Kargı Tulum Peyniri

Kargı Tulum Peyniri nedir?

Kargı tulum peyniri; Çorum'un Kargı ilçesinde yetiştirilen ineklerin, koyunların ya da keçilerin çiğ sütünden, yağı alınmadan üretilen, tam yağlı ve yarı sert dokulu bir tulum peyniridir. Türk Patent ve Marka Kurumunun coğrafi işaret sicilinde Kargı Tulum Peyniri adıyla menşe adı olarak kayıtlıdır. Tescil belgesine göre en az dört ay olgunlaştırıldıktan sonra tüketime sunulur, rengi sarımtıraktır.

Hammadde ve yöreyle bağı

İnek, koyun ya da keçi sütü kullanılır; sütler birbirine karıştırılmadan ayrı ayrı işlenir. Hayvanlar Kargı yaylalarında ve dağlarında yetişen otlar ve kekikle beslenir. Belgede yüksek yağış alan ilçede zengin bir bitki örtüsü bulunduğu, yaylalarda 70'in üzerinde endemik bitki yetiştiği ve bunların sekizinin yalnızca Kargı'ya özgü olduğu belirtilir; peynirin tat ve aroması bu beslenmeyle ilişkilendirilir.

Nasıl yapılır?

Çiğ süt yaklaşık 24–25 °C'ye ısıtılıp mayalanır ve 15–18 °C'de 24 saat bekletilir. Oluşan pıhtı bez torbalara alınır, 5–7 °C'de çengellere asılarak 24 saat süzülür. Peynir nohut büyüklüğünde ufalanıp kuru tuzlanır, yoğrulur ve 15–20 kilogramlık bez torbalarda bir iki ay ön olgunlaştırmaya bırakılır. Ardından 50 kilogramlık torbalarda, her 15–20 günde bir torbası değiştirilerek en az dört ay olgunlaştırılır. Olgun peynir tulumlara doldurulup yarım, bir ya da bir buçuk kilogramlık paketlerle satılır; etikette "Çiğ sütten üretilmiştir" ibaresi bulunur.

Tulumun hazırlanması

Beyaz koyun derisi tuzlanır, yazın yaklaşık üç ay güneşte kurutulur. Yünü kırkılan deri ıslatılıp yıkanır, peynir suyu ve unla hamurlanarak bir gün bekletilir; temizlenen deri peynir boyutuna göre kesilip yeniden kurutulur.

Coğrafi işaret

Kargı Belediyesinin 8 Ağustos 2018 tarihli başvurusuyla (C2018/167) 26 Ekim 2021'de 933 numarayla menşe adı olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Kargı ilçesidir. Denetimi belediye koordinatörlüğünde Kargı Belediyesi, Hitit Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü ve Çorum İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden birer temsilcinin yer aldığı heyet yılda bir kez, şikâyet hâlinde her zaman yapar; sütün bölgeden temini, yağ ve tuz oranı ile olgunlaşma süresi denetlenir.

Aynı ilden: İskilip Dolması, Çorum Kuru Mantısı, Çorum Baklavası, Çorum Leblebisi, İskilip Turşusu, Osmancık Kaypak Yemeği, Oğuzlar Cevizi