Mengen Kedibatmaz

Mengen Kedibatmaz nedir?

Kedibatmaz, Bolu'nun Mengen ilçesinde mısır unu ve buğday ununun kaynar suda pişirilmesiyle hazırlanan çok yumuşak bir hamurun kaşıkla biçimlendirilip üzerine tereyağında kızartılmış ciğer, keş ya da ceviz dökülmesiyle yapılan bir yemektir. Türk Patent ve Marka Kurumunun coğrafi işaret sicilinde Mengen Kedibatmaz adıyla mahreç işareti olarak kayıtlıdır. Tescil belgesine göre kıvamı o kadar yumuşaktır ki çiğnemeden yutulabilir; bayramlarda ve özel günlerde sıkça hazırlanır.

Malzemeler

Belgedeki altı kişilik tarifte 240 gram mısır unu, 120 gram buğday unu, 1200 mililitre su, 4 gram tuz ve 40 gram tereyağı yer alır. Üst malzeme tercihe göre seçilir: 250 gram kaz ya da tavuk ciğeri, 150 gram rendelenmiş keş ya da 150 gram dövülmüş ceviz içi. Belgede yemeğin adı yer yer Ketibatmaz yazımıyla da geçer.

Nasıl yapılır?

Mısır unu ile buğday unu karıştırılır. Bir tencerede su kaynatılır, tuz ve un karışımı eklenerek topaklanmaması için iyice karıştırılır. Püre kıvamındaki hamur yaklaşık 8–10 dakika pişirilir. Bu sırada sos için tereyağı eritilir ve kuşbaşı doğranmış ciğer, rendelenmiş keş ya da dövülmüş cevizden biri bu yağda kızartılır.

Sunum

Pişen hamurun yarısı servis tabağına alınıp kaşıkla biçimlendirilir ve üzerine sosun bir kısmı dökülür. Hamurun öbür yarısı da aynı biçimde üste eklenir, kalan sos dökülerek sıcak servis edilir. Bu katlı sunum, yemeğin aynı yöreden mısır unlu öteki hamur yemeklerinden ayrılan yanlarından biridir.

Coğrafi işaret

Belgeye göre yemeğin geçmişi eskiye dayanır ve Mengen mutfak kültüründe önemli bir yeri vardır; yöreye özgü yapım yöntemi nedeniyle ürünle coğrafi sınır arasında ün bağı kurulmuştur ve bütün üretim aşamaları Mengen'de gerçekleşir. Mengen Belediyesinin 10 Haziran 2021 tarihli başvurusuyla (C2021/000238) 19 Temmuz 2022'de 1168 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Mengen ilçesidir. Denetimi belediye koordinatörlüğünde, belediye, Mengen İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Mengen Meslek Yüksekokulu ve Gıda Mühendisleri Odası Bolu İl Temsilciliğinden birer uzmanla en az dört kişilik kurul yılda bir kez, gerektiğinde ve şikâyet hâlinde her zaman yapar.

Aynı ilden: Mengen Höşmerimi, Bolu Çivril Fasulyesi, Bolu Kızılcık Tarhanası, Bolu Göynük Uğut Tatlısı, Mengen Peyniri