Göbeklitepe Buradasınız
Başlangıç
Ören Yeri ve Eski Yerleşim
Göbeklitepe
Şanlıurfa / Haliliye
Son güncelleme: 13 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Şanlıurfa yakınlarında, T biçimli dikilitaşlı dairesel yapılarıyla bilinen, MÖ 9500 dolaylarına uzanan ve UNESCO listesindeki Neolitik ören yeri.
Hakkında
Hakkında
Göbeklitepe, Şanlıurfa'nın kuzeydoğusunda, Örencik Mahallesi yakınlarında, Harran Ovası'na bakan yüksek bir noktada yer alan Neolitik dönem ören yeridir (Kültür ve Turizm Bakanlığı). Yaklaşık 15 metre yüksekliğindeki höyük, 8 hektar civarında bir alanı kaplar (Vikipedi). Alan, 2018 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı; UNESCO değerlendirmesinde insan eliyle yapılmış anıtsal mimarinin ilk örneklerinden biri olarak tanımlanır (Vikipedi).
Tarihçe
Yer, ilk kez 1963'te İstanbul Üniversitesi ile Chicago Üniversitesi'nin ortak yüzey araştırmasında kayda geçti. Yamaçtaki kireçtaşı bloklar o dönemde mezar taşı sanıldı (Kültür ve Turizm Bakanlığı). 1994'te Alman arkeolog Klaus Schmidt blokların dikilitaş olduğunu fark etti ve kazılar 1995'te başladı (Vikipedi). Kazılar Şanlıurfa Müzesi ile Alman Arkeoloji Enstitüsü işbirliğiyle yürütüldü. Schmidt'in 2014'teki ölümünden sonra çalışmalar uluslararası bir ekiple sürdü; genel kazı başkanlığını İstanbul Üniversitesi'nden Necmi Karul üstlendi (Vikipedi).
Radyokarbon tarihlerine göre alan yaklaşık MÖ 9500 ile MÖ 8000 arasında kullanıldı. Büyük dairesel yapıların yaklaşık MÖ 9000 dolaylarında inşa edildiği, sonraki dikdörtgen yapıların ise MÖ 8800-8000 arasına tarihlendiği düşünülüyor (Vikipedi). Alanı yapanların henüz tarıma geçmemiş avcı-toplayıcı topluluklar olduğu kabul ediliyor (Kültür ve Turizm Bakanlığı).
Neler görülür?
Kazılarda dört büyük dairesel yapı ortaya çıkarıldı. Jeomanyetik ölçümler alanda en az 20 benzer yapı bulunduğuna işaret ediyor (Kültür ve Turizm Bakanlığı). Yapıların ortasında karşılıklı duran iki büyük T biçimli dikilitaş ve çevrelerinde daha küçük taşlar yer alır. Bazı dikilitaşlar 5 metreye yaklaşır; üzerlerinde yılan, tilki, yaban domuzu ve kuş gibi hayvan kabartmaları görülür (Kültür ve Turizm Bakanlığı). Bazı taşlarda kol ve el tasvirleri bulunur; bu nedenle stilize insan figürleri olarak yorumlanır. Taşların, tepeden yaklaşık 100 metre uzaktaki ana kayadan çıkarıldığı belirlendi (Vikipedi). 2021 itibarıyla alanın yalnızca yaklaşık yüzde 10'u kazılmıştı (Vikipedi).
Göbeklitepe, bölgedeki benzer Neolitik yerleşimlerle birlikte Taş Tepeler olarak anılan grubun en bilinen üyesidir. Karahantepe, Nevalı Çori ve Sefer Tepe bu grubun diğer örnekleri arasında sayılır (Vikipedi).
Ziyaret
Ören yeri muze.gov.tr'de 08.30-17.30 arası açık olarak gösterilir; gişe 17.00'de kapanır. Sesli rehber hizmeti vardır ve MüzeKart geçerlidir (Kültür ve Turizm Bakanlığı). Alandan çıkan buluntuların önemli bir kısmı Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi'nde sergilenir; müzede alanın bir replikası da bulunur (Kültür ve Turizm Bakanlığı). AA'nın 2026 tarihli haberine göre alan, UNESCO listesine girdiği 2018'den bu yana 4,4 milyonu aşkın ziyaretçi ağırladı (AA, 2026). Ziyaret öncesinde güncel saat ve ücreti resmi müze sitesinden kontrol etmek yararlı olur.
- Öne çıkan UNESCO Dünya Mirası Neolitik anıtsal yapılar
- Kategori Ören Yeri ve Eski Yerleşim
Galeri
1 fotoğrafHarita
Göbeklitepe
Bu yer bir rotada
Göbeklitepe ve Karahantepe araç rotası: 2 durak, Göbeklitepe 1. durak.
Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.
Rotayı aç-
-
Karahantepe
Haliliye
Kaynaklar
- Kültür ve Turizm Bakanlığı (muze.gov.tr) “Göbeklitepe Örenyeri”, (erişim 13.10.2026) Resmî Yayın
- Vikipedi “Göbekli Tepe”, (erişim 13.10.2026) Ansiklopedi
- Halk TV / AA “4,5 milyon kişi tarihin sıfır noktasına tanık oldu” (2026), (erişim 13.10.2026)
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Göbeklitepe'den fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Göbeklitepe hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.