Kars Gravyeri
Kars
Lezzet
Kağızman Uzun Elması
Kağızman · Kars
Kağızman Uzun Elması; Kars'ın Kağızman ilçesinde Aras vadisinde yetişen, 10-12 cm uzunluğunda silindir biçimli, iki yılda bir ürün veren ve 2017'de menşe adıyla tescillenmiş yerel elma çeşididir.
- Yöre Kağızman
- Tür Meyve
- Coğrafi işaret Menşe adı
- Tescil yılı 2017
- Servis Taze
Kağızman Uzun Elması Hakkında
Kağızman Uzun Elması nedir?
Tescil belgesine göre Kağızman Uzun Elması, Kars'ın Kağızman ilçesinde yetişen yerel bir elma çeşididir. Belge, Türkiye'de yetiştirilen elma çeşitleri içinde uzun elmanın Kağızman'a özel olduğunu belirtir.
Meyvenin görünüşü
- Biçim: silindir; yumurtadan daha uzun
- Ölçü: 10-12 cm uzunluk, 5-6 cm en
- Renk: alt ve üst kısımlar beyaz, güneş gören orta kısım al renkli
- Tat: oldukça tatlı
Akademik bir çalışmanın tescil raporundan aktardığı ölçümler: meyve ağırlığı 169 g, meyve eti sertliği 2,45 kg/cm², suda çözünebilir kuru madde yüzde 13,50, pH 3,36, asitlik yüzde 0,29.
İki yılda bir ürün
Belgeye göre Kağızman Uzun Elması periyodisite gösterir: iki yılda bir ürün verir. Çiçeklenme 26 Nisan ile 10 Mayıs arasındadır; tam çiçeklenme 30 Nisan'a denk gelir ve 11-12 gün sürer. Ağaç dikine büyür, göz aşısıyla çoğaltılır; fidanlar arası mesafe genellikle 6x6 ya da 7x7 metredir.
Neden Kağızman?
Kağızman, sert karasal iklimin ortasında Aras vadisinin korunaklı yapısı sayesinde meyveciliğin sürdüğü ender yerlerden biridir. Belgeye göre ilçe, Kars, Ağrı ve Erzurum'un bir bakıma meyve bahçesi durumundadır. Yıllık ortalama yağış 422 mm'dir ve haziran-ekim arası kurak geçer; bahçeler Aras'ın vadi tabanında yoğunlaştığı için kolayca sulanır.
Coğrafi işaret
Kars İl Özel İdaresi'nin 12 Temmuz 2012 tarihli başvurusuyla, 25 Aralık 2017'de 307 numarayla menşe adı olarak tescil edildi; coğrafi sınır Kağızman ilçesidir.
- Coğrafi işaretli
- Menşe adı
- Meyve
- Kars
- Kağızman
- Elma
Lezzetin Hikâyesi
Tescil belgesi elmanın yalnız Kağızman'da yetiştiğini, bu özgünlüğün vadi iklimi ve toprak yapısından kaynaklandığını anlatır. İlçenin güneyindeki araziler tuz oranı yüksek Oligo-Miyosen topraklarıdır; bahçeler ise Aras'ın vadi tabanında toplanır.
Ürün üzerine yapılan akademik çalışmalar, iki yılda bir ürün vermesi ve pazarlama zorlukları nedeniyle üretimin sürdürülebilirliğini bir sorun olarak ele alır.
Nasıl Üretilir?
- Çoğalt Göz aşısıyla çoğaltılır.
- Dik Fidanlar arası mesafe genellikle 6x6 ya da 7x7 metre olacak şekilde dikilir.
- Çiçeklen Çiçeklenme 26 Nisan-10 Mayıs arasında olur; tam çiçeklenme 30 Nisan'dır ve 11-12 gün sürer.
- Sula Bahçeler Aras'ın vadi tabanında olduğundan kolayca sulanır; haziran-ekim arası kurak dönemde sulama önem kazanır.
- Koru Gelişim döneminde kara leke, afit ve ateş yanıklığı gibi hastalık ve zararlılara karşı bakım yapılır.
- Hasat et Ağaç iki yılda bir ürün verir; hasat sonbaharda yapılır.
Nerede Keşfedilir?
Bu lezzetin nerede bulunabildiği henüz derlenmedi.
Kağızman Uzun Elması Hakkında Sık Sorulanlar
Kağızman uzun elması neden uzun?
Yerel bir çeşittir; meyvesi silindir biçiminde, 10-12 cm uzunluğunda ve 5-6 cm enindedir. Tescil belgesine göre Türkiye'deki elma çeşitleri içinde uzun elma yalnız Kağızman'a özgüdür.
Kağızman uzun elması her yıl ürün verir mi?
Hayır. Belgeye göre periyodisite gösterir ve iki yılda bir ürün verir.
Kağızman'da neden meyvecilik yapılabiliyor?
Aras vadisinin korunaklı yapısı, ilçeyi bölgenin sert kış soğuklarından nispeten koruduğu için.
Kağızman Uzun Elması ne zaman tescillendi?
25 Aralık 2017'de, Kars İl Özel İdaresi adına 307 numarayla menşe adı olarak tescillendi.
Evde Böyle Yapıyoruz
Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.
Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.
Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Bilmediklerimiz
Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.
Kaynaklar
Katkıda Bulun
Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.
Katkıda bulununAynı Yöreden Diğer Lezzetler
Tüm lezzetleri gör-
-
Kars Balı
Kars
-
Kars Erişte Pilavı
Kars
-
Kars Kaşarı
Kars
-
Kars Kaz Eti
Kars
Fotoğraf Galerisi
Fotoğraf bekleniyor
Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.