İçeriğe geç
Lezzet

Ardahan Çiçek Balı

Ardahan

Ardahan Çiçek Balı; başka illerden arı girişine kapalı Ardahan'da saf Kafkas arısıyla, ağırlıklı olarak üçgül ve engerek otu çiçeklerinden üretilen, açık amberden koyu ambere değişen renkte, 2017'de menşe adıyla tescillenmiş çiçek balıdır.

Ardahan Çiçek Balı Hakkında

Ardahan Çiçek Balı nedir?

Tescil belgesine göre Ardahan Çiçek Balı, Ardahan ili ve ilçelerinde Kafkas arısı (Apis mellifera caucasica) ile üretilen çiçek balıdır. Sitede "Ardahan Balı" diye aranan ürünün tescilli adı budur.

Nasıl tanınır?

  • Renk: şeffaf ve parlak; mevsimin kurak ya da yağışlı geçmesine ve kırağıya göre açık amberden koyu ambere; çoğunlukla sarımtırak, bazen haki
  • Tat: yöredeki ballı bitkilerden gelen hoş bir tat; boğazda hafif yanma bırakır
  • Kıvam: akışkan; oda sıcaklığında yaklaşık iki ayda, daha soğukta daha erken, krema gibi homojen kristalleşir
  • Petekli bal: Kafkas arısı gözleri sırlarken balla sır arasında hava boşluğu bırakmadığı için petek koyu ve nemli görünür

Sayılarla

  • Nem: en fazla yüzde 20
  • HMF: en fazla 40 mg/kg
  • Prolin: en az 300 mg/kg
  • Baskın polenler (yüzde 45 ve üzeri): engerek otu (Echium vulgare), Myosotis alpestris, üçgül türleri (Trifolium campestre, pratense, repens) ve korunga (Onobrychis)
  • Hasat: temmuz ortasından ağustos sonuna

Kafkas arısı ve izole bölge

Belgeye göre ürünü belirleyen en önemli etkenlerden biri arı ırkıdır. Kafkas arısı en uzun dile (6,7-7,2 mm) sahip bal arısıdır; Ardahan'da yaygın olan üçgül gibi derin tüplü çiçeklerden en iyi bu arı yararlanır. Irkın korunması için Ardahan izole bölge ilan edilmiştir: Artvin dışındaki illerden arı girişine kapalıdır.

Arazi ve flora

Ardahan 1.300-3.200 m arasındaki yükseltilerde bir havzadır. İl topraklarının yaklaşık yüzde 60'ı meradır; arıların yararlanabileceği bitkilerin yetiştiği alan toplam arazinin yüzde 80'ini bulur. İlde yaklaşık 1.150 bitki türü vardır. Kültür bitkisi tarımı yok denecek kadar az olduğu için kimyasal kalıntısız, sulanmayan ve çiçeklerin yalnız doğal ortamında yetiştiği geniş araziler bulunur.

Coğrafi işaret

Ardahan İli Arı Yetiştiricileri Birliği'nin 2 Ağustos 2013 tarihli başvurusuyla, 1 Haziran 2017'de 213 numarayla menşe adı olarak tescil edildi. Tescil metni 1 Haziran 2020 tarihli, 78 sayılı bültende yayımlanan değişiklikle güncellendi. Coğrafi sınır: Ardahan ili ve ilçeleri.

Aynı ilden: Ardahan Kaz Eti, Hanak Tel Peyniri.

  • Coğrafi işaretli
  • Menşe adı
  • Bal
  • Çiçek balı
  • Ardahan
  • Kafkas arısı

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi, Ardahan arıcılığını sert kışla komşu ilin ılıman vadileri arasında kurulmuş bir düzen olarak anlatır. Kafkas arısının soğukta kışlama yeteneği zayıftır. Bu yüzden uygun kışlağı olmayan üreticiler kolonilerini ekim-kasımda Artvin'in ılıman bölgelerine götürür ve nisanda geri getirir; uygun, kuru ve havadar kışlağı olanlar ise kışı Ardahan'da geçirir.

Belgeye göre arıcıların sezonda konaklayacağı yerleri Ardahan Valiliği belirler. Kafkas arısının yağmalama eğilimi nedeniyle kovanlar arasında en az 3-4 m, köy içi, okul, cami ve ana yollara en az 500 m, atık ve çöp alanlarına en az 3 km mesafe aranır.

Kafkas arısı erken ilkbaharda yavaş gelişir, haziran başında hızlanır ve temmuzdaki büyük bal akımına en güçlü tarlacı nüfusuyla girer.

Nasıl Üretilir?

  1. Kışlaktan çıkar Kapalı kışlaktaki kovanlar mart sonu-nisan başında arılıklara yerleştirilir; Artvin'de kışlayan koloniler nisanda getirilir.
  2. İlkbahar beslemesi Önce kek ve polen gibi katı yemlerle başlanır; ardından koyu şurup (2 birim kristal şeker / 1 birim su), sonra normal şurup (1 / 1) bal akımına kadar verilir.
  3. Arılığı kur Kovanlar arasında en az 3-4 m bırakılır; köy içi, okul, cami ve ana yollara en az 500 m, atık alanlarına en az 3 km uzaklık aranır. Her arılıkta suluk bulunur.
  4. Ballıkları ver Temmuz başında bal akımı başlarken güçlenen kolonilere ballık ve steril petek konur. Kuluçkalıktaki bal hasat edilmez, kış için arılara bırakılır.
  5. Hasat et Temmuz ortasından itibaren, tamamı ya da en az 2/3'ü sırlanan peteklerden akşamüstü hasat yapılır; balın nemi yüzde 20'nin altında olmalıdır. Hasat ağustosta tamamlanır.
  6. Taşı Petekler temiz boş bir kovana konur, üzeri temiz beyaz bezle örtülerek süzme odasına ya da çadırına taşınır.
  7. Ayır ve süz Beyaz, tam sırlı düzgün petekler petekli bal olarak ayrılır; diğerleri santrifüjle süzülüp krom çelik tanklara doldurulur.
  8. Dinlendir ve doldur Bal hijyenik ortamda dinlendirilerek polenlerin çökmesi ve kabarcıkların gitmesi sağlanır; berrak, parlak bal cam kavanoz ya da laklı tenekeye doldurulur.
  9. Güz beslemesi Hasattan sonra 15 gün boyunca günde bir kez koyu şurupla azar azar besleme yapılır; soğumayla birlikte kışlağa alınana kadar polen ve arı keki verilir.

Nerede Keşfedilir?

Bu lezzetin nerede bulunabildiği henüz derlenmedi.

Ardahan Çiçek Balı Hakkında Sık Sorulanlar

Ardahan balı ile Ardahan Çiçek Balı aynı mı?

Evet. Coğrafi işaretle korunan ürünün tescilli adı Ardahan Çiçek Balı'dır; 213 numarayla menşe adı olarak kayıtlıdır.

Ardahan çiçek balı neden Kafkas arısıyla üretilir?

Tescil belgesine göre Kafkas arısı en uzun dile sahip bal arısıdır ve Ardahan'da yaygın olan üçgül gibi derin tüplü çiçeklerden en iyi yararlanan ırktır. Irkın korunması için Ardahan, Artvin dışındaki illerden arı girişine kapalıdır.

Ardahan çiçek balının rengi neden yıldan yıla değişir?

Belgeye göre mevsimin kurak ya da yağışlı geçmesi ve kırağı, bitki örtüsünü etkiler; bu yüzden renk açık amberden koyu ambere kadar değişebilir.

Ardahan çiçek balı ne zaman kristalleşir?

Oda sıcaklığında yaklaşık iki ay sonra, daha soğuk ortamda daha erken; krema gibi homojen bir yapı alır.

Ardahan Çiçek Balı ne zaman tescillendi?

1 Haziran 2017'de, Ardahan İli Arı Yetiştiricileri Birliği adına 213 numarayla menşe adı olarak tescillendi; metin 2020'de değişiklik ilanıyla güncellendi.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?

Haritada Keşfet Rotaları Gör