İskilip Turşusu

İskilip Turşusu nedir?

İskilip turşusu; yaz sonunda toplanan sebzelerin İskilip kaya tuzuyla hazırlanan salamurada mayalandırılıp, yöreye özgü üzüm sirkesiyle toprak küplerde kurulmasıyla elde edilen geleneksel bir turşudur. Türk Patent ve Marka Kurumunun coğrafi işaret sicilinde İskilip Turşusu adıyla mahreç işareti olarak kayıtlıdır.

Malzemeler

Tescil belgesinde salatalık, biber, kavun keleği, fasulye, domates, havuç ve lahana gibi turşuluk sebzeler ile maydanoz, dereotu, sarımsak, İskilip kaya tuzu, İskilip turşu sirkesi ve su sayılır. Sirke, ilçedeki karaüzüm bağlarının üzümünden geleneksel yöntemle elde edilir.

Nasıl yapılır?

Ağustos ve eylülde toplanan sebzeler yıkanıp yüksek tuz oranlı salamuraya konur ve ağırlıkla suyun altında tutulur. Yaklaşık 21 °C'de 10–14 gün içinde fermantasyon başlar; taşan suyun yerine tuzlu su eklenir, yüzeyde oluşan beyaz zar karıştırılmadan alınır. Turşu kurulana kadar serin yerde bekletilir. Kurulum aşamasında sebzeler iki üç gün boyunca günde iki kez suyu değiştirilerek tuzdan arındırılır. İç yüzeyi sırlı toprak küplere soyulmuş sarımsak ve sebzeler yerleştirilip İskilip sirkesi eklenir, üstüne dereotu ve maydanoz konur ve sebzeler ağırlıkla suyun altında tutulur. Bir iki hafta içinde sebzeler sirkeyi çeker ve turşu hazır olur.

Ayırt edici özellikler

Belgeye göre ilçedeki tuz yataklarından çıkarılan kaya tuzu iyotsuz olduğu için salamurada renk bozulmasına yol açmaz ve tortu bırakmadan erir; turşu için orta öğütülmüş tuz tercih edilir. Karaüzüm sirkesi ve küpte kurulum ürüne ayrı bir tat verir; küpte kurulan turşu beş altı ay tazeliğini koruyabilir.

Coğrafi işaret

İskilip Belediyesinin 14 Şubat 2005 tarihli başvurusuyla (C2005/004) 19 Nisan 2010'da 131 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınır İskilip ilçesidir. Denetimi İskilip Belediyesi koordinatörlüğünde belediye, Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ve Halk Eğitim Müdürlüğü temsilcilerinden oluşan en az beş kişilik komisyon yılda bir kez, şikâyet ya da şüphe hâlinde ayrıca yapar.

Aynı ilden: İskilip Dolması, Çorum Kuru Mantısı, Çorum Baklavası, Kargı Tulum Peyniri, Çorum Leblebisi, Osmancık Kaypak Yemeği, Oğuzlar Cevizi