Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi
Başlangıç
Cami ve Medrese
Mevlid-i Halil Camii ve Hz. İbrahim Mağarası
Şanlıurfa / Eyyübiye
Son güncelleme: 13 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Balıklıgöl yakınındaki Dergâh külliyesinde, 1523 tarihli Osmanlı camisi ve Hz. İbrahim'in doğduğuna inanılan mağara; şehrin başlıca inanç durağı.
Hakkında
Hakkında
Mevlid-i Halil Camii, Şanlıurfa'nın Eyyübiye ilçesinde, Urfa Kalesi'nin kuzeydoğusunda, Balıklıgöl çevresindeki Dergâh külliyesi içinde yer alır. Dergâh Camii olarak da anılır (Kültür Envanteri). Adını, Hz. İbrahim'in doğduğuna inanılan yanı başındaki mağaradan alır; "Mevlid-i Halil", Halilullah lakaplı Hz. İbrahim'in doğum yeri anlamına gelir (Kültür Envanteri).
Rivayete göre Nemrut, saltanatına son verecek bir çocuk doğacağını rüyasında gördü ve o yıl doğan erkek çocukların öldürülmesini emretti. Hz. İbrahim'in annesi onu gizlice bu mağarada doğurdu; Hz. İbrahim yedi yaşına kadar burada yaşadı (Kültür ve Turizm Bakanlığı). Mağaradaki suyun pek çok hastalığa şifa olduğuna inanılır (Kültür ve Turizm Bakanlığı).
Tarihçe
Kültür Envanteri kaydı alanda beş evre sayar: Seleukoslar dönemine ait bir tapınak, muhtemel bir sinagog, MS 150'ye tarihlenen bir kilise, Urfa Ayasofyası olarak anılan bir Bizans kilisesi ve Osmanlı camisi (Kültür Envanteri). Bugünkü cami, kitabesine göre 1523 (H. 929) yılında Muhammed Salih Paşa tarafından yaptırıldı (Kültür Envanteri). TDV İslâm Ansiklopedisi de yapıyı 929/1523 tarihli olarak şehrin en erken tarihli camileri arasında sayar (TDV İslâm Ansiklopedisi). Yapı 1816'da önemli bir onarım geçirdi; 1852 ve 1951'de halkın katkısıyla, 1990'ların başında ise Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından onarıldı (Kure Ansiklopedi). Eski caminin yanına 1980'lerde daha büyük yeni bir cami eklendi; yeni caminin kitabeleri 1975-76 tarihlidir (Kültür Envanteri).
Mimari ve Neler görülür?
Eski cami, kesme ve moloz taştan dikdörtgen planlı bir yapıdır. Kuzeye bakan, kadınlar ve erkekler için ayrı iki girişi vardır ve her girişin üzerinde kitabe bulunur (Kültür Envanteri). Kadınlara ayrılan ibadet bölümü mağaranın içindedir. Erkekler bölümünde yarım daire biçimli bir mihrap, güney duvarına oyulmuş basamaklı bir minber ve kuzey girişin üzerinde kadınlar mahfili yer alır (Kültür Envanteri). Güneydoğu köşede küçük silindirik bir minare bulunur. Külliyede toplam 15 kitabe kayıtlıdır (Kültür Envanteri). Avludaki hazirede 19. ve 20. yüzyıla ait çok sayıda mezar taşı bulunur (Kure Ansiklopedi).
Deprem durumu
Kure Ansiklopedi'nin aktardığına göre 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinden sonra özellikle minarelerde çatlaklar oluştu; statik incelemelerin ardından güçlendirme çalışması yapıldı (Kure Ansiklopedi). Kültür Envanteri kaydında yapı ziyarete açık olarak gösterilir (Kültür Envanteri).
Ziyaret
Mağara ve cami, ibadet saatleri dışında ziyaretçilere açıktır. Mağaraya kadınlar ve erkekler için ayrı girişlerden girilir (Kültür Envanteri). Balıklıgöl, Halil-ür Rahman Camii ve Urfa Kalesi birkaç dakikalık yürüme mesafesindedir; bu nedenle bölge genellikle tek bir gezi rotası olarak dolaşılır. Mağara içi dar olduğundan yoğun günlerde sırayla girilir.
- Öne çıkan Hz. İbrahim'in doğduğuna inanılan mağara
- Eski adı Dergâh Camii
- Kategori Cami ve Medrese
Galeri
1 fotoğrafHarita
Mevlid-i Halil Camii ve Hz. İbrahim Mağarası
Bu yer bir rotada
Şanlıurfa şehir merkezi yürüyüşü: 8 durak, Mevlid-i Halil Camii ve Hz. İbrahim Mağarası 5. durak.
Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.
Rotayı aç-
-
Haleplibahçe Mozaik Müzesi
Haliliye
-
Balıklıgöl ve Halil-ür Rahman Camii
Eyyübiye
-
Rızvaniye Camii
Eyyübiye
-
Mevlid-i Halil Camii ve Hz. İbrahim Mağarası Buradasınız
Eyyübiye
-
Şanlıurfa Kalesi
Eyyübiye
-
Şanlıurfa Ulu Camii
Eyyübiye
-
Gümrük Hanı
Eyyübiye
Buradan Az Ötede
Mevlid-i Halil Camii ve Hz. İbrahim Mağarası'na yakın tarihi ve doğal yerler
Tüm benzer yerleri gör
Kaynaklar
- Kültür ve Turizm Bakanlığı “Şanlıurfa”, (erişim 13.10.2026) Resmî Yayın
- Kültür Envanteri “Mevlid-i Halil Camii”, (erişim 13.10.2026)
- TDV İslâm Ansiklopedisi “Şanlıurfa”, (erişim 13.10.2026) Ansiklopedi
- Kure Ansiklopedi “Şanlıurfa Mevlid-i Halil Camii”, (erişim 13.10.2026) Ansiklopedi
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Mevlid-i Halil Camii ve Hz. İbrahim Mağarası'ndan fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Mevlid-i Halil Camii ve Hz. İbrahim Mağarası hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.