sorulanlar

Ardahan kaz eti neden kışın kesilir?

Tescil belgesine göre en iyi kesim zamanı ilk kar yağışıyla başlar; soğuk ve kar, etin yağ oranını ve aromasını belirler.

Ardahan kaz eti nasıl kurutulur?

Kaya tuzuyla tuzlanıp bir hafta bekletildikten sonra 0 °C altındaki açık havada ya da soğuk odada, nem yüzde 40'a inene kadar 2-4 gün.

Ardahan'ın kendine ait bir kaz ırkı var mı?

Hayır. Belgeye göre yöreye özgü bir ırk yoktur; yerli kazlar yıllar içinde yöreye uyum sağlamıştır, ayrıca Linda ve Çin kazları da yetiştirilir.

Ardahan Kaz Eti ne zaman tescillendi?

24 Ocak 2022'de, Ardahan Ticaret ve Sanayi Odası adına 1008 numarayla menşe adı olarak tescillendi.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?